Biz ózimizdi udaıy qamshylap, alǵa umtyla bilsek qana «Qazaqstan-2050» Strategııasyndaǵy bıik maqsattarǵa jete alamyz. Partııamyz tuǵyrly, eldigimiz ǵumyrly bolsyn. Máńgilik Eldi birge jasaıyq!
Nursultan NAZARBAEV,
«Nur Otan» partııasynyń XV sezinde sóılegen sózinen.
Sonaý toqsanynshy jyldardyń toqyraýynyń talmaly da tuıyqqa tirelgen tusynda aıtylǵan Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Men úshin elimdi damyǵan elderdiń sapyna turǵyzyp, sanatyna qosýdan úlken maqsat joq!», degen osy bir aýyz sóziniń dál búgingi kúni aqıqatqa aınalaryna ılanǵanymyzdan da ılanbaǵandyǵymyz basymdaý bolǵandyǵyn aıtaıyq ta áýeli. Qaıdaǵy damyǵan el, qaıdaǵy sanatqa qosylý?! «El ishi kebek jeı bastady», dep alypqashpa jel sózben eldiń úreıin ushyryp jatqan shýyldaq toptardyń toqym qaǵyp, jeligip turǵan shaǵy bolatyn ol tus.
Biz ózimizdi udaıy qamshylap, alǵa umtyla bilsek qana «Qazaqstan-2050» Strategııasyndaǵy bıik maqsattarǵa jete alamyz. Partııamyz tuǵyrly, eldigimiz ǵumyrly bolsyn. Máńgilik Eldi birge jasaıyq!
Nursultan NAZARBAEV,
«Nur Otan» partııasynyń XV sezinde sóılegen sózinen.
Sonaý toqsanynshy jyldardyń toqyraýynyń talmaly da tuıyqqa tirelgen tusynda aıtylǵan Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Men úshin elimdi damyǵan elderdiń sapyna turǵyzyp, sanatyna qosýdan úlken maqsat joq!», degen osy bir aýyz sóziniń dál búgingi kúni aqıqatqa aınalaryna ılanǵanymyzdan da ılanbaǵandyǵymyz basymdaý bolǵandyǵyn aıtaıyq ta áýeli. Qaıdaǵy damyǵan el, qaıdaǵy sanatqa qosylý?! «El ishi kebek jeı bastady», dep alypqashpa jel sózben eldiń úreıin ushyryp jatqan shýyldaq toptardyń toqym qaǵyp, jeligip turǵan shaǵy bolatyn ol tus.Keńes Odaǵy óziniń ydyraǵanymen qoımaı, «kommýnızm qurylysshylary» bolǵan óz halqynyń yńyrshyǵyn aınaldyryp, taqyr kedeıshilikke uryndyryp turalatyp tastap ketken sol tusta áýpirimdep kún kórýdiń amalyna kóshken qazaqtyń táýelsizdiginiń kóginen búgingi nurly kún týar dep kim oılaǵan?! Sol nurly kúndi týdyrýdyń tuǵyrynda tas tabandap tura alǵan jáne áli de taısalmaı turǵan bir ǵana adamdy, Nursultan Nazarbaevty ǵana búgingi jáne de máńgiliktiń de máńgiliginiń tarıhynyń moıyndary bar!
Bizge osylaı dep batyl baılam jasatyp otyrǵan jaı jýyrda ǵana Sankt-Peterbýrg qalasynda bolyp ótken G-20, ıaǵnı «Úlken jıyrmalyq» elderiniń kóshpeli brıfınginiń barysynda Búkilálemdik ekonomıkalyq forým 2013-2014 jyldardyń jahandyq básekelestik týraly jyldyq esebi boıynsha Qazaqstan bir satyǵa alǵa basyp, 148 eldiń arasynan 50-shi oryndy ıelengendigin jarııalaýy boldy.
Bul barlyq qazaq balasynyń, árbir qazaqstandyqtyń súıinshileıtin qýanyshy edi! Biz óz basymyz «Nur Otan» partııasynyń XV sezine qatysyp jáne de osy úlken jıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti – partııa Tóraǵasy Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstan-2050» Strategııasy jáne «Nur Otan» partııasy» taqyrybyndaǵy tereń maǵynaly sóılegen sózin tyńdap, sonan soń osy sezde qabyldanǵan partııanyń «Nur Otan. Nurly bolashaq jolynda!» Saıası doktrınasynyń qaǵıdattarymen tolyq tanysqan sátte kóńilge eń áýeli osy bir jaıdyń oralǵany bar. Iá, biz elýinshi oryndamyz! Osy bir oı turǵysynan tolǵana otyryp, eldegi eń qýatty saıası kúsh – «Nur Otanǵa» endigi arada alys bolashaqqa kóz tigip jasalǵan «Qazaqstan-2050» Strategııasynda belgilengen bıik mejelerge, aıqyn maqsattarǵa qol jetkize otyryp, ony múltiksiz júzege asyryp, Qazaq elin damýdyń dara jolyna bastaý sııaqty asa jaýapty mıssııa júktelip otyrǵandyǵyn uǵyndyq.
«Nur Otan» partııasy meılinshe qysqa ýaqytta alyp qurylymǵa aınalyp, elimizdiń saıası-áleýmettik ómirindegi barlyq isterge belsene aralasyp, qazaqstandyqtardyń zor senimine ıe bolǵandyǵyna kúmán keltirýge de eshbir negiz joq dep sanaımyz. Bul – áldeqashan moıyndalǵan aqıqat! Jáne de Elbasynyń barlyq bastamalaryn árdaıym qyzý qoldaý arqyly da partııanyń zor abyroı jınaı bilgendigin aıtqan lázim.
«Elimizdi álemniń eń qýatty 30 eliniń qataryna qosý – aldymyzdaǵy úlken, uly maqsat. Bul «Nur Otannyń» bolashaqqa jol silteıtin temirqazyǵy bolýǵa tıis», degen Nursultan Nazarbaevtyń sezde aıtqan osy bir aýyz sózi, ıaǵnı aldaǵy ýaqytta Qazaq elin álemniń eń damyǵan 30 eliniń biri bolýyna qol jetkizý partııanyń ǵana emes, barsha qazaqstandyqtardyń ómiriniń temirqazyǵyna aınalýy kerek. О́ıtkeni, biz soǵan laıyqty elmiz! Biz óziniń damý tarıhynda buryn-sońdy tap búgingideı ekonomıkalyq jáne áleýmettik tamasha tabystarǵa ıe bolyp kórmegen Qazaqstandy Elbasynyń qaıratty da qarymdy erik-jigeriniń jáne de kemel keleshekti boljap bere alyp otyrǵan kóregendiginiń arqasynda Eýrazııa keńistiginiń abyroıy da, ataq-dańqy da laıyqty jańa memleketi bola aldyq. «Endigi jerde qashan da búkilálemdik qoǵamdastyqpen qatar adymdaýǵa tıispiz», degen mindetti Nursultan Nazarbaev bizdiń aldymyzǵa osy turǵydan tartyp otyrǵandyǵy da bar. Kókeıimizge osyny túıe bilgenimiz jón.
Dúrbeleńi men dúrmegi kóbeıip bara jatqan búgingi dúnıe qurylymynda elimizdegi tynyshtyq pen yntymaqty, el birligin kózimizdiń qarashyǵyndaı saqtaı otyryp, «Qazaqstan-2050» Strategııasyn oıdaǵydaı etip júzege asyrý, Elbasynyń sózimen aıtqanda, «Bizdiń álemdegi eń tanymal ulttardyń shoǵyryna birjolata qosylýymyz úshin berilgen uly tarıhı múmkinshilik», ekendigin de este ustaǵan abzal. Osy bir qaǵıdat ári-beriden soń «Qazaqstan-2050» Strategııasyn júzege asyrý baǵytynda júrgiziletin bar jumystarymyz ben isterimizdiń ıdelogııasyna aınalýy qajet dep sanar edik.
Alda turǵan aýqymdy da kúrdeli jumystardy biz jahandyq damýdyń búgingi daǵdarystaǵy zańdylyqtary men qarama-qaıshylyqtary jáne de tipti jan alysyp jan beriser qyzý básekelestik jaǵdaılarynda júzege asyrýǵa týra keletindigin de esten shyǵarmaýǵa tıistimiz. Bul oraıda Elbasynyń «Qazaqstan-2050» Strategııasynda HHI ǵasyrdyń jahandyq 10 syn-qaterin naqtylap kórsetip bergendigin de jıi jıi eske alyp otyrǵanymyz abzal. О́ıtkeni, Elbasy atap aıtqan sol boljamdy qaterlerdiń aldy qazirdiń ózinde boı kórsetip otyrǵandyǵyn da ańdaýǵa bolar edi. Bıylǵy jyldyń basyndaǵy «Kıpr daǵdarysy» betiniń zorǵa qaıtarylǵandyǵyna qaramastan, qazir Eýroodaqtyń ekonomıkasy bolsa, ol eń tómengi makrokórsetkishter ushyna ilinip tur. Áleýmettik daǵdarys ta báseńsı qoıǵan joq. Taıaý Shyǵys elderindegi áldebir qarýly qaqtyǵystar da mynaý solqyldaq álemniń turaqsyzdyǵyn áli de shaıqaı túskisi kelgendeı. Mine, búgingi álemniń damý úrdisi bizge Nursultan Nazarbaevtyń sezde aıtqan «Meniń ishki túısigim men tájirıbem álemniń taıaý bolashaqtaǵy damý kezeńi asa kúrdeli bolatynyn ańdatady. Osyndaı jaǵdaıda barlyq qazaqstandyqtar óz Otanymyzdaǵy turaqtylyq pen damý baǵdaryn boljaýǵa bolatyndyǵynyń baǵasyn bilýge tıis!», degen sóziniń mánine asa den qoıa otyryp jáne de el birligi Qazaqstannyń dúnıe elderiniń aldyńǵy qataryna shyǵýynyń basty krıterııi ekendigin de uǵyný kerek.
Biz qandaı jaǵdaı bolsa da, óz elimizdi tyǵyryqqa tireıtin saıasattan da, túrli áreketterden de saqtaı bilýge tıistimiz. Elbasynyń osy baǵytta júrgizip kele jatqan jasampaz baǵytynyń durystyǵyna el táýelsizdiginiń jıyrma eki jyl boıyndaǵy jylnamasy aıqyn kóz jetkizip berip otyrǵandyǵy da aqıqat. Bul oraıda Elbasynyń bir ǵana Qazaqstandy ındýstrııalandyrýdyń jańa baǵyty men saıasatyn belgileýi elimizdiń álemdegi qýatty da damyǵan memleketterdiń qatarynan alar ornymyzdy anyqtaýshy basty ári mańyzdy faktor ekendigin de ýaqyt ozǵan saıyn uǵyndyryp kele jatqandyǵy da anyq jaı. Bir kezderi, ıaǵnı táýelsizdiktiń alǵashqy kezeńderinde «eń aıaǵy qara shege de shyǵarmaıdy» dep sógetin Qazaqstan osy kúnderi álemniń 111 eline óziniń daıyn ónimderin eskporttap kele jatyr! Jáne de Qazaqstanda ekonomıkanyń tipten de jańa salalary paıda bolǵandyǵy, sóıtip, elimizde buryn-sońdy eshqashan bolyp kórmegen avtomobıl, lokomotıv, vagon men tikushaqtar jasaıtyn óndiristerdiń iske qosylyp, jumys isteı bastaǵany, sondaı-aq eksportqa akkýmýlıatorlar, transformatorlar, metall qubyrlary, tyńaıtqyshtar, azyq-túlik ónimderi sııaqty kóptegen daıyn taýarlardy shyǵara bastaǵany da osy ındýstrııalandyrýdyń bizdegi alǵashqy ári óte mańyzdy qanatqaqty nátıjeleri men tabystary bolyp sanalady.
Indýstrııalandyrýdyń osy baǵdarlamasyna saı el boıynsha 250-den astam jańa ónim túrlerin shyǵarý ıgerildi. Olaı bolsa, ındýstrııalandyrý baǵdarlamasynyń Qazaqstan úshin ómirlik mańyzy bar ekendigin esten shyǵarmaǵanymyz abzal. Elbasynyń jýyrda bolyp ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda el boıynsha ındýstrııalandyrý baǵdarlamasy men berilgen tapsyrmalardyń oryndalý jaıyn jan-jaqty surap, soǵan oraı, talap ta qoıǵandyǵyn el taǵdyry úshin árdaıym alańdap, mazasyz kúı keship kele jatqandyǵy dep uǵynaıyq ári osy jaýapkershilikti Elbasymen birge árqaısymyz da sezine bileıik!
Qazirgi ýaqytta qoǵam áleýeti men kózqarastarynyń ózgerýine baılanysty júıeli jańarý talaby qoıylyp otyrǵandyǵy da basy ashyq máseleniń biri. Bul kúnderi halyq múddesiniń joqtaýshysy jáne de bizdiń búkil qoǵamymyzdyń aınasy ispetti bolyp otyrǵan «Nur Otan» partııasynyń sezinde bizdiń murattarymyz ben qundylyqtarymyzdy, negizgi qaǵıdattarymyzdy anyqtap bekitken Saıası doktrınanyń qabyldanýy da mańyzy joǵary oqıǵalar qatarynan oryn aldy.
«Nur Otan» partııasy qazaqstandyqtardyń aldynda turǵan tarıhı mindetterdi júzege asyrý úshin qoǵamdy uıystyryp, toptastyratyn jáne Elbasynyń memlekettik baǵyty men «Qazaqstan-2050» Strategııasyn oıdaǵydaı oryndaýdy qamtamasyz etýdegi barynsha basymdyǵy bar saıası kúsh retinde óziniń HHI ǵasyrdaǵy mıssııasyn osy Doktrınamen aıqyndap alyp otyr. Ata-babalarymyz san ǵasyrlar boıy armandasa da, osy táýelsizdik úshin qanshama alysyp, arpalyssa da qol jetkize almaǵan búgingi Qazaqstannyń Táýelsizdigin basty jetistikke balaı otyryp, ony halqymyzdyń qasıetti qundylyǵy dep taný arqyly jáne sol táýelsizdikti nyǵaıtýdy, eldigimizdi qorǵaýdy tarıh pen bolashaq urpaqtar aldyndaǵy paryzymyz degen oryndy tujyrym jasalǵandyǵy bizdiń árqaısymyzdyń el men el táýelsizdigi úshin asa jaýapty ekendigimizdi uǵyndyra túsedi.
Qazaqstandy órkendetý men memlekettiń ornyqty da turaqty damýy úshin qajetti bar jaǵdaıdyń jasalǵandyǵyn atap kórsete otyryp, «Nur Otannyń» Saıası doktrınasy órkendeý degendi «barlyq azamattardyń ómir sapasyn udaıy jaqsartýdy qamtamasyz etetin ekonomıkalyq damýdyń joǵary qarqynyna qol jetkizý» dep tanı otyryp, osy ornyqty ekonomıka men qoǵamdyq-saıası turaqtylyqtyń arqaýy bolyp tabylatyn qýatty orta tapty qalyptastyrý sııaqty asa mańyzdy mindetti sheshýge óziniń múddeli ekendigin jarııalady da, «Biz Qazaqstannyń odan ári órkendeı berýi úshin jaýapkershilikti ózimizge júkteımiz», dep málimdedi. Muny «Nur Otan» partııasynyń Elbasynyń, óz Kóshbasshysynyń saıası baǵyty men ustanymynyń ábden durystyǵyna jáne de eldi damytýdyń «Qazaqstan-2050» Strategııasyn oıdaǵydaı júzege asyrýǵa degen barlyq qazaqstandyqtardyń yntasy men qulshynysyna, el birligi men halqymyzdyń yntymaqshyl nıet kúshine sengendigi dep qarastyrǵanymyz abzal. Al «Nur Otannyń» senimi – el senimi!
El men halyq taǵdyry úshin jaýapkershil bolýdy bizge Elbasy árdaıym úıretip keledi jáne sonyń tamasha úlgisin kórsetip te kele jatqandyǵy talas týdyrmaıtyn tarıhı aqıqat. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – partııanyń negizin qalaýshy Nursultan Nazarbaevtyń osy Doktrınada bizdiń, barsha qazaqstandyqtardyń saıası ıdealy bolatyndyǵyn atap kórsetýi de tarıhı aqıqat! «Elbasynyń danalyǵy, gýmanızmi, muqalmas erik-jigeri, bolashaqqa umtylysy jáne halqyna sheksiz berile qyzmet etýi biz úshin de, bolashaq urpaqtar úshin de árqashan úzdik úlgi bola bermek», degen Doktrınadaǵy osy bir aýyz tujyrymdy sóz ár qazaqstandyqtyń kókeıine áldeqashan berik ornyqqandyǵy da sózsiz.
Qazaqy túısik pen sanaǵa baq pen dáýlet yntymaǵy jarasqan jerge ǵana darıdy degen uǵymnyń berik ornyqqandyǵy da talassyz. Saıası doktrınada sol yntymaqtyń áýeli ár otbasynan bastalatyndyǵy da jáne sol bolashaqqa umtylys pen talpynysymyzdyń Qazaqstannyń odan ári órkendeýiniń asa mańyzdy sharty ekendigi aıtylady. Jáne de «jahandaný dáýirinde óziniń tarıhynyń, mádenıeti men tiliniń qadirine jetetin halyq qana tabysty órkendeı alady», degen tujyrymdy alǵa tarta otyryp, «Nur Otan» partııasynyń Doktrınasynda «Otbasy jáne Dástúr» qaǵıdattarynda Qazaqstandy mekendegen barlyq ulttardyń ózindik erekshelikterin saqtaı otyryp, qazaq tilin, tól mádenıetimiz ben salt-dástúrimizdi damytý bizdiń strategııalyq basymdyǵymyz bolyp tabylatyndyǵy da aıqyndalady. Endigi arada qazaqstandyq qoǵamda otbasy – bizdiń barlyq adamı qundylyqtarymyzdy saqtaýdyń asa mańyzdy ınstıtýtyna aınalýmen birge, ata-ananyń bala aldyndaǵy, balanyń ata-ana aldyndaǵy ózara jaýapkershilikterin sezinetindeı tárbıe qalyptastyrý bizdiń ıdeologııamyzdyń negizgi ózegi bolýy da kerek. О́ıtkeni, úlkendi syılaý, eńbeksúıgishtik pen bilimge qushtarlyq ata-ana tárbıesimen otbasynda qalyptasatyndyǵyn umytpaǵanymyz jón.
Qazirgideı jahandaný úrdisindegi mádenıetterdiń ózara kirigýi jedeldeı túsken zamandaǵy álem kelbetinde ózimizdiń halyq esebinde saqtalyp qalýymyz úshin «biz ózgelerdiń jaqsy jaǵyn boıymyzǵa sińire otyryp, ózimizdiń mádenı tóltýmalyǵymyzdy saqtaı bilýimiz qajet» degen tujyrym óte oryndy bolyp kóńilge ornyqqanyn aıtar edik. Osy oraıda partııa Tóraǵasy Nursultan Nazarbaevtyń: «Biz qoǵamymyzdyń erekshelikterin artyqshylyqqa aınaldyra bildik. Áralýandyǵymyz – baılyǵymyzǵa, birligimiz – tabysymyzǵa aınaldy. Osyny ult zııalylary únemi este ustap, jastarǵa árdaıym yntymaqtyń úlgisin kórsetkeni jón», degen sezdegi osy bir aýyz sózin qaıtalaı otyryp, muny árqaısymyzdyń sanamyzǵa sińire bilý qajet degen oı túıdik.
Doktrınada qýatty ekonomıka qurý arqyly ádiletti áleýmettik saıasat ornyqtyrýdaǵy zııatker ultqa júkteler mindetter aıtylady da jáne ol álem boıynsha údemeli ekonomıkalyq damýdyń ózekti sharty – bilim men ınnovasııa bolyp tabylady delingen qaǵıdamen ushtastyrylady. Zııatker ulttyń negizin jańa bilim men serpindi tehnologııalardy jáne tyń ıdeıalar men bilimdi boıǵa sińirýge daıyn turatyn, sonymen birge, jasampazdyq deńgeıde oılaı biletin bilimdi de kásibı azamattar quraıtyndyǵy bolsa, partııa azamattarymyzdyń zııatkerlik áleýetin barynsha júzege asyrý úshin olarǵa qolaıly jaǵdaılar jáne ınnovasııalyq ınfraqurylym jasaý qajettiligin de sezinip otyrǵandyǵy qýantady.
Táýelsizdik jyldary halqymyz rýhynyń qaıta órlegeni de anyq. Sol rýhty qaıtadan senimdi órlete túserlik jaı Doktrınada memlekettik tildiń el birligin saqtaýshy faktory retinde atalýyna oraı Elbasynyń: «Bul máselege asa den qoıatyn kez keldi. Qazaq tilin bilý azamattyq paryzdy ǵana emes, ultqa degen qurmetti de bildiredi», deýi arqyly bizdiń endigi tildik saıasatymyz ben ustanymymyzdy aıqyndap berdi. Jáne de osyǵan qosymsha Elbasy bul ǵasyrdy ana tilimiz ben ata dástúrimizdiń, ulttyq mádenıetimizdiń máńgi jańǵyrý dáýiri dep tanı otyryp, «Nur Otan» partııasyna memlekettik tildi nyǵaıtýǵa, qazaqtyń dástúri men mádenıetin jańǵyrtýǵa baılanysty qoǵamdyq-saıası jumystardyń tıimdi júıesin jasaýdy da tapsyrdy. Bul arada partııaǵa bizdiń kópetnosty halqymyzdyń birligi úshin joǵary jaýapkershilik júkteletindigi de aıtylmaı qalǵan joq.
«Biz babalarymyz san ǵasyrlar boıy ańsaǵan armanǵa qol jetkizgenimizdi maqtan ete bilýimiz kerek. Ultymyzdyń uly tarıhynyń jańa taraýy qýatty da tabysty táýelsiz memlekettiń shejiresi bolyp jazylýda. Elimiz osy jyldarda erlik pen birliktiń úlgisin kórsetti. Táýelsizdiktiń qıynshylyqpen kelgenin, ony ustap qalý ońaı emes ekendigin halqymyz bildi. Osyny túsinip otyrǵan, bir judyryqtaı jumylyp otyrǵan halqyma shyn júregimnen alǵysymdy aıtamyn. Birte-birte barlyq jaǵdaı túzeledi, barlyq másele sheshiledi. Barlyǵymyz qolymyzǵa qonǵan altyn qus –baqytymyzdy saqtaı bileıik, degen Elbasynyń aıtqanyn HHI ǵasyrdyń partııasy – «Nur Otannyń» Máńgilik El bolý Doktrınasynyń altyn áriptermen jazylar tusy dep qabyldaımyz!
Jabal ERǴALIEV,
jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri,
Parlament Senatynyń depýtaty.
