13 Sáýir, 2010

QÝANYShY DA, QIYNDYǴY DA ORTAQ EL

820 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin
“Qyrǵyz” degende, ar jaǵynda “aǵaıyn” degen sóz eriksiz qosar­lanyp turady. “Tósekte – basymyz, tóskeıde – malymyz qosylǵan” halyq­pyz. Kóńil jaqyn bolǵan soń, qýa­nyshtyń da, qıyndyqtyń da ortaq bolatyny belgili. Kezinde qyrǵyz aǵaıyndar táýelsizdigin jarııalady dep qýandyq, osydan bes jyl buryn jáne kúni keshe bılik úshin kúrestiń saldarynan elde qantógis bolǵanda kóńilimiz qabarǵan. Aǵaıyn eldegi oqıǵaǵa baıla­nys­ty ártúrli pikirler aıtylyp jatyr. Árkimniń óz pikiri bar desek te, ony parasattylyqpen paıymdaǵan jón bolar. “Halyqtyń tózimi taýsyldy, ózi kóterildi” dep elde bolǵan qan­tógisti, osy oqıǵa kezindegi tonaý­shy­lyq, urlyq-qarlyq, buzaqylyqtyń barlyǵyn halyqqa jaba salý qıyn, kóterilistiń negizinde halyqtyń áleý­mettik jaǵdaıy jatty degenmen, qan­tógiske aparyp tiregen bılikke talasýshylardyń mámilege kelmeýi, eń aldymen arandatýshylyq áreket­teri, halyqtyń qolymen ot kóseýi ekeni daýsyz. Endi bireýler syrtqy faktordy alǵa tosady. Tipti Reseı aqparat qu­ral­dary Qyrǵyzstannyń burynǵy pre­zıdenti Asqar Aqaevtyń aýzyna: “Bul halyqtyń Amerıkamen jaqyn­da­sýǵa qarsylyǵy”, degen sóz salýy da saıasat saýdasynyń kórinisi. Oqı­ǵaǵa kórineý kózge teris baǵa berý qı­yn­dyqtan shyǵýǵa qyrsyǵyn tıgizedi. Bir eldi ekinshisine qarsy qoıý jaq­sylyqqa aparmaıdy. Qyrǵyz eli úshin dál qazir álemdik qoǵamdas­tyq­pen, barlyq eldermen til tabysý aıryqsha mańyzdy. Aǵaıyn eldegi jaǵdaıǵa bizdiń ár­qaı­symyzdyń, elimizdiń kózqarasy ár­túrli bolýy múmkin. Biraq osynaý týysqan elge dál qazir eń keregi – aǵaıyndyq aq kóńilmen qamqor qo­lymyzdy usyný. Buryn da bizdiń bir-birimizge úlken daýymyz bola qoıǵan joq. Shekaramyz qalypty, barys-kelisimiz ashyq bolatyn. Aǵaıynnyń qıyndyqqa kezikken kezinde esiktiń ashyla túskeni artyq emes. Qyrǵyz Respýblıkasy derbes mem­leket, óz máselesin ózi sheshýi kerek degen pikir de aıtylyp qalyp jatyr. Al sol eldiń ishindegi bir má­se­leniń sheshilýine aǵaıynnyń ara­la­sýy qajet bolsa, odan irkilip qalý­dyń da jóni joq. Qaıta araaǵaı­yn­dyqqa júrý paryz. Elimiz – EQYU-nyń tóraǵasy, basqa da halyqaralyq uıymdarda bedeli bar. Sony paı­da­lanyp ta ótpeli kezeńde turǵan qyr­ǵyz eliniń halyqaralyq qaýymdas­tyq­tarmen aralasýyna  jaǵdaı jasap jatsaq, ol aǵaıyndy kóńilimizdiń kó­ri­nisi bolar edi. Aǵaıynnyń qıyn­dy­ǵy – aǵaıynǵa syn. Mamadııar JAQYP.