Sondyqtan Ulttyq banktiń quramynan Aqsha-nesıe saıasaty komıtetin qurý týraly sheshimniń qabyldanýy quptarlyq qadam dep esepteımin. Bir qaraǵanda senim degen sózdiń qarjy salasyna qatysy joqtaı kórinedi. Biraq aqsha-nesıe saıasatyna degen senim ekonomıkalyq ǵylymnyń bir bóligi bolyp tabylatynyn umytpaıyq.
El halqynyń aqsha-nesıe saıasatyna degen senimi joǵary bolsa, ulttyq valıýta da turaqtylyǵyn saqtaıdy. Jergilikti turǵyndar senim artqan soń, sheteldik ınvestorlardyń kókeıinde eshqandaı kúdik qalmaıdy. О́kinishke qaraı buǵan deıin oryn alǵan devalvasııalardyń saldarynan respýblıkanyń aqsha-nesıe saıasatyna degen senim tipten quldyrap ketti. Adamdardyń artylǵan aqshany teńgemen emes, dollarmen saqtaýǵa tyrysatyny da sondyqtan. Al teńge men dollardy salystyrar bolsaq, bizdiń valıýtanyń kiristiligi áldeqaıda joǵary. Sony bile tura, turǵyndar sheteldik valıýtaǵa ıek artady. Aqsha-nesıe saıasatyna degen senimniń tómendigin osydan-aq ańǵarýǵa bolady.
Memleketimiz buryn ishki aqsha-nesıe saıasatyna nazar aýdarsa, bul joly syrtqy saıasatqa kóńil bólip otyr. Tekten tek emes, árıne. Ulttyq bank te sońǵy jyldary osy baǵytta jemisti jumys istep keledi. Sonyń nátıjesinde qazir bas banktiń jumysy áldeqaıda ashyq bola tústi. Muny naryqtyń kásibı oıynshylary da baıqap, baǵalap otyr.
Sheteldikterdiń aqsha-nesıe saıasatyna degen senimin arttyrý qashanda mańyzdy. Sebebi biz áli kúnge deıin syn-tegeýrinderden arylmaǵan qaýipti naryqqa jatamyz. Dese de qazir Qazaqstandaǵy ǵana emes, tutas álemdegi jaǵdaı máz emes. Eger jaǵdaı rettelse, sheteldik ınvestorlardyń bizdiń elge qarjy quıýyna áser etetin bir faktor bar. Ol – Qazaqstandaǵy bazalyq mólsherlemeniń joǵarylyǵy. Qazir bazalyq mólsherleme 9 paıyzdy qurap otyr. Demek kiristilik joǵary. Irgemizdegi Reseıde, basqa da damýshy naryqtardaǵy bazalyq mólsherleme bizben salystyrǵanda áldeqaıda tómen.
Prezıdent aıtqan keshendi sharalar bir aıda, bir jylda jasalatyn dúnıeler emes. Ol árdaıym saqtalýǵa tıis uzaqmerzimdi úrdis. Naryqtaǵy jaǵdaı ashyq bolýy kerek. Qarjylyq retteýshiniń ashyqtyqqa kóńil bólip otyrǵany qýantady.
Oleg ChEBOTAREV,
qarjy sarapshysy
