Kásipkerlik daǵdylaryn tárbıeleýge úndeıdi

Pandemııa saldarynan jeke sektor májbúrli oqshaýlanýǵa jáne kompanııalardyń qyzmetin shekteýge baılanysty qysym kórip otyr. Halyqaralyq tájirıbe kórset­kendeı, qazirgi daǵdarys jaǵdaıynda memlekettiń kómegi, kásiporyn­dar­dyń qalypty jumys isteýi jáne jaǵymsyz ekonomıkalyq saldar­lardyń aldyn alýy úshin qajet.

Jeke kompanııalardy keshendi qoldaý, eń bastysy shekteýshi faktor­lardyń bolmaýy aǵymdaǵy kezeńde erekshe mańyzdy. Qar­jy­lan­dyrýdyń janama ádis­teri ózgeris­terge ońaı beıimdelýge múmkin­dik beredi jáne jeke sektordy sýbsı­dııa­laýdyń ıkemdi quraly sanalady.

Prezıdentke tikeleı baǵynatyn básekelestikti qorǵaý jáne damytý jónindegi agenttikti qurý naryqta ádil básekelestikti qalyptastyrý jolyndaǵy mańyzdy qadam. Aralyq operatorlardyń bolýy proses­terdiń bıýro­kratııalylyǵyn  kúsheıtedi jáne ekonomıkany memleket ıeliginen shyǵarýǵa kedergi keltiredi. Jeke kásipkerlik naryq úshin ádil kúreste salalardy damytý boıynsha jańa tıimdi ıdeıalardy qalyptastyrýǵa yqpal etedi. Memleket úzdik kásipker emes, strategııalyq nysandardy qospaǵanda, ekonomıka naryqtyq jaǵdaıda jemisti jumys isteıdi jáne jetildiriledi.   

Sondaı-aq Memleket basshysy jarııalaǵan mańyzdy reforma­lardyń biri – halyqtyń kásipkerlik daǵdylaryn tárbıeleý. Oqýshylar men stýdentterdi praktıkalyq bilimge oqytý jaqyn jáne alys bola­shaqta kásipkerler sanynyń artýy­na, jeke sektordyń keńeıýine yqpal etedi. Bul bastama fırmalar sanynyń ósýi, ádil básekelestikti qalyptastyrý jáne jumyspen qamtýdy qamtamasyz etý úshin de, jas­­tar úshin de, óz bıznesin qurý jáne naryqtyń ózgeretin jaǵdaı­laryna beıimdelý úshin de paıdaly bolady.

Eldik baǵdarlamalar sholýlary­nyń birinde EYDU qarjylandyrý kózderin ulǵaıtý maqsatynda Zeınetaqy qorynyń qarajatyn tıimdi jáne qaýipsiz ınvestısııalaýdy usyndy. Bul másele eldiń kóp­tegen ekonomısteriniń talqy­laýyna jatady.  Joldaýda atap ótilgen­deı, Prezıdenti tapsyrmasy aıasynda BJZQ salymshylarynyń zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin paıdalaný máselesi pysyqtaldy jáne 2021 jyly 700 myńnan astam salymshy óz jınaqtarynyń bir bóligin tur­ǵyn úı satyp alýǵa, emdelýge ne­mese qarjy kompanııalaryna bas­qarýǵa berý úshin paıdalana alady dep josparlanýda. Atalǵan sheshim halyqtyń kópshiligi úshin tabysty qysqartýdyń aǵymdaǵy jaǵdaılarynda ýaqtyly qadam.

Qazirgi jaǵdaıda uzaq merzimdi basymdyqtar týraly umytpaý kerek. EYDU-men yntymaqtastyq sheńberinde Úkimetke jasyl ekonomıkany damytý boıynsha sharalar usynyldy. Qorshaǵan ortany qorǵaý ulttyq deńgeıde qoldaýdy talap etedi, al tıisti sharalardy qabyldaý saıası erik-jigerdi qajet etedi. Qazaq­stan halqyna Joldaýynda tereń dekarbonızasııaǵa negiz qalaý qajet­tigi aıtylǵan. Prezı­dent Úki­metke ǵylymı qoǵamdas­tyqpen jáne jeke sektormen yntymaqtas­tyq­ta jasyl ósý boıynsha usynys­tar toptamasyn ázirleýdi tapsyrdy. Bıznes pen akademııany tartý osy máseleni tereń jáne keshendi zerde­leýge, sondaı-aq tarap­tar­dyń múddelerin eskere otyryp, eko­lo­gııalyq qaýipsizdikti qamta­masyz etý jónindegi tıisti is-shara­lardy ázirleýge yqpal etetin bolady.

Jalpy, Memleket basshysy 2020 jyl­ǵy Qazaqstan halqyna Jol­daýyn­da qazirgi zamanǵy másele­ler, tıisti keshendi sheshimder belgi­len­gen, son­daı-aq eldiń odan ári ór­ken­deýi úshin uzaq merzimdi mindetter aıtylǵan.

Sandýǵash Musabekova,

«Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty» AQ jetekshi sarapshysy