Maman daıarlaýǵa meılinshe mán bereıik

Máselen, Joldaýdaǵy aýyl sharýashyly­ǵyn damytpaı, básekege qabiletti ekonomıka qurý múmkin emes. Bul salada sheshimin tappaı kele jatqan ózekti máseleler bar. Atap aıtqanda, jurttyń jerge qol jetkize almaýy, uzaq merzimge beriletin «arzan nesıeniń» bolmaýy, kásibı mamandardyń tapshylyǵy. Mine, osyndaı qalyptasyp otyrǵan ahýaldy tamyrshydaı tap basqan tusy kóńilden berik oryn aldy. Men osynyń ishinde kásibı mamandar tapshylyǵyna toqtalar edim.

Aldymen maman tapshylyǵy qaı kezden bastaldy? Osy bir sátti kóz aldymyzǵa elestetip alaıyqshy. Aýyl sharýashylyǵy mamandarynyń qojyraýy, ilkiden jalǵasyp kele jatqan tamasha dástúrdiń úzilýi ótpeli kezeńniń tusynda oryn aldy. Onyń eń basty sebebi, aýyl sharýashylyǵy eńbekkerlerine jalaqy durys tólenbedi, olar eńbekaqyny shóppen, sabanmen, qaldyq jemmen aldy. Qoldaryna teńge tıgen joq. Bul – bir. Ekin­shi­den, eńbek adamyn qadirleý bola qoı­mady. Mehanızator men kombaınshylar maýsym­dyq jumys kezinde ǵana qajet boldy. Iri serik­tes­tikter tek qana egin egýmen aınalysty. Olar azaby kóp mal sharýashylyǵyna onsha­lyqty yqy­las tanytpady. Sondyqtan aýyl­dyq jerlerde mehanızator mamandyǵy kóktemde bir aı, kúzde bir aı suranysqa ıe. Jumys bolmaǵandyqtan, tabystyń da joq ekendigi belgili.

Jyldar óte kele aqyq dán aıalaǵan buryn­ǵy me­hanızatorlar legi zeınetkerlikke shyq­ty, olar­dyń ornyn basatyn jastar joq. Ras, ká­siptik-tehnıkalyq kolledjderde oqytylyp jatqanymen, azaby kóp, tabysy az jumysqa ynta bildirýshiler qatary aıtarlyqtaı kóp emes. Mine, osydan baryp aýyl sharýashylyǵy mamandarynyń tapshylyǵy bastaldy.

Bizdiń seriktestikte mashına-traktor parki jyl saıyn jańartylady. Alymdylyǵy joǵary, qýatty, sheteldik tehnıka. Tolymdy eńbekaqysy ýaqtyly tólenedi. Biraq sonyń ózine maman taba almaı otyrǵan jaıymyz bar. Kolledj bitirgen bilim alýshylar áli shıki. Olarǵa oqý barysynda jańa tehnıkanyń jaı-kúıi oqytylmaıdy. Sondyqtan aýyl sharýashylyǵyna kadr daıarlaý máselesin bilim salasy men sharýashylyq salasy birle­sip otyryp pysyqtaǵan abzal. Áıtpese qazir qaı sharýashylyqqa qansha mehanızator men kombaınshynyń qajet ekenin eshkim bilmeıdi. Máseleniń tuıyqtalatyn jeri de osy.

Isimiz ónimdi bolýy úshin, aýyl sharýashy­ly­ǵyn meılinshe damytýda eń aldymen sharýa­shylyqqa qajetti alýan kadrlardy da­ıarlaýǵa kóńil bólýimiz qajet. Is teti­gin de sheshetin kadr emes pe? Al bizdegi kadr­lar qaraýsyz qalǵan. Eger mamandar jetki­likti bolsa, gektar berekesi arta túser edi. Sonda ǵana el yryzdyǵyn eseleýge bolady. Áıtpese, jospar qýalap, alqap kólemin arttyrǵa­ny­myz­ben, ónimdi az alsaq, jerge qııanat jasaǵan bolar edik. Oǵan jol bermes úshin maman daıarlaýǵa mán berilýi kerek. Memleket tara­pynan jasalyp jatqan qamqorlyqtyń qaıtarymy bolǵany durys.

Baýyrjan MOLDAǴALIEV,

«Asno Kókshe» seriktestiginiń agronomy

Aqmola oblysy,

Zerendi aýdany