Osy kúnderi Beıjiń Olımpıadasynyń chempıony Baqyt Sársekbaevtyń Boks federasııasynda jumys isteıtinin jankúıerler jaqsy bilse kerek. Onyń qazirgi qyzmeti – ulttyq quramanyń jumysyn úılestirý. Bul jumysqa Baqytty onyń Olımpıadadan keıin biraz ýaqyt tynyǵyp, jaraqatyn emdep alǵan soń federasııa basshylyǵy óz isine jaýapty, bokstyń barlyq qyr-syryn biletin mamandardy tartyp, bapkerlermen, óziniń ókshesin basyp kele jatqan bylǵary qolǵap sheberlerimen jumys isteý maqsatynda shaqyrǵan bolatyn. Sodan beri, mine, biraz ýaqyt ótti.
B.Sársekbaevty týrnırler men jarystarda jıi kezdestiremiz. Jaqynda onymen Boks federasııasynda júzdesýdiń sáti túsip edi. Oǵan alǵashqy saýalymyz da boksqa qaıtyp kelýge nıeti bar-joǵyn bilýge qatysty qoıyldy.
– Boksqa qaıta oralýym týraly másele áli tolyq sheshilgen joq. Onyń bárin ýaqyt kórsetedi.
– Eger boksqa qaıta kelip jatsań, qaı salmaqta qalasyń? 69-da ma?
– 69-da.
– Osy salmaqta bizde bir-birimen básekeles jigitter bar ǵoı. Solardyń ishinde kimdi atap aıtar ediń?
– Eshkimdi bólip-jaryp atamaı-aq qoıaıyn. 69-da bizde talantty, daryndy boksshylar bar. Muny bıylǵy Qazaqstan chempıonaty kórsetip berdi. Kimniń myqty, kimniń osal ekeni osyndaı básekelerde kórinedi. Qazir biz jastarymyzdyń ózderin kórsetýlerine múmkindik berip otyrmyz. Degenmen, orys halqynda “Svoı ne svoı, a na doroge ne stoı” degen bar. Sol sóz durys aıtylǵan.
– Olımpıadadan keıin bokspen qoshtasqanda júregińniń túkpirinde báribir boksqa qaıta kelermin degen oıǵa oryn boldy ma?
– Iá, Olımpıadadan keıin qolymnan jaraqat alyp, boksty osymen birjolata qoıarmyn degen oıym boldy, árıne. Maǵan ol kezde biraz ýaqyt demalyp, jaraqatymdy emdeý kerek edi. Endi ekinshi ret talpynys jasaıtyn ýaqyt kelgen sııaqty dep oılaımyn. Muny ózimniń, jastardyń baby qalaı eken, sony baıqap kórý úshin jasap otyrmyn.
– Boks federasııasynda istep júrgenińe biraz ýaqyt boldy. Qazirgi jumysyń týraly ne aıtasyń?
– Qazir ulttyq quramanyń jumysyn úılestirýshi bolyp isteımin. Federasııada budan basqa áıelder ulttyq quramasy jáne tóreshiler jumysyn úılestirýshi bolyp belgili boks mamany Berik Myrjyqbaev, jastar jáne jasóspirimder komandasynyń jumysyn úılestirýshi, memlekettik bapker Bolat Ábdirahmanov, Qazaqstannyń ishki jarystaryn ótkizý jáne WCB búkilálemdik serııasyna qatysýdy uıymdastyrý jumysyn úılestirýshi Bolat Mankenov, halyqaralyq baılanys jóninde úılestirýshi Ázız Qojambetov pen ǵylymı jumys jáne medısınalyq qyzmet kórsetý jóninde úılestirýshi bolyp Sadat Moldakárim jumys isteıdi. Meniń mindetim – bas bapkermen, aǵa bapkerlermen tyǵyz baılanysta jumys isteý. Biz qazir kelesheginen úmit kúttiretin jastarǵa jol kórsetip, olardy úıretip jatyrmyz. Ol úshin shetelden de mamandar shaqyrdyq. Olar óz tájirıbelerimen bólisýde.
Jalpy, qazir elimiz boıynsha bokstyń bedelin kóterý úshin úlken jumystar qolǵa alynyp otyr. Qazaqstan Boks federasııasyna prezıdent bolyp Tımýr Qulybaev kelgeli beri elimizdiń barlyq óńirlerinde boksty damytýdyń jańa joba-josparlary jasala bastady. Mysaly, bıylǵy jyldyń qyrkúıek aıyna deıin barlyq oblystarda “Boks saraıy” salynatyn bolady. Muny kóp jerde jankúıerler aýzynan tastamaı aıtyp júr. Bul áýeli balalar men jastardyń arasynan talantty boksshylardy iriktep alýǵa múmkindik berse, ekinshi jaǵynan boksty buqaralyq sport deńgeıine kóterýge yqpal etetin bolady.
Federasııanyń qolǵa alǵan taǵy bir jumysy – ulttyq quramany jasartý. Ony ózderińiz de kórip júrsizder. Iаǵnı, talantty jastardy negizgi komandaǵa shaqyrtyp, olardy iri halyqaralyq jarystarǵa qatystyrý bastaldy. Búginde Boks federasııasy osyndaı jarystarǵa úlken mán berip keledi. О́ıtkeni, bıyl Qytaıdyń Gýanchjoý qalasynda jazǵy Azııa oıyndary ótedi.
Sondyqtan federasııanyń basshysy Tımýr Asqaruly ulttyq quramaǵa da, jastar quramasyna da erekshe mán berip, olardyń daıyndyǵy úshin barlyq jaǵdaıdy jasaýda. Osyndaı halyqaralyq deńgeıdegi jáne respýblıkaishilik sharalardy úılestirýde federasııanyń atqarýshy dırektory Danııar Ábilǵazın úlken jumystar atqaryp keledi.
– Mysaly, qandaı?
– Mysaly, birinshi nómirli boksshylar 2 500, al ekinshi nómirli boksshylar 1 500 dollardan jalaqy alyp turady. Munyń ózi boksshylar úshin úlken demeý, qoldaý emes pe. Jalpy, búginde Qazaqstan boksyn damytý úshin jaqsy jobalar iske qosylyp otyr. Federasııa basshysy elimizdiń barlyq óńirlerinde balalar men jastardyń bokspen aınalysýyna jaqsy jaǵdaı jasaý úshin naqtyly jumystardy bastady. Onyń ishine arnaıy boks mektepterin ashý, tóreshiler daıyndaý, jarystardy halyqaralyq talaptarǵa saı ótkizý, ǵylymı-medısınalyq jetistikterdi paıdalaný sııaqty jumystar kiredi.
– Endi ózińe qaıta kelsek, qazir jattyǵý jasaıdy ekensiń. Bapkerińmen neshe saǵat jattyǵasyń?
– Men eshqashan boksty tastadym dep jattyǵýdan qol úzgen emespin. Kún saıyn 2-2,5 saǵat jattyǵamyn. Bapkerim Kárim Mahmudovpen kóp nárseni aqyldasamyn. Sol kisiniń keńesine árdaıym júginip otyramyn. Qazir jattyǵýlardy tehnıkamdy jetildirý úshin jasap júrmin. Men sizderge birden sharshy alańǵa shyǵyp, ózimdi qaıta kórsetemin dep aıta almaımyn. О́ıtkeni, oǵan ýaqyt kerek, sosyn oǵan kóp eńbektený kerek. Aqyl toqtatqannan keıin bárine kásibı turǵydan, jańasha kózqaraspen qaraıdy ekensiń. Kezinde bári de tez ótse eken, tez bolsa eken dep oılaýshy edim. Qazir olaı emes, ár nárseni tarazyǵa salyp jasaısyń.
– Áli baǵyndyrmaǵan bir belesiń bar eken. Ol álem chempıony bolý ǵoı...
– Iá, onyń ras. Álem chempıony ataný árkimniń armany.
– Qazir álem chempıondyǵyna laıyq dep kimderdi atap aıtar ediń?
– Boksta boljap aıtý qıyn. Bul – sport. Al sportta baby men baǵy kelisken sańlaqtyń ǵana jeńiske jetetini belgili. Sosyn bári boksshynyń daıyndyǵyna, urymtal sátti paıdalana bilýine baılanysty. Kóp jaǵdaıda máseleni adamnyń ataǵy emes, sharshy alań sheshedi.
– Bizdiń bapkerlerdiń jumysyna qandaı baǵa beresiń?
– Men eshkimniń jumysyna baǵa bere almaımyn. Árkim óz jumysymen aınalysýy kerek dep oılaımyn.
– Yrymshylsyń ba?
– Bir Allaǵa ǵana senemin.
– Áńgimeńe rahmet.
Áńgimelesken Dastan KENJALIN.