«Aýyl – el besigi» memlekettik baǵdarlamasynyń sheńberinde aýdandaǵy №1, N.Kıikbaev atyndaǵy mektep-gımnazııalary jáne S.Ablanov atyndaǵy orta mektep pen Qosaq negizgi mektebine 369,9 mln teńge bólinip, kúrdeli jóndeýden ótkizilgen. Sondaı-aq «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» memlekettik baǵdarlamasy boıynsha 897,7 mln teńgege N.Gogol, Býryl, Túımekent jáne Sh.Ýálıhanov orta mektepterine kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilgen. Sonymen qatar aýdandaǵy 43 mekteptiń ishindegi qajettiligi bar 37 bilim oshaǵynyń ǵımaraty ishine sanıtarlyq toraptar ornatylǵan. Atalǵan bilim nysandaryna oqýshylardyń bilim alýy úshin tıisti jaǵdaı jasalǵan.
Qazirgi kezde óńirde ózekti bolǵan úsh aýysymdy mektepterdiń máselesi de aýdanda sheshimin taýyp keledi. Bıyl Býryl aýylynda 300 oryndyq jańa mektep qurylysy bastaldy. Atalǵan nysan kelesi jyly paıdalanýǵa beriledi. Sol sııaqty oryn tapshylyǵy bar Qostóbe aýylyndaǵy Qostóbe orta mektebine de 3 oqý bólmesin, 1 akt jáne 1 sport zalyn salý jumystary júrgizilýde. Bul jóndeý jumysy bıyl qazan aıynda aıaqtalady.
«Kelesi jyly oryn tapshylyǵy máselesin sheshý maqsatynda Shahan aýylynan 100, Seńkibaı aýylynan 100 oryndyq mektep qurylysy júrgiziledi. Al kúrdeli jóndeýdi qajet etetin 4 orta mektepke, atap aıtsaq, Amangeldi, Y.Altynsarın, A.Sýhanbaev, S.Seıfýllın jáne K.Ázirbaev atyndaǵy balalar saz mektebine smetalyq-jobalyq qujattar ázirlenip, memlekettik saraptamadan ótkizýge 21 mln teńge qarastyryldy. Bilim berý salasyn qarjylandyrý kólemi de jyl saıyn kóbeıip keledi. Bul maqsatqa bıyl 14,9 mlrd teńge bólinip, ótken jylmen salystyrǵanda 70,2 paıyzǵa artyp otyr», deıdi Baızaq aýdanynyń ákimi Nurjan Nurjigitov.
Bilim berýdi damytý – basty talap. Búgingideı bilim men ǵylym salasy jańashyl baǵytta damyp jatqanda oqýshylardyń da sapaly bilim alýy mańyzdy. Qazir aýdanda jumys istep turǵan 52 mektepke deıingi uıymdarda 4821 bala tárbıelenýde. Munda 591 pedagog jumys isteıdi. Munyń bári de – balalardy erte bastan bilimge tárbıeleýdiń negizgi joly. Al qazir aýdandaǵy 43 mektepte 20 733 oqýshy bilim alýda. О́tken oqý jylymen salystyrǵanda bala sany 868-ge artqan. Bıylǵy oqý jylynda 35 orta mektepti 848 oqýshy bitirip, onyń ishinde 653 oqýshy ulttyq biryńǵaı testileýge qatysqan. Salystyrmaly túrde alǵanda aýdannyń ortasha baly 79,01 paıyzdy qurap, Taraz qalasynan keıin ekinshi orynǵa ıe bolǵan. Aýdannyń bilim mekemelerin 41 oqýshy «Altyn belgi» tósbelgisine bitirse, 37 oqýshy «Úzdik attestat» ıegeri atanǵan. Sondaı-aq ótken oqý jylynda 1 oqýshy respýblıkalyq ǵylymı jobalar baıqaýynan birinshi oryndy ıelense, 2 oqýshy respýblıkalyq pán olımpıadalarynan júldeli oryndardy jeńip alǵan. Al oblystyq olımpıadaǵa 23 oqýshy joldama alyp, onyń 13-i júlde alǵan. Aýdan boıynsha búginde 2619 muǵalim bar. Onyń ishinde 2426 muǵalim joǵary sanatty mamandyq ıeleri qataryna jatady. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes 2274 muǵalimniń pedagogıkalyq júktemesine jańartylǵan bilim berý mazmuny boıynsha 30 paıyz qosymsha ústemaqy tólenýde.
Zaman talabyna saı búginde aǵylshyn tilin meńgerýdiń mańyzdylyǵy artýda. Talap údesinen shyǵý úshin aýdandaǵy 34 mektepte hımııa, bıologııa, ınformatıka jáne fızıka pánderi boıynsha aǵylshyn tilin oqytatyn synyptar ashylǵan. Bul synyptarǵa aǵylshyn tiliniń V2 deńgeıdegi kýrsyn bitirgen 84 maman oqýshylarǵa atalǵan pánder boıynsha sabaq beredi. Al jaratylystaný-matematıkalyq baǵytyndaǵy pánderdi aǵylshyn tilinde oqytý Ǵ.Muratbaev atyndaǵy gımnazııada júrgiziledi.
Sonymen qatar oqýshylardy oqýlyqtarmen jáne oqý-ádistemelik keshendermen qamtý da – nazardaǵy máseleniń biri. Jergilikti bıýdjetten oqýlyqtar satyp alýǵa 139,6 mln teńge bólinip, mektepterge taratylǵan. Sol sııaqty bilim salasyn sıfrlandyrýǵa da turaqty túrde kóńil bólinip keledi. Aýdandaǵy 43 mekteptiń barlyǵy tolyǵymen joǵary jyldamdyqtaǵy ınternetpen qamtylǵan. Bilim nysandary «Kúndelik» jobasyna jáne «Bilimland» sıfrlyq bilim berý resýrstary portalyna qosylǵan. Búginde aýdanda 4 IT synyby jumys isteıdi. 31 mektep robototehnıka kabınetimen jabdyqtalǵan. 992 oqý kabıneti kompıýtermen tolyq qamtamasyz etilgen.
«Búgingi tańda aýdanymyzda 74 jetim jáne ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar bar. 60 bala qorǵanshylyq pen qamqorshylyqtaǵy balalar bolsa, 3 bala patronattyq tárbıede. Al otbasy úlgisindegi balalar úıinde 11 bala tárbıelenýde. Inklıýzıvti bilim berý baǵytynda 2019-2020 oqý jylynda 296 múmkindigi shekteýli balalardyń ishinde 99 bala 26 orta mektepte ınklıýzıvti bilimmen qamtylsa, 39 bala arnaıy synyptarda, 158 bala aýdandaǵy jalpy bilim beretin 30 mektepte úı jaǵdaıynda oqytylýda. Aýdandaǵy 38 mektepte ınklıýzıvti bilim berýge jaǵdaı jasalǵan. Mektebi joq 11 eldi mekende turatyn mektep jasyndaǵy 488 oqýshy kúndelikti tasymaldanyp oqytyldy. Mektep oqýshylaryn tasymaldaýǵa kásipkerlerdiń menshigindegi 8 avtobýs jumyldyrylǵan. Oǵan aýdandyq bıýdjetten 14,5 mln teńge qarastyrylǵan. Pedagogıkalyq-psıhologııalyq túzetý kabınetine múmkindigi shekteýli balalardy tasymaldaý úshin 6 mln teńgege avtokólik pen balalarǵa arnalǵan qural-jabdyqtar alyndy», deıdi aýdan ákimi Nurjan Nurjigitov.
Jalpy, bilim berý mekemeleriniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý – kún tártibindegi máseleniń biri. Balalardyń alańsyz bilim alýyna aýdanda múmkindik bar. Mundaǵy 30 mektep tıptik, 13 mektep yńǵaılastyrylǵan ǵımarattarda ornalasqan. Aýdandaǵy 43 mektep pen 23 balabaqshanyń bári júz paıyz beınebaqylaý kameralarymen qamtylǵan. Al ótken oqý jylynda N.Kıikbaev mektep-gımnazııasyna 15 mln teńgege «Aqyldy mektep» baǵdarlamasy engizilgen. Kelesi jyly Býryl, N.Aqshabaev, S.Ablanov orta mektepteri men Sarykemer mektep-gımnazııasyna «Aqyldy mektep» baǵdarlamasyn engizý josparlanýda. Bul da oqýshylardyń ozyq oıly, bilimdi bolýyna meılinshe óz septigin tıgizetini anyq. Sondaı-aq bilim oshaqtarynyń sıfrlyq ınfraqurylymyn damytý men materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtýǵa 174,4 mln teńge qarastyrylǵan. Bólingen qarajatqa 9 mektepke robototehnıka kabınetteri, jańa modıfıkasııalyq kabınetter, 100 dana kompıýter, sporttyq qural-jabdyqtar men 200 dana planshet satyp alynǵan. Endi kúrdeli jóndeý men qosymsha qurylys júrgizilgen 10 mekteptiń jıhazdaryn jańartýǵa 30 mln teńge qarastyrylyp, qajetti jıhazdarmen jańartylady. Jalpy, 9 mekteptiń kúrdeli jóndeý jumystaryna 1,4 mlrd teńge bólingen. «О́ńirlerdi damytý» baǵdarlamasy aıasynda 538,7 mln teńge bólinip, Abaı atyndaǵy orta mektep pen «Qarlyǵash» balabaqshasy kúrdeli jóndeýden ótkizilgen. Sondaı-aq Sarybaraq, Aqbozov, №5 orta mektepteri men «Baldyrǵan» balabaqshasyna 95,3 mln teńgege modýldik qazandyqtar ornatyldy. Mektepterge 17 mln teńgege sporttyq qural-jabdyqtar alynǵan.
Memleket túrli baǵdarlamalar arqyly bilim salasyna qajetti qarajatty bólip berip otyr. Bolashaqqa salynǵan ınvestısııanyń kúni erteń elimizdiń damýyna oń serpin beretini anyq. Ásirese aýyldy jerlerdegi mektepterge kóńil bólý, muǵalimderdi qoldaý, oqýshylardyń laıyqty deńgeıde bilim alýyna jaǵdaı jasaý máseleleri oń sheshimin tabýda.
Jambyl oblysy
