Rýhanııat • 22 Qyrkúıek, 2020

Qaıta oqýyma suranyp turady

355 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Internetke ańsar aýǵan myna zamanda kitapqa degen kóńil sýyp bara jatqandaı kórinetini ras. Elektrondy kitaptardy, saıt materıaldaryn oqý, merzimdik basylymdardyń jańalyqtary men salmaqty materıaldaryn ınternetten izdeý kúndelikti áreketimizge aınalyp ketkeli qashan.

Qaıta oqýyma suranyp turady

Alaıda kitap – janymyzdyń ajyramastaı bir bólshegine aınalǵan qundylyq ekenin oıymyzdan shyǵarmasaq kerek. Bala kúnimizden kitappen dos boldyq, sol bala dosymyzǵa degen adaldyǵymyzdy, turaqtylyǵymyzdy saqtap kelemiz, durysy – saqtaýǵa tyrysyp-aq kelemiz.

Oqyp jatqan kitaptardyń barlyǵyn tizbelep aıtyp shyǵýǵa da bolar. Dáris oqýǵa daıyndyq barysynda oqylatyn eńbekter qatary da barshylyq. Sońǵy oqyǵandarym – Djozef Kempbelldiń «Tysıa­chelıkıı geroı», Krıstofer Voglerdiń «Pýteshestvıe pısatelıa» atty eńbekteri. Osy  kitap­tardyń ara-arasynan jol taýyp, ózimniń súıikti mıfologııamdy, ertegilerimdi qaıtalap oqı­myn. Meniń súıikti ertegilerimniń ishinde «Er Tóstik» pen «Kerqula atty Kendebaı» kósh bas­taıdy. Bul ertegilerdi az bolsa jylyna úsh-tórt qaıtara oqımyn. «Er Tóstiktiń» tatar, qyrǵyz nusqalaryn da qaıtalap oqýdamyn. Qyrǵyzdarda saqtalyp qalǵan «Er Tóstik» eposyndaǵy periniń qyzy Aısalqynnyń Kenjeke sulýdy tildeıtin jeri janymdy túrshiktiredi... Bul erteginiń bizdiń qazaqtarda da áý basta epos túrinde jyrlanǵanyna kúmánim joq.

Árıne, ult ádebıetiniń klassıkalyq shyǵar­malary da qaıtalaı oqýyma suranyp turady, anyǵynda, olardy qaıtalap oqýǵa ózimniń kóńilim ketip turady. Olar – Ábish Kekilbaıdyń «Hansha-Darııa hıkaıasy», Muhtar Maǵaýınniń «Qyp­shaq arýy» men «Qosaǵashy»,  Tólen Ábdik­tiń «Tuǵyr men ǵumyry». Bul tizimim biraz shyǵar­malardy qamtıdy. Qatygez ǵasyrdyń talaıyna túsken tańǵut hanymy Gúrbeljin sulýdyń taǵdyry,  búgingi tirshilik pen baǵzy tarıhty tutastyrǵan Sarjan músinshi men Aısulý begimniń bolmysy, keshegi keńestik júıeniń adamdardyń janyn qasiretke bóktirip, qan jylatqan qanquıly saıasatynyń kesirinen taǵdyry tálkekke túsken Batyr – Borıstiń jan azasy... «О́zekti janǵa – bir ólim emes, myń ólim» degen epıgraf alynǵan týyndynyń  keńestik kezeńde ǵumyr keshken árqaı­symyzdyń áletimizge qatysy bary aqıqat... 

 

Janat Áskerbekqyzy,

aqyn, fılologııa ǵylymdarynyń doktory