«Aqyldy» medısınanyń artyqshylyqtary

«Aqyldy» ıngalıator

Ingalıator demikpeni emdeýdiń negizgi ádisi,  durys qabyldaǵan jaǵdaıda pa­sıent­terdiń 90 paıyzyna kómektesedi. Alaıda zertteýler kórsetkendeı, naýqastardyń 50 paıyzy ǵana ıngalıatordy durys paıdalanady eken. Demikpege shaldyqqan naýqastardyń jaǵdaılaryn jaqsartý úshin Bluetooth kómegimen «aqyldy» ıngalıator jasaldy. Shaǵyn qurylǵy ıngalıatorǵa be­kitilip, ár dozanyń kúni men ýaqytyn jáne onyń durys engizilgenin baqylap otyrady. Sodan keıin bul derekter pasıenttiń smartfonyna jiberiledi. Klınıkalyq zertteýler atalǵan ıngalıatordy qoldanǵan kezde ıngalıator ishindegi suıyqtyq qarapaıym ıngalıatormen salystyrǵanda az jumsalatynyn kórsetti.

Hırýrg robot

Robot densaýlyq saqtaý salasyna 1980 jyldardan kele bastady.  Biraq 2019 jyldan bastap qana medısı­na­da robottardy paıdalaný keń etek aldy. Robottyń kómegimen jasalǵan hırýr­gııalyq operasııa ınfeksııalarǵa az sezim­tal bolady jáne qarapaıym operasııaǵa qara­ǵanda tez jazylady eken. Robottar naý­qasqa qajetti protezdi asqan dáldikpen esh qıyn­dyqsyz jasaı alady. Bul prosess bola­shaqta hırýrgterdi robot almastyrady degen pikir týdyrǵanymen, «qultemirdi» hırýrg­terdiń jumysyn jeńildetý úshin jáne ju­mys sapasyn jaqsartý úshin ǵana qoldanýǵa bolady.

Mıdyń symsyz sensory

2016 jyly amerıkalyq zertteýshiler ýaqyt óte kele erıtin jáne hırýrgııalyq jolmen alyp tastamaı-aq adamnyń mıyna ımplantasııalanatyn symsyz, kóp fýnksııa­ly sensor oılap tapty.

Mundaı zertteýler adam mıy jaraqat­tan­­ǵanda nemese ota jasalǵannan keıin naý­­qas­tyń jaı-kúıin baqylap otyrý úshin qajet.

Telemedısına

Mobıldi ınternettiń taralýy men beı­nekonferensııalar tehnologııasyndaǵy jetistikter telekommýnıkasııany 2019 jyly medısınalyq tehnologııanyń mańyz­dy baǵyttarynyń birine aınaldyrdy. Uıaly qurylǵy men ekijaqty kamerany qoldana otyryp provaıderler pasıenttermen qashyqta jeke kezdesýler ótkize alady. Bul ádette aýyldyq jerlerde tura­tyn naýqastar men aýrýhanaǵa belgili sebep­termen bara almaıtyn naýqastarǵa óte qolaıly.

Densaýlyqty baqylaıtyn qurylǵylar, aıtalyq, sizdiń júrek soǵysyńyzdy, qan qysymyńyzdy jáne qannyń ottektenýin teksere alady. Veb-qosymshalar men qo­sym­shalar naýqastardyń suraýlaryn rettep, provaıderler men naýqastardyń ýaqy­tyn jáne energııasyn únemdeıdi. Tipti qa­rapaıym telemedısınalyq saparlar adam­dardyń ómirin qutqarýy múmkin. Olar ta­symaldaý, til jáne geografııa sııaqty keder­gilerdi jeńýge sebep bolady.

Blokcheın tehnologııasy

Dúnıe júzinde derekterdiń buzylýy jy­lyna densaýlyq saqtaý salasyna ortasha eseppen 3,86 mln dollar kóleminde shy­ǵyn ákeledi. Máseleni sheshý úshin ǵalymdar blokcheın tehnologııasyn paıdalanýdy usynyp otyr. Qazirgi tańda krıptografııalyq júıe ne­gi­­zinde qurylǵan blokcheın tehnologııa­sy asa kólemdi aqparatty saqtaıdy. Bul derekterdi qaýipsiz saqtap qana qoımaı, deldaldar­dy joıady jáne jetkizýshiler men naýqastardyń shy­ǵynyn únemdeıdi. Blokcheın sonymen bir­ge alaıaqtyqtyń paıda bolý múmkindigin azaıta alady.

Munyń bárin sheshýge kómegi tıgen eń alǵashqy blokcheınderdiń biri – ALLIVE, ol shıfrlanǵan densaýlyq profılin jáne tipti jasandy ıntellekt dárigerlerdi qam­tıtyn búkil densaýlyq ekojúıeden turady. Ǵalymdar bolashaqta osyndaı júıelerdi kóbeıtýdi josparlap otyr.

Immýndyq terapııa

Immýndyq terapııa búgingi tańda me­dısı­nadaǵy qalyptasqan anyqtamalardy óz­gertýde. Onyń basty qoldanylý aıasy – qaterli isikpen aýyratyn naýqastyń ja­sý­­­sha­laryna genetıkalyq ózgeris engizý. Hı­mııa­lyq terapııadan aıyrmashylyǵy, ımmýndyq terapııa saý kletkalardy joımaıdy. Immýndyq júıeni ózgerte otyryp, tehnologııa qaterli isik jasýshalaryn anyqtaýǵa jáne joıýǵa, isiktiń ósýin tejeýge baǵyttalǵan.

Birlesken terapııamen jáne jasandy T-jasýshalarmen biriktirilgen jańa emdeý tehnologııasy ıdeal terapııa bolyp sanalady. Ol sońǵy onjyldyqta medısına salasyna aıtarlyqtaı ózgeris pen jańalyqtar ákeldi.

3D baspa

3D baspamen shyǵarylǵan álemdegi alǵashqy obekt –  kózdi jýýǵa arnalǵan sapasy tómen shynyaıaqtyń úlgisi. Sodan beri 3D baspa kóp ózgerdi. Endi medısınalyq qurylǵylardy naýqastyń naqty sıpattamalaryna dál sáıkestendirýge jáne olardyń tabıǵı anatomııasymen úılesimdi etýge bolady. Naýqastyń denesine qajetti ımplantattar, protezder men qurylǵylardy, olar dál ıkemdelip, baptalǵan kezde ala alady.

3D baspa sapasyn odan ári jaqsartý úshin bıoprıntıngti damytý qolǵa alynýda. Ǵalymdar qan tamyrlaryn, sıntetıkalyq analyq bezderdi, tipti uıqy bezin de jasaı aldy. Sodan keıin bul jasandy músheler pasıenttiń denesinde bastapqy aqaýlardy aýystyrý úshin engiziledi. Tehnologııanyń damýy jyl saıyn transplantasııaǵa táýeldi mıllıondaǵan pasıentterdiń suranysyn óteıdi.