Buǵan qatysty eń aldymen aıtarymyz, Yrǵyz – elimizdiń shalǵaıda, jartylaı shóleıtti aımaqta ornalasqan aýdandarynyń biri. Mundaı jaǵdaıda óńirde jasyl jelek jaıqaltý mańyzdy máselelerdiń biri bolyp qala bermek. Bul jóninde qolǵa alynǵan jumystar da bar. Áıtse de 42 myń sharshy shaqyrymǵa jýyq úlken aýmaqty alyp jatqan Yrǵyz óńiri úshin bul jetkiliksiz ekeni de aıqyn kórinedi.
«Batys Eýropa – Batys Qytaı» halyqaralyq avtokólik dáliziniń boıynda ornalasqan aýdanda «Nurly jol» baǵdarlamasy sheńberinde «Ortalyq – Batys» magıstralin jasaqtaý qolǵa alynbaq. Munyń ózi jańa múmkindikterdiń týýyna oń áserin tıgizbek. Dál qazirgi kúni atalǵan kúre joldyń boıynda jasyl beldeýdiń izi de joq. Onyń qos qaptaly jalańash turǵany joǵaryda aty-jónderi atalǵan aýdan aqsaqaldarynyń qabyrǵasyna qara tastaı batady.
– Kóńilsiz kóriniske ózgeris engizýge bolady. Áıtse de aýdanda aǵash egýmen aınalysatyn arnaıy kásiporynnyń joqtyǵy buǵan ájeptáýir qolbaılaý týǵyzyp otyr. О́ńirdegi orman alqaptary «Qarabutaq» orman sharýashylyǵy memlekettik mekemesiniń quzyrynda. Atalǵan aýmaqtar aýdannyń Yrǵyz, Aqshı, Jaısańbaı, Amankól jáne Janasbı aýyldaryn qamtıdy. О́kinishke qaraı, atalǵan mekemeniń tym shalǵaılyǵy tıimdi jumystar júrgizýge múmkindik bermeı otyr. Sondyqtan biz Yrǵyz
aýdanynda derbes orman sharýashylyǵy kásipornyn qurý qajet dep esepteımiz, – deıdi olar.
Issapar barysynda taǵy bir kózimiz jetken jaıt, eldi mekenderdi kógaldandyrý men aǵash otyrǵyzý isi jáne ony kútip, baptaý jumystary turǵyndar men kásiporyn ujymdarynyń óz kúshterimen atqarylyp kele jatqany. Al aýyldan tys jerlerde, sonyń ishinde halyqaralyq avtojol boıynda egilgen aǵashty kórmeısiz. Júzdegen shaqyrym jol boıy tutastaı jalańash.
El aǵalarynyń aıtýynsha, jergilikti turǵyndar óz úıleriniń mańyna tal-terekter otyrǵyzý isin jalǵastyra beredi. Degenmen jergilikti klımattyń ereksheligi men aǵash kóshetterin otyrǵyzý tásilderin jetik biletin arnaıy mamandardyń qajettiligi aıqyn.
– Olar egilgen taldyń tamyr jaıyp jersinip ketýi úshin agrotehnıkalyq sharalardy da durys júrgize alar edi. Bul isti osyndaı arnaıy mamandar men tehnıkalardyń kómeginsiz oıdaǵydaı júrgizý múmkin emes. Derbes orman sharýashylyǵyn qurýdyń qajettiligi de osynda. Ári bul qadam toǵyz joldyń torabynda turǵan Yrǵyz sekildi qasterli topyraqtyń odan ári ósip-órkendeýine jol ashar edi. Osy usynys-tilegimiz bas basylym betinen kórinis tabýyn qalaımyz, – dep túıindedi oılaryn aýyl aqsaqaldary. Bul tutas aýyl-aımaq pen kúre joldyń boıyna jasyl jelek jaıqaltý nıetinen týyndaǵan oryndy talap-tilek.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
Aqtóbe oblysy,
Yrǵyz aýdany
