Qazaqstan • 27 Qyrkúıek, 2020

Tarıhı nysandar jańǵyrtylýda

53 ret kórsetildi

О́tken senbide Premer-Mınıstrdiń orynbasary Eraly Toǵjanov, Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulova Túrkistan qalasyna kezekti resmı issaparmen kelip, "Áziret Sultan" memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıinde atqarylǵan jumystarymen tanysty, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi men kúmbezin,  Esim han, Rábııa Sultan Begim keseneleri men Táýke han jerlengen segiz qyrly  jáne belgisiz saǵanany, juma meshiti, jerasty qylýetin aralap kórgen Úkimet músheleri kesene men Jeti ata qaqpasyna deıingi ortaǵasyrlyq magıstraldy kóshe boıynda júrgizilip jatqan arheologııalyq qazba jumysynyń barysyn, sonymen qatar, tarıhı kóshe boıynda ornalasqan Han ordasy men han meshitin restavrasııalaý hám rýhanı mekenge kelýshilerge qazaq handarynyń izi qalǵan ordany jan-jaqty tanystyrýdyń mán-jaıyna qanyǵyp, qoryq-mýzeı aýmaǵynda júrgizilip jatqan abattandyrý jumystaryn aralap kórdi.

Sondaı-aq, HÚIII-HIH ǵasyrlarda Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesindegi Úlken Aqsaraı bólmesinde tóselgen tarıhı syr kilemniń  ornalastyrylýy men bólmeni mýzeılendirý jumystaryn da nazardan tys qaldyrmady.

Sońǵy jyldary qasıetti mekenniń tarıhı kelbetin jandandyra túsý maqsatynda 88,7 gektar aýmaqty qamtıtyn "Áziret Sultan" memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıinde kóptegen aýqymdy jumystar atqarylyp jatqany belgili. Mádenıet jáne sport mınıstrligi tanymdyq jáne rýhanı týrızm úshin qolaıly jaǵdaı jasaı otyryp, tarıhı izdenisterdi jandandyrý, qalpyna keltirý úshin Túrkistan qalasyndaǵy "Áziret Sultan" qoryq-mýzeıiniń 2019-2021 jyldarǵa arnalǵan úsh jyldyq damý josparyn qolǵa alyp, nátıjesinde 17 tarıhı-mádenı nysanǵa restavrasııa jumystaryn júrgizýde. Sonymen qatar, arheologııalyq qazba jumystary da mańyzdy jetistikterge qol jetkizýde.

Qazirgi tańda keshendi ǵylymı, restavrasııalyq jumystardyń nátıjesinde Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesiniń Qabirhana, Qazandyq, Úlken Aqsaraı, Qabirhana, Qudyqhana bólmeleri aqtalynyp, kúmbez ben "Túrkistan tarıhy" mýzeıi, Rabııa Sultan Begim kesenesiniń restavrasııa jumystary aıaqtaldy. Al,  Shyǵys monshasy men Juma meshiti, Darbaza qaqpasy, Han meshiti, Jeti ata qaqpasy, Qylýet jer asty meshitterinde restavrasııalaý jumystary qarqyndy júrýde. Naqtyraq aıtqanda, XI-XII ǵasyrdaǵy 40 meshittiń ishinen qazirgi zamanǵa deıin jetken jalǵyz dinı oryn Juma meshitin mıhrabymen birge tolyǵymen jańǵyrtý jáne aǵash bastyrmasyn keńeıtý jumystary da josparlanǵan. Qazirgi tańda meshittiń ońtústik-shyǵys qabyrǵalaryna demontaj jasaldy.

XI-XII ǵasyrǵa tán Qylýet jerasty meshitin qaıta jańǵyrtý barysynda ǵımarattyń negizgi salmaq túsetin qurylymdary men jerasty qurylysynyń irgesi keńeıtildi.

Ortaǵasyrlyq shyǵys monshasy - XV ǵasyrdyń tarıhı jádigeri. Monsha men kúmbezdiń juqa qabaty men ıntereri restavrasııalanyp, ekinshi esikti salý jáne irgeles aýmaqty abattandyrý jumystary júrýde.

"Túrkistan tarıhy" mýzeıi - sáýlettik ǵımaratyna 2000 jyldan beri kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilmegen bolatyn. Qazirgi tańda sáýlettik eskertkishtiń shatyry tolyǵymen aýystyrylyp jatyr.

Aıta ketsek, byltyrǵy jyly "Áziret Sultan" memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıine kelýshiler sany - 1 030 000 adamǵa josparlanyp, nátıjesinde 1 148 436 adamdy quraǵan bolatyn. Bıylǵy jospar boıynsha 1 040 000 adamǵa jetedidep kútilýde eken.

Sońǵy jańalyqtar

Vırýs mýtasııaǵa ushyrady

Koronavırýs • Búgin, 17:27

Málik Ǵabdýllın: Zaman, tulǵa, jad

Rýhanııat • Búgin, 12:00

Atyraýdan 100 jigit áskerge attandy

Aımaqtar • Búgin, 10:35

Elimizde koronavırýstan 123 adam aıyqty

Qazaqstan • Búgin, 09:51

Uqsas jańalyqtar