Qoǵam • 30 Qyrkúıek, 2020

Túrmedegiden túńilmeıik

79 ret kórsetildi

Túrme – tek jazalaý ǵana emes, qaıta tárbıeleý orny. Aqtaý qalasyndaǵy elimizdiń Qylmystyq-atqarý júıesi komıtetine qarasty túrmelerde jazasyn óteýshilerdi tárbıeleý jumystary jan-jaqty júrgizilip keledi.

 

Olarǵa qoǵamnyń bir múshesi retinde qarap óz qabiletterin ush­taýǵa, boıynda bar ónerin shyńdaýǵa, sondaı-aq ónerin, bilimin damytyp, ǵylymı ju­myspen aınalysyp, arnaıy patent alýǵa, ózi qalaǵan ma­man­­­dyqtyń ıesi bolýǵa qol jet­ki­zýine, jumys jasap qarajat tabýyna jáne aralarynda ártúrli jaǵ­daılar oryn alǵannyń ózinde eger qalasa otbasy múshelerimen kezdestirip, tatýlastyrýǵa bar­lyq múmkindikter jasalý­da. О́ıtkeni ómir árkimniń ózi qa­laǵandaı bola bermeıdi, oı­la­maǵan jerden joldan taıyp, jaza basý ábden múmkin. Tipti al­dyna úlken arman men maqsat qoıyp, bir-aq ret beriletin ómirdi mazmundy isterge arnaı­myn degen taýdaı talapty jannyń ózi qas-qaǵym sáttegi bir ǵana áre­ketimen qııalyndaǵy ádemi tir­ligin túrmedegi jupyny taǵ­dyrǵa aýystyryp alýy tańǵa­larlyq emes.

Árıne, túrmeniń aty túrme, onyń óz álemi bar. Biraq jazasyn óteýshilerdiń muqalmaǵan rý­­hyna, jaqsy keleshekke degen umtylysyna qarap bir jylymyqty sezgendeı bolasyń. Al olardyń jantalasa eńbek etip aqsha taýyp, óz qoldarymen al­ýan túrli dúnıelerdi – turmystyq buıymdar men aǵashtan jasalǵan ózge de nárselerdi jasap shyǵa­ryp, ony qajetti oryndarǵa ber­­genderine rıza bolasyń. Bi­rin biri tolyqtyrǵan dúnıe-aı deı­siń ishteı!

Elimizde kóktem, jaz aılarynda indet qaharyna mingen shaqta temir tordyń arǵy betindegiler qoǵamnan oqshaýlanyp qalǵan joq, elmen birge qınalyp, halyq­qa kómek qolyn sozýǵa janushyra umtyldy.

IIM Qylmystyq-atqarý júıe­si komıteti Mańǵystaý oblysy boıynsha departamentine qarasty GM 172/6 túzeý mekemesinde qu­ryl­ǵan shaǵyn seh aýyr shaqta  dárigerlerge, ózge de tapsyrys ber­genderge arnalǵan qorǵanysh kıimderin, betperdelerdi tigýge jumyldy. Qoldan pishilgen sapasy sanıtarlyq talaptarǵa saı qorǵanysh kıimderin tigýmen «Ramıt-Aqtaý» JShS men «Eńbek-Atyraý» mekemesindegi 32 jazasyn óteýshi aınalysyp, az ýaqyt ishinde 50 myń birrettik qoldanysqa jaramdy qorǵanysh kıimderin, 60 myń betperde tigip, sondaı-aq 4 dezınfeksııalyq tonnel da­ıyndap shyǵardy. Belsendi eńbek etken azamattardyń úlesi eleýsiz qalǵan joq – olar aımaq basshysy atynan alǵys hattarmen marapattaldy, al eń bastysy  – olardyń úlgili tártibi men úzdik isi merziminen buryn bosap shyǵýy úshin arnaıy oryndar tarapynan esepke alynatyn bo­lady.

Qazirgi tańda Mańǵystaý oblysy Qylmystyq-atqarý júıesi departamenti GM-172/6 mekemesi aýmaǵynda jeke kásipkerlerdiń tórt sehy jáne «Eńbek-Atyraý» memlekettik mekemesi ornalasqan. Bul kásiporyndarda 111 sottalý­shy eńbek etip, jalaqy alady. Olar jalaqylarynyń bir bóligin mindetti talaptaryna saı tólemge paıdalansa, ekinshi bóligin ózde­riniń jeke qajettilikterine jum­saıdy.

Jýyrda Aqtaýdaǵy atalǵan zona qyzmetkerleri  taǵy bir úl­gili isimen tanyldy. Olar mekeme bas­shylyǵyna ózderi óndirgen buıymdardy qaıtarymsyz tur­ǵyda qaladaǵy áleýmettik meke­melerge berýge usynys bildir­gen. Jazasyn óteýshilerdiń bul usynysy sottalýshylarmen ara­daǵy eńbek kelisimshartyn, son­daı-aq seh ashqan kásipkerdiń qu­qyn buzbaı júzege asyrylady.

– Jazasyn óteý kezindegi eń­­bek – sottalýshylardy tár­bıe­­­leý­­diń mańyzdy bóligi. Son­dyqtan biz bas­­shy­lyqqa osy tur­ǵydaǵy usy­nyspen shyqqan sottalýshylardy árdaıym qol­daý­ǵa daıynbyz. Mundaı aksııa­lar bizdiń birlesken jumy­sy­myzdyń kórsetkishi bolmaq, – deıdi Mańǵystaý oblysy boıyn­sha QAJD  bastyǵynyń orynbasary Qanat Jarylǵapov.

Sottalýshylardyń qolynan shyqqan aǵashtan jasalǵan as salatyn tabaqtar men astaýlar, oqtaýlar, qart kisilerge jáne mú­­gedek jandarǵa arnalǵan bal­daq­tar, kúndelikti turmysqa qa­­­jetti ózge de kózdiń jaýyn ala­­­tyn ásem buıymdardyń bir bó­ligi Aqtaý qalasyndaǵy №2 ar­naıy áleýmettik kómek kórsetý ortalyǵyna tabystaldy. Endi jazasyn óteýshilerdiń qolynan shyqqan buıymdardyń paıdasyn atalǵan mekeme qaraýyndaǵy qart kisiler men múgedekter kóretin bolady.

«Jańylmaıtyn jaq, súrin­beıtin tuıaq joq» degendeı, bas bostandyǵy shektelip, temir tordyń arǵy jaǵyna toǵytyl­ǵandar arasynda bos ýaqytynda kitap oqyp, qoǵamǵa da, ózine de paıdaly ispen aınalysýdy, salamatty ómir saltyn usta­ný­dy berik qaǵıda etken jazasyn óteýshi jan – shalys basqan qa­da­myn qaıta túzeýge nıetti jan dep qabyldaýǵa bolady. Qaı­ta tárbıeleý jumystary – árbir sottalýshynyń rýhanı kúı­zelispen jaqsylyqtan túńilip, ózin qurdymǵa laq­tyrýyn boldyrmaý úshin túr­me basshylyǵynan zor taban­dy­­lyqty, úlken uıym­das­­ty­rýshylyqty, mańyzdy min­detter men jarqyn jobalardy, tyń bastamalardy talap etedi.  Túrme­degi jylt etken jańalyq pen jaq­sy habar – osy turǵydaǵy mazmundy isterdiń kórinisi.

 

Mańǵystaý oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Almatyda jer silkindi

Qazaqstan • Búgin, 16:48

Bıyl Qazaqstanda qys qandaı bolady?

Aýa raıy • Búgin, 16:37

Medeý men Shymbulaq qashan ashylady?

Aımaqtar • Búgin, 15:58

Elengen erlik

Aımaqtar • Búgin, 13:22

Qarashada kún sýytady

Aýa raıy • Búgin, 11:59

Shyǵys Qazaqstanda qus tumaýy tirkeldi

Aımaqtar • Búgin, 11:36

Dollardyń búgingi baǵamy belgili boldy

Ekonomıka • Búgin, 11:22

Uqsas jańalyqtar