Ǵylym men tájirıbeni ushtastyrǵan

Túrkistanda Q.A.Iаsaýı atyndaǵy HQTÝ-dyń tarıh fakýltetin bitirgen ol Jetisaı qalasynyń mamandan­dyrylǵan «Daryn» mektep-ınternatynda 20 jyl boıy eńbek etip keledi. Aldymen magıstratýrany, bertin kele doktorantýrany bitirgen, ǵylym men tájirıbeni ushtastyrǵan muǵalim endi tarıhty oqytý ádistemesi boıynsha doktorlyq dıssertasııa qorǵaýǵa daıyndyq ústinde. Ǵylymı jetekshisi – tarıh ǵylymdarynyń doktory Baǵlan Ábdiǵulova.

Ankaradaǵy Gazı ýnıversıtetinde, Reseı Ǵylym akademııasynyń Shyǵys­taný ınstıtýtynda biliktiligin arttyr­ǵan Altynaı Qaıypqyzymen áńgime­lesýdiń ózi erekshe bir áserge bóleıdi. El-jer tarıhy, búgingi zaman balasynyń psıhologııasy, salt-dástúr, otbasy qundylyǵy – az ǵana ýaqyt áńgime barysynda muǵalimniń kózqarasyn, pikirin bilip úlgergen taqyryptar.

– «Adamnyń adamgershiligi jaqsy ustazdan bolady» degen dana Abaı Qunanbaıuly. Ustazdyq eńbektiń qyr-syryn jan-jaqty zerttegen K.Ýshın­skıı, V.Sýhomlınskıı, A.Ma­karenko, Iа.Kamenskıı jáne de basqa ataqty ǵalymdardyń túrli pedago­gıkalyq eńbekterin oqyp, tájirıbemdi damy­typ, qansha ózime úlgi etsem de, qazaq aǵartýshylarynyń kóshin bas­tap tur­ǵan uly Abaıdyń osy sózi us­taz­dyq mamandyqtyń qundylyǵyn kór­setip tur­ǵandaı. Sebebi ustazdyqtyń qun­dylyǵy da sol – adamnyń adamshy­lyǵyn qalyptastyrýynda. Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev jıi nazar aýdaryp otyratyn adamı kapıtal uǵymy da naq sol adamnyń boıyndaǵy bilimi, qabileti, tájirıbesi, danalyǵy, adamgershiligi, iskerligi dep túsinemin. Olaı bolsa, memlekettiń adamı kapıtalyn qalyptastyrýda qazirgi zaman muǵaliminiń róli zor. Muǵalim jaqsylyqtyń, jańalyqtyń jarshysy, izgi mamandyq ıesi bolǵandyqtan, baǵban tárizdi ár balany baptap, bolashaqqa baǵyttaıdy. Balalar ádebıetiniń atasy, qazaq dalasynyń kúmis qońyraýy Y.Altynsarın orys dostaryna jazǵan hatynda «Men bala oqytý isine qoıǵa shapqan ash qasqyrdaı kiristim» dep óziniń bilim berý isine degen úlken qulshynysymen bólisken-di. Men de zor qulshynyspen óskeleń urpaqty bilim nárimen sýsyndatyp, oıshyldar ulylyqqa balaǵan ustazdyqtyń qadir-qasıetin arttyra túsý maqsatynda abyroıly eńbek etýdi nysanaǵa aldym jáne óz mamandyǵymdy maqtan tutamyn, – deıdi Altynaı Moldadosova.

Osynaý mamandyqtyń ıesi bolýdy zor mártebe sanaıtyn Altynaıdy alańdatar, kóńiline qaıaý túsirer máseleler de barshylyq. Mysaly, mektepti úzdik bitirgen jas túlekterdiń pedagogıkalyq maman­dyqtarǵa barmaýy. UBT-da tómen ball jıyp, joǵary oqý ornyna túsýge múmkindigi shekteýli jas túlekter ǵana muǵalimdikke qadam basyp kelgeni jasy­ryn emes. Altynaı mektepte orta­sha oqyǵan baladan ortańqol maman shyǵýy múmkin dep esepteıdi. Son­da erteńgi kúni shákirtterdi qandaı mamandar oqytady? Nelikten, «Altyn belgi» ıegerleri men bilim báıge­leriniń jeńimpazdary muǵalim bolǵysy kelmeıdi? Osyndaı saýaldar sanasyn mazalaǵan muǵalimniń jýyrda qabyl­danǵan «Pedagog mártebesi týraly» zań jáne memleket tarapynan pedagogıka salasy mamandyǵy bilim alýshy stýdentterdiń shákirtaqysyn 42000 teńgege deıin ósirý týraly sheshim janyn jadyratyp, eńsesin kóteredi.

Oıy ozyq, abyroı-bedeli bıik, elimizdegi bilim berý salasynyń damýy­na múddeli muǵalimniń jetistikterin aıtpaı ketkenimiz jaramas. Altynaı Qaıyp­qyzy «Úzdik avtorlyq baǵdar­lama» respýblıkalyq konkýrsy I dá­rejeli dıplomynyń ıegeri, muǵalim­­­­der arasynda ótkizilgen pán olım­pıa­dalarynyń jeńimpazy, Bilim jáne ǵylym mınıstriniń, oblystyq bilim basqarmasynyń, oblys ákiminiń Alǵys hattarymen, Qurmet gramotalarymen marapattalǵan. AQSh, Túrkııa, Reseı, Qazaqstannyń bedeldi ǵylymı jýr­naldarynda ǵylymı maqalalary jarııa­lanǵan. Desek te muǵalim óz jetis­tigin emes, respýblıkalyq, oblys­tyq pán olımpıadalarynda jeńimpaz ata­nyp júrgen, halyqaralyq jáne respýb­lıkalyq ǵylymı-praktı­kalyq kon­fe­rensııalar men forýmdardarǵa qatys­qan oqýshylaryn kóbirek maqtan etedi.

Túrkistan oblysy