SAIаSATPEN О́RILGEN BAIаNDAMA

Qundy málimetterge negizdelgen baıandama qashanda kópshilik yqylasyn týdyrady. Biz osyǵan Prezıdent janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynda kýá boldyq. Munda “Jańarǵan Reseı jáne AQSh maqsattary” atty Senchýrı qory esebiniń avtory, “Kıs­sındjer Assoshıeıts” qorynyń bas dırek­tory Tomas E.Grem akademııa tyńdaýshylary men ustazdary aldynda baıandama jasady. Ulttyq qaýipsizdik keńesiniń Reseı jónin­degi burynǵy bas dırektory baıandama aýanyn úsh máselege arnady. Atap aıtqanda, qazirgi álem­de oryn alyp otyrǵan jaǵdaı, AQSh-tyń syrtqy saıasatyndaǵy basymdyq­tar jáne Aýǵan­standaǵy jaǵdaıdy turaqtan­dyrý. Keńes Odaǵy qulaǵannan keıin álem bir silkinip aldy, deıdi ǵalym. AQSh ta óziniń agressııasyn azaı­typ, naqty qaýiptermen kúresýge kóńil aýdar­dy. Iаǵnı, terrorızmmen kúres, jappaı-qyryp joıa­tyn qarýdy tarat­paý jáne ózge de máseleler. Aýǵanstandaǵy jaǵdaıǵa baılanysty sózinde ǵalym AQSh-tyń áskerı taktıkasyn­daǵy ózgerister “Ál-Kaıdamen” soǵysta aıtarlyqtaı tabys ákelýde ekendigimen bólisti. Onyń paıymynsha, munda demokratııa aýyly áli de alys. Tipti bul jóninde AQSh prezıdenti Barak Obama da áli bir aýyz sóz aıtpapty. Ǵalym, sonymen qatar, alyp kórshimiz Qytaıǵa qatysty suraqqa jaýabyn­da munda ekonomıka ashyq júrgizilgenimen, saıasat jabyq esik jaǵdaıynda qalyp otyr­ǵan­dyǵyna nazar aýdarta kelip, AQSh barly­ǵyn ashyq jasap otyrǵandyqtan da órkendeý órisine beıim ekendigin alǵa tartty. Áıtse de ol geosaıası ornalasýymen Qytaı yqpaly­nyń artyp kele jatqandyǵyn da moıyndaı­dy. Sonymen qatar, aımaqtaǵy qaýipsizdikti qamtamasyz etýde UQShU-dan góri ShYU-ny durys sanaıtyndyǵyn da jasyrmady. Qyrǵyzstandaǵy oryn alǵan saıası daǵ­darysqa qatysty sózinde Tomas E.Grem mundaǵy jaǵdaıdyń turaqtanýy áli eki-úsh aptaǵa sozylaryn ortaǵa saldy. Qazir jańa ókimet jasaqtalýda. Kórshilerimizdegi oryn al­ǵan keleńsizdikterge bergen baǵasynda ǵalym onyń osydan on jyl buryn bastalǵan toptyq tartystarǵa baılanystylyǵymen túsindirdi. Burynǵy prezıdent Q.Bakıevtiń úshinshi jaq áreketi týraly sózine oraı “Men onda úshinshi qoldy kórip turǵanym joq”, dep jaýap berdi. AQSh-tyń osy elge degen kózqarasyna qatysty suraqqa ondaǵy jaǵdaı qazirgi kezde túsiniksiz jaǵdaıda qalyp otyr deı kelip, bul másele qyrǵyzdardyń ózderi men kórshileriniń máselesi ekendigin alǵa tartty. Eger jaǵdaı tipti ýshyǵyp bara jatsa, dedi sheshen, onda jahandyq derjavalar sanalatyn Reseı jáne Qytaımen osy máse­le­de halyqaralyq kómek kórsetý jóninde keńesýge bolar edi degen raı tanytty. Osylaısha, biraz máselelerdi qamtyǵan lektor Tomas E.Grem tyńdaýshylar men ustazdardyń kóptegen suraqtaryna jaýap berdi. Sońynan ǵalymǵa estelik retinde “Altyn adam” músini tartý etildi. Asqar TURAPBAIULY.