– Sodan jaqsy bolyp qalyp edim, sońǵy kezde júregim taǵy mazalaı bastady. Endi Reseıge baryp ota jasatamyn. Shekara ashylmaı jatyr. Áıtpese...
– Reseıde ota jasatý qymbat shyǵar. Baǵasyn bildińiz ba? – dep edim, samarqaý ǵana «Bizge tegin ǵoı» – dedi de, aldymyzdaǵy «Nissan Juke»-ti dáý de bolsa áıel adam júrgizip kele jatqanyn aıtyp, ony sybaı jóneldi.
– Tegini qalaı?
– Úlken ulym Ekaterınbýrgte turady. Oǵan Qostanaıdaǵy sheshemniń úıin satyp, sol jaqtan páter alyp berdim. О́zim sol jerde turýǵa yqtııarhat alyp alǵanmyn. Bir jylǵa jaraıdy. Sosyn merzimin taǵy sozdyrtyp alamyn. Shekaranyń birde arǵy betindegi, birde bergi betindegi adambyz. Qaı baqshanyń jemisi tátti, sony jeımiz. Al senderdiń qazirgi Otan, memleket dep júrgenderiń ánsheıin aldamshy uǵym, jerles. Naǵyz Otan odaq edi ǵoı, – dep yrs-yrs kúldi. Manadan beri moldovan ba dep otyr em, endi syǵanǵa jorı bastadym. Kózinen «Meniń senen artyqshylyǵym da osynda» degendi oqyǵandaı boldym. Kóńilim sý sepkendeı bolyp kólikten tústim. Ishimdi bir nárse kúıdirip barady. Qyzǵanysh emes. Álginiń ekijúzdiligi men satqyndyǵy. О́zim ómir boıy kıe tutyp kelgen qasterli uǵymdardyń ol úshin túkke alǵysyz ekenine kúıindim.
Taǵy bir oqıǵa esime túsip otyr. Byltyr aqparat alý úshin Nur Otan-da ótken jınalysqa bardym. Sharýamdy bitirip, jumysqa qaıtyp kele jatyrmyn. Astymdaǵy óz kóligim. Kúzdiń sýyq jańbyry quıyp tur edi. Jol shetinde qol kóterip turǵan keıýanany anadaıdan baıqadym. Áldeqaıda asyqqan mashınalar toqtamaı ótip ketip jatyr. Búgile búrisip turǵan kári kisige janym ashyp ketti. Toqtap artqy esikti ashyp, – otyryńyz, – dedim. Toqtamaı ketkenderge keıis aıtyp, maǵan alǵysyn jaýdyryp jatyr:
– Ápkem birazdan beri tósek tartyp qaldy. О́zdiginen júrip-tura almaıdy. Soǵan tamaq pisirip, kúnine eki ret ákep berip turamyn. Jarty saǵat boıy eshkim toqtamaıdy, seni qudaı jarylqasyn, 200 teńge beremin, – dep meken jaıyn aıtty.
– Úıińiz jumysyma jaqyn eken, ózim de sol jaqqa bara jatyrmyn, aqshańyzdyń keregi joq. О́zińiz neshedesiz? – deımin.
– Jeltoqsanda 90-ǵa tolamyn.
– Ápkeńiz she?
– Galıa 95-ten asyp ketti ǵoı.
– Balalaryńyz joq pa? Olar nege qaramaıdy?
– Bar ǵoı. Galıanyń 2 ul, 1 qyzy, meniń 3 ulym, nemere-shóberelerimiz bar, qudaıǵa shúkir. Bári Reseıde ǵoı. Kún saıyn habarlasyp turady.
– Endi balalardyń qolyna baryp turmaısyzdar ma? Jalǵyz qıyn ǵoı.
– Páterimiz ótpeı jatyr. Taǵy eki úı bar. Bizdi solardy qaraý úshin tastap ketti. Bizdiń úı ortalyqta ǵoı. Qymbat, eshkim almaıdy. Arendaǵa bereıik dep edim, balalar kónbedi. Eýrojóndeý júrgizip tastaǵan. Bóten adam tursa tozdyryp jiberedi deıdi.
– Qanshaǵa satyp alyp edińizder?
– Kezinde ókimet bergen úıler ǵoı. Osynda jumys istedik. Kim bilgen bulaı bolaryn...
Kempirdi jetkizip tastap, qaıtar jolda taǵy oıǵa battym.
Osy eki oqıǵadan keıin qos azamattyǵy nemese uzaq merzimge turýǵa yqtııarhaty bar qosmekendilerge kúmánmen qaraıtyn boldym. El ishinde júrgen soń, kórip-bilip júremiz, osy aımaqtyń eń quıqaly jerin ıemdenip, dıqanshylyq etip dán egip, jer emip baıyp otyrǵan kóp otandastyń bala-shaǵasy shekaranyń arǵy betinde ómir súrip jatyr. Sol jaqqa úıin salyp, kúıin jasap qoıǵan. Jerden túsken paıdasynyń 90%-yn sol jaqqa jóneltip otyrady. Tipti, ábden qoń jınap alǵan soń, memleketten uzaq merzimge jalǵa alǵan jerdi mıllıondaǵan aqshaǵa satyp, kóship ketkender de bar. Olar úshin bul jer – jaıly jumys orny. Bar bolǵany osy ǵana.
Ata zańnyń 10-baby men «Azamattyq týraly» Zańnyń 3-baby Qazaqstan azamatyna basqa memlekettiń azamattyǵyn qosarlap alýǵa tyıym salady. Zań boıynsha, shet memlekettiń azamattyǵyn qabyldaǵan Qazaqstan azamaty otyz táýlik ishinde Ishki ister organdaryna nemese Qazaqstan Respýblıkasynyń sheteldegi mekemelerine shetel azamattyǵyn alǵanyn habarlap, qolyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń pasportyn nemese jeke kýáligin tapsyrýy mindet.
О́kinishke qaraı, zańdy belden basyp shetel azamattyǵyna ıe bolyp, eki eldiń arasynda erkin saırandap júrgenderge tusaý bolmaı tur. Máselen, bıyl 8 aıdyń ishinde tek Rýdnyı qalasynyń ózinde qos azamattyqqa ıe 5 adam anyqtalǵan.
Qalalyq polısııa basqarmasyna qarasty kóshi-qon qyzmeti bóliminiń bastyǵy Birjan Amanbaevtyń aıtýynsha, zańbuzarlar sheteldik azamattyq alý faktisi týraly ishki ister organdaryna habarlap úlgermedik nemese umytyp kettik degen sebepterdi alǵa tartyp ózderiniń is-áreketterin aqtap alýǵa tyrysqan.
– Bul 5 azamat ÁQBtK-niń 496-baby boıynsha ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy. Osy baptyń 1, 2-tarmaqtaryna sáıkes, mundaı adamdarǵa Qazaqstan azamatynyń tólqujatyn zańsyz paıdalanǵany úshin júz aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde aıyppul salynady. Sondaı-aq shetel azamattyǵyn alǵany týraly tıisti organdarǵa ýaqtyly habarlamaǵandardyń moınyna 200 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde aıyppul júkteledi nemese Qazaqstan aýmaǵynan shyǵarylady, – dedi B.Amanbaev.
Qostanaı oblysy
