Eski fılmder eshkimdi qyzyqtyrmaıdy
Qazaqstan kınoteatr ıeleri qaýymdastyǵynyń prezıdenti Mýnıra Iаgýdınanyń habarlaýynsha, jaǵdaı dál osylaı jalǵasa berse, elimizdegi árbir besinshi kınoteatr jabylýy múmkin. Al naryqtaǵy shyǵyn kóleminiń naqty aýqymyn esepteý qıynǵa soǵýda. Sebebi saladaǵy belgisizdik boljam jasaýǵa múmkindik bermeı otyr.
– Kınoteatr – kıno óndirisi naryǵyndaǵy sońǵy aıaldama. Sondyqtan bizdiń jumysqa kirisýimiz úshin eń aldymen kontent, sanıtarlyq dárigerlerdiń normasy, kınoteatrlardyń daıyndyǵy sekildi birneshe faktor saqtalýy kerek. Úsheýi úsh bólek másele, – deıdi ol.
Aldymen kontent jaıly. Kontent dep otyrǵanymyz – kórermenge usynylatyn fılm. CINEMAX kınoteatrlar jelisiniń bas dırektory Baýyrjan Bısımbaevtyń pikirinshe, halyq eski fılmderge qyzyqpaıdy.
Al jaryqqa shyqqan jańa fılmder joq dese de bolady. Sebebi pandemııa jalpy kınoóndiristiń qarqynyn baıaýlatty. Bul ózekti máselege aınalýda.
– Qazir TMD kórermenderiniń kóńilinen shyqqan birneshe jańa fılmniń bar ekenin bildik. Kontent jaǵynan ázirshe sol dúnıeler kóńilge úmit uıalatýda, – deıdi Mýnıra Iаgýdına.
Belgisizdik boljam jasatpaı otyr
Qaýymdastyq basshysynyń aıtýynsha, kórshiles memleketter kınoteatrlardyń máselesin retteýge tyrysýda. О́kinishke qaraı, bizdegi jaǵdaı kóńilge qýanysh uıalatpaı otyr.
– Epıdemııanyń taralýy tómendedi. Karantın talaptary da birtindep jeńildedi. Biraq munyń kınoteatrlarǵa qatysy joq sekildi. Naýryzda jabylǵannan áli ashylmadyq. Bul jaǵdaıdyń qashanǵa deıin jalǵasatynyn dóp basyp boljaý da múmkin bolmaı tur. Sondyqtan sanıtarlyq dárigerlerdiń ár baıandamasyn taǵatsyzdana kútip júrgen jaıymyz bar, – deıdi M.Iаgýdına.
Taýarlar men qyzmetterdiń sapasyn jáne qaýipsizdigin baqylaý komıtetiniń resmı ókili Erjan Baıtanaevtyń aıtýynsha, sanıtarlyq talaptardy qatań saqtaǵan jaǵdaıda ǵana kınoteatrlardyń jumysyna ruqsat berilýi múmkin. Qazir komıtet osyǵan baılanysty birneshe nusqany qarastyryp jatqan kórinedi.
– Koronavırýs ınfeksııasyn taratpaý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń taıaýdaǵy otyrysynda kınoteatrlardyń qyzmetin qaıta iske qosý usynylady. Biraq zaldardy júz paıyz toltyrýǵa tyıym salynady. Sondaı-aq kınoteatr ıeleri sanıtarlyq-epıdemııalyq sharalardy qatań saqtaýǵa mindetti. Komıtet tıisti nusqalardy usynǵanymen, sheshimdi komıssııa qabyldaıdy, – dedi ol BAQ-qa bergen suhbatynda.
Mýnıra Iаgýdına turǵyndar arasynda kınoteatrǵa barý mádenıeti jaqsy qalyptasyp kele jatqanyn, pandemııa adamdardy osy daǵdydan jańyldyrǵanyn qynjyla aıtty. Onyń qalpyna kelýi úshin birshama ýaqyt kerek eken.
– Sońǵy eki jylda qalyptasqan ádet boıynsha aıyna eki márte otbasymyzben kınoteatrǵa baramyz. О́zim bas bolyp osy daǵdyny qalyptastyryp edim. Qyzdarym birden úırendi. Kelinshegim artyq shyǵyn ǵoı dep qarsylyq bildirgenimen, ol da kóndi. Keıin «jaqsy fılmder shyǵypty» dep ózi usynys jasaıtyndy shyǵardy. Kádimgideı demalyp qaıtamyz. Keshki ýaqytta aıadaı ǵana Ekibastuzdyń kınoteatrynda 20-30 adam otyrady. Mine, kınoteatrdyń esigin ashpaǵaly da jeti aıdan asypty. Umytyla bastaǵan daǵdyny qaıta jańǵyrtar sát týaryna senemin, – deıdi Ekibastuz qalasynyń turǵyny Erik Oralbaev.
Naryqqa Koreıa kele me?
Qaýymdastyq prezıdentiniń aıtýynsha, jeti aılyq úzilis naryqty bes jyl burynǵy deńgeıge deıin tómendetip jibergen.
– Qazirgi ahýalǵa qarap-aq jaqyn bolashaqta bul naryqqa jańa ınvestorlar men oıynshylardyń kelmeıtinin boljaýǵa bolady. Jańa tehnologııalar engizilýi de kádik. О́ıtkeni kınoteatr táýekelge toly bıznes ekenin anyq baıqatty. Álbette, áý basta josparlanǵan jobalar qalaıda júzege asyrylady. Al jańa jobalar týraly áńgime qozǵaýdyń ózi artyq sekildi. Onyń ústine keıbir kınoteatrlardyń qarjy tapshylyǵyna baılanysty jabylatyny qazirden belgili, – dedi ol.
CINEMAX-tyń bas dırektory B.Bısımbaevtyń aıtýynsha, Qazaqstanda qalyptasqan ahýaldy sheteldik oıynshylar tıimdi paıdalanýy múmkin.
– Byltyrdyń ózinde Ońtústik Koreıa ınvestorlary Qazaqstanǵa qyzyǵýshylyq tanyta bastady. Al qazir olardyń bizdegi kınoteatrlardy tıyn-tebenge satyp alýǵa múmkindigi bar. Árıne, bul ındýstrııa úshin jaqsy qadam emes. О́ıtkeni otandyq óndiris aýyr soqqy alady. Sondyqtan memleket paıyzsyz nesıe berse deımiz, – dedi ol.
Jeti kınoteatr jabyldy
Derekterge súıensek, Qazaqstanda 92 kınoteatr bar. Bul naryqta 5-6 myń adam eńbek etedi. Belgili bolǵandaı, qazirdiń ózinde 7 kınoteatr jumysyn toqtatqan. Atap aıtqanda, Almaty, Jańaózen qalalaryndaǵy jáne Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy kınoteatrlar jabylyp qalǵan. Negizinen jelileri joq kishigirim kınoteatrlar qaýipti aımaqta tur.
– Kıno – óner men bıznestiń sıntezi. Eger naryqta jelileri bar iri kompanııalar ústemdik etse, kishi oıynshylar qurdymǵa ketedi. Al búginde otandyq naryqtyń jartysyn dál osy kishigirim kınoteatrlar quraıdy. Bulardyń da óz qyzyǵy bar, árıne. Sondyqtan búgingideı almaǵaıyp kezeńde iri oıynshylar ǵana qıyndyqqa shydas beredi. Almaty men Nur-Sultandaǵy kishigirim kınoteatrlar pandemııaǵa deıin de qalt-qult etip júrgen edi, – deıdi M.Iаgýdına.
Chaplin Cinemas kınoteatrlar jelisiniń kommersııalyq dırektory Dmıtrıı Kırıenkonyń aıtýynsha, otandyq naryqty daǵdarys shyrmaǵandyqtan, qyzmetkerler amaly joqtyqtan basqa jumys izdeýde.
– Jyldar boıy iriktelip, jınaqtalǵan komandadan aıyrylǵaly turmyz, – deıdi ol.
Qaýymdastyq tıisti memlekettik organdarǵa kómek surap hat jazǵan. Biraq ázirshe odan nátıje bolmaı tur.
– Kınoteatrlar jumysqa qaıta kirisken soń, salyq ustaýdy jeńildetse deımiz. Ekonomıkanyń eleýsiz ǵana bóligi bolǵandyqtan, bizdiń únimizge qulaq asqan eshkim joq. Ras, bizge nesıeni tóleý mindettemesin keıinge qaldyrý jeńildigi berildi. Alaıda basqa da shyǵyndar bar. Ashylǵan kúnniń ózinde zaldy toltyrýdyń ózi qıynǵa soǵady. Tıisinshe, seanstardyń sany da az bolady. Birden mol paıdaǵa kenelemiz degen oı joq. Ázirshe saladaǵy kadrlar men kórermenderdi saqtap qala alsaq, sonyń ózi úlken olja bolmaq, – deıdi M.Iаgýdına.
Eske sala keteıik, osy jazda Qazaqstan kınoteatr ıeleri qaýymdastyǵy qurylǵan bolatyn. Oǵan elimizdiń 14 qalasyndaǵy 30-dan astam kınoteatr múshe. Maqsat – otandyq kınoteatrlardy qoldaý, damytý jáne ortaq máselelerdi birlesip sheshý. Olardyń bıyl qıyndyqpen betpe-bet kelip, tıtyqtaýy bir týdyń astyna jınalýǵa túrtki boldy.
Aıtpaqshy, osy jazda tártip saqshylary Pavlodar qalasynda turǵyn úıdiń ishinde zańsyz jumys istep turǵan kınoteatrdy áshkerelegen edi ǵoı. Karantınniń kúıip turǵan shaǵynda jumysyn jalǵastyrǵan kınoteatrǵa qatysty keleńsiz jaǵdaı ózgelerge sabaq bolǵan sekildi. Osydan keıin bul salaǵa qatysty zańbuzýshylyqtar tirkelmegen.
Kınoteatrdyń ashylǵanyn kórermender de, ıeleri de kútip júr. Saryla kútken taǵy bir top bar. Ol – saýda, oıyn-saýyq ortalyqtarynyń ókilderi. Sebebi kınoteatr el qazynasynan bólek, dál osyndaı ortalyqtardy da shómishten qaǵyp otyr. Olar úshin kınoteatr «zákirlik» joba. О́ıtkeni kelýshilerdiń deni sonyń aınalasynda toptasady. Koronavırýs ınfeksııasyn taratpaý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń kınoteatrlardyń jumysyna ruqsat bermeýiniń bir syry osynda jatqan syńaıly.
