Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda Elbasymyz Nursultan Nazarbaev atap ótkendeı, áleýmettik jańǵyrtý eńbek qatynastaryn jetildirýdi talap etedi. Sondyqtan qazaqstandyq kásipodaqtardyń qozǵalysyn jańǵyrtýdy batyl júrgizý kerek.
Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda Elbasymyz Nursultan Nazarbaev atap ótkendeı, áleýmettik jańǵyrtý eńbek qatynastaryn jetildirýdi talap etedi. Sondyqtan qazaqstandyq kásipodaqtardyń qozǵalysyn jańǵyrtýdy batyl júrgizý kerek.
Biz Prezıdenttiń kásipodaqtardyń qozǵalysyn jańǵyrtýdy ótkizý týraly usynysyn qoldaýǵa tıispiz, sebebi, búginde kásipodaqtar jumys berýshilerdiń eńbek zańnamasyn, kásipodaqtardyń quqyqtary men erkindikterin buzýyna tolyq qarsy tura almaıdy. Eńbekaqyny ósirýde jáne ony tóleýdegi ádiletsiz dısproporsııalardy joıýda, sondaı-aq, jumyssyzdyqty qysqartýda kásiptik odaqtardyń yqpaly óte álsiz.
Kásipodaqtarǵa berilgen eńbek qaýipsizdigi men eńbekti qorǵaý jaǵdaıyn qoǵamdyq baqylaýdyń zańdy quqyǵy qajetti deńgeıde qoldanylmaıdy. Qoǵamdyq-saıası ómirdegi kásiptik odaqtardyń reıtıngi asa joǵary emes, olar elimizdegi jaldamaly jumysshylardyń kóbin biriktirmeıdi. Qurylymdyq, kadrlyq jáne qarjylyq jumystar jetildirilmeıdi. Ártúrli deńgeıli kásipodaqtardy úılestirý jáne ózara árekettestik máseleleri baıaý sheshilýde, qozǵalystyń shynaıy birligi qamtamasyz etilmegen.
Eńbekaqy tóleý salasyndaǵy kásiptik odaqtardyń saıasaty eńbekaqy tóleý salasyndaǵy eńbek ónimdiligin arttyrýǵa baılanysty eńbekaqyny kóterýge, salalyq jáne aımaqtyq dárejedegi eńbekaqy tóleýde qalyptasqan joǵary dısproporsııany joıýǵa, «kóleńkeli» eńbekaqy berýdi túbegeıli joıýǵa baǵyttalýy tıis.
Jaǵdaıdy túzetý úshin barlyq dárejedegi áleýmettik seriktestikte naǵyz teńdikti saqtaýǵa, taraptardyń múddeleri men jaýapkershilikterin qurmetteýge umtylý qajet dep sanaımyn. Memlekettik organdar áleýmettik-ekonomıkalyq sıpattaǵy kóptegen mańyzdy sheshimderdi kásipodaqtardan aldyn ala keńes almastan birjaqty tártippen qabyldaıtyn jaǵdaılardy tózbestik dep sanaý kerek.
Keıbir kásipodaqtar zańdy tulǵa mártebesin alǵan soń aýmaqtyq ta, salalyq ta kásiptik odaqtardyń quramyna kirmeıdi. Iаǵnı, «avtonomdy» túrde qyzmet etedi. Al keıbir osyndaı kásiptik birlestikter taǵy da eshqaıda tirkelmesten, óz qaýymdastyqtaryn qura bastady.
Men Qazaqstan Kásipodaqtary federasııasy keńesiniń múshesi bolyp tabylamyn jáne únemi kásiptik odaq birligine shaqyramyn. Elimizdiń óndiristik, ǵylymı-bilim berý, mádenı elıtasynyń áleýeti shoǵyrlanǵan iri megapolıstiń kásiptik odaqtary Qazaqstan Respýblıkasy Kásiptik odaqtar federasııasymen birlikte jumys isteýi tıis.
Sonymen qatar, kásiptik odaqtar men jergilikti bılik organdary arasyndaǵy áriptestiktiń oń tájirıbesi de bar. Mysaly, kásipodaqtar men Almaty ákimdiginiń arasyndaǵy aımaqtyq kelisimniń aıasynda taraptardyń pikirlerin eskere otyryp, turmystyq-kommýnaldyq qyzmetter men qoǵamdyq kólikte júrý tarıfin bekitý, UOS músheleri men múgedekterin, zeınetkerlerdi, oqıtyn jastar men halyqtyń basqa da áleýmettik qorǵalmaǵan sanattaryn jol aqysyndaǵy jeńildikpen qamtamasyz etý úshin jolaýshylar tasymaldaýshy kólik mekemelerine tólenetin bıýdjettik dotasııa mólsherlerin belgileý kelisimine keldi.
Quramyna joǵary oqý orny qyzmetkerleri men stýdentteriniń 130 myńnan astamy múshelikke engen «Parasat» bilim jáne ǵylym qyzmetkerleriniń Almaty qalalyq kásiptik odaǵy úshin jastar, áıelder jáne basqa da úkimettik emes uıymdarmen syndarly araqatynasty retteý óte ózekti bolyp tabylady. Sońǵy jyldary «Nur Otan» HDP AQF-men tyǵyz qarym-qatynas ornattyq. Kásipodaq partııamen birge sybaılas jemqorlyqpen, kedeılikpen jáne jumyssyzdyqpen kúres jumystaryn júrgizýde.
2013 jyldyń 28 qańtarynda kásipodaq belsendilerimen kezdesýinde Elbasy Nursultan Nazarbaev bylaı dedi: «Búgingi kásipodaqtar – bul azamattyq qoǵamnyń mańyzdy bóligi, ol shynaıy áleýmettik memleket qurýdy qoldaıdy. Bul – memleket pen jumys berýshiler únqatysýynyń turaqty seriktesi. Bul qyzmetkerlerdiń eńbek jáne áleýmettik-ekonomıkalyq quqyqtaryn qorǵaýdy qoldaıtyn zańdy jetildirýdiń teń avtory». Jańa zańnyń qazirgi qazaqstandyq kásipodaqtardyń Elbasymyz bergen joǵary baǵaǵa saı kelýine yqpal etetindigine senimdimin.
Danat JAŃATAEV,
«Nur Otan» partııasynyń Almaty qalalyq
Fılıaly saıası keńesiniń múshesi, «Parasat»
bilim jáne ǵylym qyzmetkerleriniń kásipodaǵy
Almaty qalalyq uıymynyń tóraǵasy,
professor.
