Surapyl soǵys jyldarynda poshta tasıtyn jasóspirim balalardyń basynan keshken túrli oqıǵany estıtin edik. Ásirese maıdandaǵy sarbazdan kelgen «qara qaǵazdy» onyń otbasyna jetkizýdiń qıyndyǵyn sýrettegen jazbalar kóp-aq.
Degenmen búgingi poshta qyzmetkerleriniń basynda da túrli dramalyq oqıǵalar bolyp turady.
Sánııa Aıtmaǵambetova Batys Qazaqstan oblysy Aqjaıyq aýdanyna qarasty Bazarsholan aýylynda kóp jyldan beri poshta tasýshy bolyp qyzmet etip keledi. 1982 jyly Almaty qalasyndaǵy baılanys tehnıkýmyn bitirgen soń joldamamen Oral qalasyna kelip, bir jyl qyzmet etti. Kelesi jyly Taıpaq aýdanyna qarasty «Zaýralnyı» keńsharyna aýysty.
– 1983 jyly osy «Zaýralnyı» keńsharynyń ortalyǵy Janama aýylynyń poshtasynda qyzmet etetin eki áıel Jaıyq ózenine sýǵa ketip qaldy. Meni sol kisilerdiń ornyna jiberdi, – deıdi Sánııa.
Taıpaq pen Janama aýyldary – Jaıyq ózeniniń eki betinde ornalasqan eldi meken. Bul jerde keńes zamanynda da, qazir de kópir joq. Turǵyndar qysta muz betimen ótse, jazda sýǵa parom salyp, qaıyq jaldap jatady. Ásirese muzy juqa kóktem men kúzde qıyn-aq. «Jaıyq degen jandy sý» demekshi, talaı adam osy sýǵa ketip qaza tapty ǵoı. Mundaı oqys jaǵdaı Sánııanyń basynda da bola jazdaǵan.
– 1987 jyly turmysqa shyǵýyma baılanysty Bazarsholan aýylyna qyzmet aýystyrdym. Bul da Jaıyqtyń sol jaq betindegi aýyl. Aýa raıy qolaısyz bolsa da halyqtyń túrli sharýasy taýsylmaıdy ǵoı. Sonyń ishinde poshta qyzmeti, hat-habar, zeınetaqy taǵy basqa tólemder dál ýaqytynda jasalýy kerek. Sondyqtan basymyzdy qaterge tigip, talaı jolǵa shyqtyq, – dep eske alady Sánııa Bıjanqyzy.
Áli esinde, 2002 jyldyń 9 sáýiri. Jaıyqtan muz ketip, seń júrip ótken. Sý deńgeıi kóterilip, endi-endi tasyǵaly jatqan kezi. Mundaı kezde qaýipsiz parom ázirge túspeıdi. Jolaýshylar qaltyldaǵan qaıyqpen ǵana qatynaıdy. Aýdandyq poshta bólimi Taıpaq aýylynda bolǵandyqtan, Sánııa amalsyz jolǵa shyqty. О́ıtkeni aýylda gazet-jýrnalyn kútip otyrǵan oqyrmandar bar. Túrli tólemaqy alatyndar da az emes.
– Qaltyldaǵan qańyltyr qaıyq eken. О́zennen ótpek bolǵan adam sany da kóbeıip ketken sııaqty. Bárimiz otyryp aldyq. Meniń qolymda eki qapshyq: birinde – gazet-jýrnal, ekinshisinde – aqsha. Jaıyqtyń jaıylǵan aıdynynyń orta shamasynan asa bergende sý quıyla bastady. Allalap kelemiz. Aramyzda jas balaly kelinshek te bar eken. Jaǵaǵa 5-6 metr qalǵanda qaıyǵymyz bir jaǵyna jantaıyp, sýǵa batty da ketti. Sýǵa kúmp etip, qaıta shyqqanymda baıqadym, qolymdaǵy qapshyqty tastamappyn. Eki alaqanym qarysyp qalǵan eken, – dep eske alady Sánııa apaı.
Abyroı bolǵanda qaıyqtaǵy jolaýshylardyń arasynda Almatydan kele jatqan stýdent jigit bar eken. Janushyryp júzip júrip, jolaýshylardyń bárin sol qutqarǵan. Jaǵada turǵan Bazarsholan men Sarytoǵaıdyń kólik ıeleri, jolaýshylar da arqan tastap, aǵash butaqtaryn sozyp, sýǵa ketkenderdi shyǵaryp alǵan.
– Úıge kelgennen keıin qapshyqtaǵy gazetterdi peshke jaıyp keptirdim. Ol kezde aýylǵa kógildir otyn kelmegen kezi. Basylymdar túgel sý bolyp qalǵan eken. Keıbiri oqýǵa kelmedi, – deıdi Sánııa Aıtmaǵambetova.
Aıta keteıik, ózende áli kúnge kópir joq. Iаǵnı joǵarydaǵydaı qaýip-qater jyl saıyn qaıtalanady degen sóz.
Degenmen osyndaı qıyndyqtarǵa qaramastan Sánııa apaı 40 jylǵa jýyq poshtashy qyzmetin abyroımen atqaryp keledi. Eki myńdaı ǵana turǵyny bar shaǵyn okrýgte gazet-jýrnalǵa jazylýshylar sany da ájeptáýir.
– Dál qazir bizdiń aýylǵa 47 dana «Egemen Qazaqstan», 66 dana «Oral óńiri», 160 dana «Jaıyq tańy» gazeti keledi. Barlyq basylymdardy qosqanda bazarsholandyqtar 412 gazet-jýrnal aldyryp oqıdy. Bul – Aqjaıyq aýdynandaǵy joǵary kórsetkishtiń biri. Aýylda 15-17 myń teńgeniń basylymdaryna jyl saıyn jazylatyn otbasylar bar, – deıdi ardager poshtashy.
Mysaly, Jálel Samarqanov, Baqsholpan Qadyrhanova, Qanapııa Taspaı syndy oqyrmandar jyl saıyn qomaqty qarjyǵa gazet-jýrnal jazdyryp alyp oqıtyn turaqty oqyrmandar eken.
Búginde aýylǵa aptanyń úsh kúninde aýdannan poshta jetkiziledi. Aptasyna eki kún Sánııa Bıjanqyzynyń ózi Taıpaqqa qatynap turady. Sonda kúndelikti hat-habar men merzimdi basylymdar kidirissiz kelip jatyr degen sóz.
– Búginde poshta baılanysy ábden jolǵa qoıyldy ǵoı. Qazir jalpaq álemniń ózi bir úlken eldi meken bolyp qaldy. Alaqandaı aýylda otyryp, álemniń kez kelgen jerinen ózine qajetti taýardy satyp alýshylar bizde de bar. Sálem-saýqat almasý degen burynǵydan da kóbeıip ketti, – deıdi Sánııa Aıtmaǵambetova.
Batys Qazaqstan oblysy
