Tehnologııa • 07 Qazan, 2020

Ushqyshsyz ushatyn kólikterdiń ereksheligi nede?

751 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Zamanaýı tehnologııanyń, sonyń ishinde ushatyn kólikterdiń qoldanysqa engenine biraz boldy. Alaıda kópshiliktiń bas shaıqap, tańyrqaıtyn dúnıeleri kóp-aq. Osyǵan oraı ushqyshsyz ushatyn áýe kólikteri jaıly biraz aqparat legin aqtaryp kórelik.

Ushqyshsyz ushatyn kólikterdiń ereksheligi nede?

Amerıkalyq Ansys tehno­logııalyq kompanııasy jahan turǵyndarynyń arasynda arnaıy saýaldama júrgizgen bolatyn. Nátıjesinde, ushqyshsyz ushatyn kólikti paıdalanýǵa respondentterdiń 64%-y daıyn eken. Buǵan Úndistannan (92%), Qytaıdan (86%) jáne Japonııadan (57%) turǵyndar úlken qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵan jaıy bar.

Bul rette saýaldamaǵa jaýap ber­genderdiń 86%-y kóliktiń jańa túrleri tehnıkalyq aqaýlarǵa jáne kúrdeli jón­deýlerge áli de daıyn emestigin, sóı­te tura tyń jańalyqty qoldanǵysy kele­tinderdiń kún sanap artyp kele jat­qanyn tilge tıek etti.

Jýyrda Aýstrııanyń Lıns qa­lasynda qoǵamdyq kó­lik júıesi aerotaksımen, ıaǵnı áýe­de ushatyn reıstik kólik­ter­­men tolyqtyrylady. Bul ınfra­qurylym 2021 jyly qoldanýǵa berilmek. Aerotaksı tek jolaýshylardy tasymal­dap qana qoımaı, júk tıemelerin de jetkizetin bolady. Synaq­tan ótkizý barysy halyq qonys­tanbaǵan aımaqta jáne jolaýshylarsyz tájirıbeden ótedi. Alǵashqy tikushaq aılaǵy Dýnaı­dyń eki jaǵalaýynda paıda bolady dep josparlanyp jatyr.

Lıns qalasy – Aýstrııadaǵy turǵyn­dar sany boıynsha úshinshi orynda. Onda 200 myńnan astam halyq shoǵyrlanǵan. Tur­ǵyndardyń basym kópshiligi qala mańynda qonystanǵan. Joba uıymdastyrýshylarynyń pi­ki­rinshe, aerotaksıdi synaqtan ótki­zý úshin osy aımaq qolaıly.

Lınste paıda bolatyn EHang 216 aeromobılderin aýstrııalyq jáne qy­taılyq ınjenerler bir­lesip ázirledi. Kabınada eki jo­laýshyǵa arnalǵan oryn bar. Sondaı-aq aerotaksı 260 kı­lo júk tıeı alady. Al dızaı­ny alyp kvadrokopterge uq­saıdy. Aerotaksı saǵatyna 150 shaqy­rym­ǵa deıin jyldamdyqpen ushady. 2019 jyly Vena orta­ly­ǵyndaǵy fýtbol alańynda EHang 216-nyń al­ǵashqy synaǵy bol­ǵan edi. Sol kezde aerotaksı jo­laý­shylarmen birge áýege kó­te­rilip, stadıondy aınalyp ush­qan.

Sonymen qatar Túrkııanyń Baykar Defense kompanııasy Cezeri-diń «ushatyn kóligin» synaqtan sátti ótkizdi. Tikushaqtyń syrtqy bóligi alyp dronǵa uqsaıdy. Kó­­liktiń 230 kılo bolatyn túp­nusqasy 10 metr bıiktikke kóte­rilgen. Osylaısha kompanııa ókil­deri túpnusqalardyń bir­ne­she túrin qurastyratynyn jáne bortty adammen birge ushy­ratynyn habarlady.

Boljamdarǵa sáıkes «ushatyn kó­likti» saǵatyna 100 shaqyrymǵa deıingi jyldamdyqpen damyta otyryp, 2 myń metrge deıin bıik­tikke kóterile alatyndaı etip qurastyrý. Alaıda naryqqa shyǵarý úshin taǵy 10-15 jyl qajet bolatynyn eske saldy. Son­daı-aq «ushatyn kólikke» XII ǵa­syrdyń áıgili musylman ın­jeneri jáne erýdıti Ismaıl ál-Djazarıdiń (Ismail al-Jazari) esimi berilgen.

Budan bólek, álemge áıgili Lilium startap kompanııasy 2025 jy­ly ushatyn taksıdi qol­danysqa shy­ǵarýdy josparlap otyr. Al­ǵashqy keń kólemdi ushatyn qurylǵyny synaqtan ótkizgen startaperler Gett jáne Airbus menedjerlerimen birlese jumys isteýde. Gett-taksı kom­panııasynyń Eýropa bóligine jaýapty dırektory Remo Gerber: «Bizdiń kompanııa ujymy ár­daıym erekshe dúnıe jasaýǵa atsalysyp keledi. Jobamyzdyń bastapqy nusqasy da daıyn. Oǵan qosa, Lilium startaperleri – óte bilikti mamandar. Jolaýshylarǵa arnalǵan aerotaksı qurylǵysyn jalǵastyra beremiz», deıdi.

Sońǵy jańalyqtar