Jarystyń naǵyz qyzǵan shaǵynda tájikterdiń bir dókeıi dzıýdoshylardyń ónerin tamashalaý úshin sport keshenine atbasyn burdy. Qasynda bir top oqqaǵary bar. О́ziniń túri de susty eken. Bir mezette jergilikti bir balýannyń jeńilgenine kúıingen ol janjal shyǵardy. Tóreshilerdi balaǵattap, aıtpaǵan sózi joq. Onyń kaharynan qaımyqqan qazylar qaz-qatar turǵan ústelderdiń astyna tyǵylýǵa shaq qaldy. Uıymdastyrýshylar men tártip saqshylary da ashýǵa býlyqqan basshyny toqtatýǵa júreksindi. Kóptegen adamnyń arasynan tek shymkenttik bapker Túsiphan Saıhanovtyń ǵana teketireske barýǵa dáti shydady. Buryn-sońdy eshkim betinen qaǵyp kórmegen bolsa kerek, álgi dókeı odan ári órshelene tústi. Qasyndaǵy oqqaǵarlary da «ars-ars» etedi. Barlyǵy jabylyp, Túsiphandy tútip jeıtin túri bar. Desek te, qaımyǵyp turǵan Túkeń joq, ol da qasqaıyp qarsylasýda. Sol mezette oqqaǵarlardyń arasyn buzyp-jaryp, tanymal balýan Saǵdat Sadyqov kelip jetti.
«Aǵa, saspańyz, artyńyzda qaraǵaıdaı-qaraǵaıdaı inilerińiz tur. Shataq shyqsa, esh tartynbaımyz! Qajet bolsa, jolyńyzda ólemiz!» dep til qatty. Álgilerge aqyl kirdi me, álde qazaqtardyń qaharynan yqty ma, ol jaǵy belgisiz, áıteýir sálden keıin sabalaryna tústi. Keshirim surap, ózderinen aǵattyq ketkenderin moıyndady. Aqyrynda qos tarap ortaq mámilege kelip, bir-birimen qol alysyp qoshtasty. Osylaısha barlyq másele sheshildi. Sol oqıǵanyń kýási bolǵan zal toly kórermen qos qazaqtyń qaısarlyǵyna dán rıza. Ádette jarystyń qyzyǵy men shyjyǵyn talqyǵa salatyn jankúıerlerdiń áńgimesi sol kezde Túsiphan men Saǵdat jaıynda boldy.
Túsiphan Saıhanovtyń esimi jankúıerlerge jaqsy tanys. Kezinde ol erkin kúresten el chempıony atanyp, Búkilodaqtyq jarystarda jeńis tuǵyryna kóterildi. Boz kilemdegi eleýli tabystarynyń arqasynda KSRO sport sheberiniń kúmis belgisin keýdesine taqty. Keıinnen bapkerliktiń qamytyn kıdi. 2003 jyly Nıý-Iorkte ótken álem chempıonaty jáne 2004 jyly Afınada alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndarynda qola júldeger atanǵan Gennadıı Lalıevti jattyqtyrdy. Sonymen qatar respýblıkalyq Kúres federasııasynyń tóreshiler alqasyn basqardy. Al sol jat elde Túsiphandaı aǵasyn jaýǵa bermeı, «jolyńyzda ólemiz» dep arystandaı aqyrǵan Saǵdat balýan jaıynda biz ne bilemiz?
Saǵdat Sadyqov 1973 jyly Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy Úrjar aýdanynyń Jarbulaq aýylynda dúnıege keldi. Bala kezinen dzıýdo kúresin serik etip, túrli jarystarda júlde aldy. Áýeli aýdan men oblysta ozsa, ýaqyt oza respýblıkalyq dodalarda daralana bastady. Onyń qarsylastarynyń barlyǵy da iri qalalardaǵy mamandandyrylǵan arnaıy sport mektepterinde sheberlikterin shyńdasa, Saǵdat aýylda jattyǵyp-aq eleýli tabystarǵa qol jetkizdi.
Orta mektepten keıin Sadyqov Qazaqtyń sport jáne týrızm akademııasyna oqýǵa tústi. Almatyda ol jas maman Sadyq Mustafaevtyń qol astynda jattyqty. Sol kezden onyń sporttyq karerasynda órleý kezeńi bastaldy. Dzıýdonyń basy-qasynda júrgen maıtalman mamandardyń nazaryna Saǵdat alǵash ret 1995 jyly ilikti. Sol jyly Alataý baýraıynda belgili qoǵam qaıratkeri Sanjar Jandosovty eske túsirýge arnalǵan halyqaralyq týrnır ótti. Kil myqtylar jınalǵan jarysta aıtýly sportshy ózin jaqsy qyrynan kórsetip, qola medaldi moınyna ildi. Sheshýshi básekede 22 jastaǵy balýan kezinde stýdentter arasyndaǵy álem birinshiligi jáne KSRO chempıonaty men kýbogy, KSRO halyqtary spartakıadasynyń júldegeri atanǵan 30 jastaǵy Sergeı Áshirovti alyp urdy. Sol tusta «Dostyq» sport keshenine jınalǵan kórermen jas jigitke tańdana ári tamsana qaraǵan edi.
1996 jyly Saǵdat stýdentter arasyndaǵy álem birinshiliginiń qola júldegeri atanyp, óziniń myqtylyǵyn taǵy da moıyndatty. Desek te, ulttyq qurama bapkerleriniń óz esepteri boldy. Olar Saǵdat Sadyqovty respýblıkamyzdyń bas komandasyna alýǵa asyqpady. Únemi shettetip keldi. Jeke jattyqtyrýshysy Sadyq Mustafaev ádildik izdep, qansha shyryldasa da, jas mamannyń ýájine qulaq asqan eshkim bolmady. Tórt-bes jyldaı tasada júrgen qaısar jigit aqyrynda tosyn sheshim qabyldap, Qyrǵyzstannyń namysyn qorǵaýǵa bel býdy.
1999 jyly Bishkekte ótken Ortalyq Azııa oıyndarynda ol Qyrǵyzstannyń atynan synǵa túsip, aqtyq synǵa deıin alqynbaı jetti. 73 kılo salmaqta kúresken Sadyqov fınalda qazaqstandyq Denıs Korobkovty qos jaýyrynymen jerge qadady. Osy jeńisten keıin «Munyń ne, Sáke? О́z eliń turǵanda, ózgeniń namysyn jyrtqanyń qalaı?» dep suraqty tótesinen qoıdym. Saǵdat: «Elde eńbegim baǵalanbady. Ulttyq qurama sapyna ensem de, túrli jeleýdi alǵa tartqan bapkerler halyqaralyq jarystardan únemi shettete berdi. Osynyń bárine shydap keldim. Eń aqyry, Ortalyq Azııa oıyndaryna aparmaıtynyna anyq kóz jetkizgennen keıin qolymdy bir siltedim de, Qyrǵyzstanǵa kettim. Sizder meni durys túsinińizder, sporttyq ǵumyr tym qysqa. Sol ýaqytty utymdy paıdalaný qajet. Eger men shetelge shyǵyp, halyqaralyq dodalarda kúrespeıtin bolsam, onda balýandyǵymnyń quny kók tıyn», dep ókpe-nazyn aıtqan edi.
Ǵasyrlar toǵysynda ótken Sıdneı Olımpıadasynda Qyrǵyzstannyń týy astynda óner kórsetken Sadyqovtyń joly bolmady. Ol bastapqy básekelerdiń birinde utylyp, jarys jolynan shyǵyp qaldy. Esesine aıtýly dodada «aıyr qalpaqty» aǵaıyndarǵa Aıdyn Smaǵulov júlde syılady. 60 kılo salmaqta beldesken qandasymyz qola medaldi ıelendi. Osylaısha qyrǵyz eliniń namysyn jyrtqan qazaqtyń qos balýanynyń biri oljaǵa keneldi. Jasyl qurlyqtan oralǵan bette Aıdynnyń: «Bul Saǵdat ekeýmizdiń ortaq júldemiz», dep aǵynan jarylǵany da esimizde.
Sıdneıdegi saıys aıaqtalǵannan keıin Sadyqov elge oraldy. Elishilik jarystarda óziniń myqtylyǵyn moıyndatýǵa barynsha kúsh saldy. Nátıjesi jaman bolǵan joq. El chempıony atandy, túrli halyqaralyq týrnırlerde júlde aldy. Osy tabystary arqyly qaıta ulttyq komanda sapyna qabyldanyp, shetelge shyǵa bastady. Beıjińdegi Dúnıejúzilik ýnıversıadada besinshi orynǵa taban tiredi. Osakadaǵy Shyǵys Azııa jáne Dýshanbedegi Ortalyq Azııa oıyndaryn qola medalmen qorytyndylady. 2003 jyly Almatyda ótken Azııa chempıonatynda ózin jaqsy qyrynan kórsetti. Bastapqy básekelerdiń barlyǵynda qarsylastaryn aıqyn utqan qandasymyz jartylaı fınalda ózbekstandyq Egamnazar Aqbarovtan aılasyn asyrdy. Alaıda aqtyq aıqasta Kım Dje Hýnge jol berip, kúmis medaldi qanaǵat tutty.
2004 jyly Saǵdat Afına Olımpıadasynda óner kórsetti. Ejelgi Ellada elinde qandasymyzǵa jerebe joldas bolmady. Ol birden asa myqty qarsylasqa tap boldy. Tusaýkeser kezdesýinde Sadyqov Atlanta Olımpıadasynyń qola júldegeri, álem chempıony, álem chempıonatynyń eki dúrkin qola júldegeri, Panamerıka oıyndarynyń eki dúrkin jeńimpazy, óz qurlyǵynyń tórt dúrkin chempıony, amerıkalyq Djeıms Pedroǵa ese jiberdi. AQSh dzıýdoshysy bul jarysta da úshinshi satyǵa taban tiredi.
Eki birdeı Olımpıadaǵa qatysyp, kóptegen halyqaralyq dodada júlde alǵan Saǵdat Sadyqovtyń kúresý máneri de ózgeshe edi. Ol ádemi ári áserli kúresti. Jeńilip jatsa da, jigeri jasymaı, sońǵy sekýndtarǵa deıin arpalysatyn. Qazaqtyń uly tatamıge «bireýdiń aıaǵynyń astynda ılektengenshe, tik turyp aıqasqanym jón» degen qaǵıdany ustanyp shyǵatyn. Ár jekpe-jekte jankeshtilik pen namysqoılyq, jeńiske degen qushtarlyq sekildi qasıetter balýannyń boıynan anyq baıqalatyn. Mine, sol saqa sportshy Afına Olımpıadasynan keıin 31 jasynda boz kilemmen qosh aıtysty. Desek te, ol sport salasynan alystap ketken joq. Bul kúnderi Saǵdat Qabiruly Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarasty Ulttyq ǵylymı-praktıkalyq dene tárbıesi ortalyǵy dırektorynyń orynbasary qyzmetin atqaryp júr.
