Ekonomıka • 15 Qazan, 2020

Sıyr da saqtandyrylady

592 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Endi janýarlar aýrýlardan, tabıǵı apattardan, jazataıym oqıǵalardan, urlyqtardan saqtandyrylýy múmkin. Tipti baǵyp otyrǵan malyńyz óte qaýipti aýrýlar paıda bolǵan jaǵdaıda memleketke qaıtaryp alynady.

Sıyr da saqtandyrylady

 

«Aqparattyq-esepteý orta­ly­ǵy» AQ baspasóz qyzme­tiniń málimetinshe, saqtandyrý eki ónimmen usynylǵan. Birinshisi, saq­tandyrý sharýashylyq aýma­ǵynda júrgizilse, ekinshi saq­tan­dyrý keńeıtilgen, ıaǵnı sharýa­shylyqtan 5 shaqyrym ra­dıýsty quraıtyn kólemde júr­giziledi. Asyl tuqymdy jáne qara­paıym sıyrlardy saq­tandyrý múm­kin­di­gi bar. Eń tó­mengi sany 30 iri qara bolýy shart.

Túsinikti bolý úshin eki mysaldy qaras­tyraıyq. Mysaly, fermerde 30 bas asyl tuqymdy, jetkilikti iri qara bar, bir bastyń ortasha qunyn fermer 500 myń teńgege baǵalaıdy delik. 30 bas – saqtandyrýǵa jatatyn mınımaldy tabyn. Osyndaı mal sanyna tarıf eń joǵary – 2,31%. Bul mysalda saqtandyrý somasy 15 mln teńgeni (30h500 000) quraıdy. Tólem úshin syı­lyq­aqy – 346 500 teńge.

Osy jerde arnaıy túsindirme qajet. Saqtandyrý kezinde Aýyl sharýa­shy­ly­ǵyn qarjylaı qoldaý qory arqyly tólenetin 50%-dyq memlekettik sýbsıdııa bar. Is júzinde, saqtandyrý shartyn jasaǵanda, mal ósirýshige bul somanyń tek jartysyn, ıaǵnı 173 250 teńgeni tóleýi qa­jet. Osylaısha eger búkil ta­­byn tasqyn sýǵa batyp ketse nemese zııan­kester basyp alsa, saqtandyrý tólemi 14 mln 500 myń teńgeni quraıdy. Qa­l­ǵan bóligi (500 myń teńge) – kez kelgen jaǵ­daı­da saqtandyrý kompanııasynda qa­la­tyn sózsiz aýdarylym.

Eger búkil tabyn emes, tek 5 bas qa­na zardap shekse, bul úshin tólem 2 mln teńgeni quraıdy (4 bas úshin). Qara­­paıym tilmen aıtqanda, bir sıyr árqa­shan saqtandyrý kompanııasynyń paıdasyna shyǵady.

Nátıjesinde, jylyna bir bas úshin 5 775 teńge (173 250 / 30 bas) tólegen fermer bolashaqta ózin kóptegen qıynshylyqtardan qutqara alady.

Eń tómengi tarıf kórsetkishi – 1,54%, bul tek 100 jáne odan kóp bas maldy saqtandyrýdan bastalady. Túsinikti bolý úshin taǵy da mysal keltirelik. Saqtandyrý sharty boıynsha bar-joǵy 385 myń teńgeni tóleı otyryp (dál sol mólsherde memleketten sýbsıdııa alynady), siz qandaı da bir sebeppen mal óliminiń saldarynan qorǵana alasyz. Sonymen birge 1 basty saqtandyrý quny nebári 3 850 teńgeni quraıdy. Asyl tuqymdy sıyrlardyń naqty qunyn eskeretin bolsaq, bul onsha kóp emes.

– Atap ótý kerek, taraptar qol qoıǵan saqtandyrý sharty, qol qoıyl­ǵan­nan keıin bir aıdan keıin ǵana «jumys isteı» bastaıdy. Bul jalǵan shemalardyń aldyn alý úshin jasalady. Jalpy alǵanda, mehanızmniń ózi óte qarapaıym jáne yńǵaıly. О́ıt­ke­ni kelisim jasaýdyń barlyq pro­sesi onlaın rejimde, Qoldau saıtynda ótedi. Fermer, bú­ginde qyzmet kórsetetin 5 saq­tandyrý kompanııalarynyń ishi­nen tańdaý jasaı alady. Bizdiń kompanııa saqtandyrýmen aınalyspaıdy, biz aqparattyq qyzmetti usynamyz. Saqtandyrý kompanııalarynyń tizimi boıynsha fermer ózi senimdi kompanııaǵa táýelsiz tańdaý jasaıdy. Maldy saqtandyrý fermerlerdiń nesıe alýy úshin óte mańyzdy. О́ıt­keni bankter men qarjy uıym­­­dary saqtandyrylǵan mal­dy kepildikke alady. Bul – úlken jetistik. Fermerler mun­­­­­daı mehanızmdi kópten kút­­­ti, – dep túsindiredi «AGROINSURANCE» kompa­nııa­sy­­­nyń mamany Mashýr Zarlyq.

Saqtandyrý jaǵdaıy týyn­­da­ǵan jaǵdaıda fermer tólem­der­ge onlaın rejiminde, son­daı-aq «AGROINSURANCE» qyz­metin paıdalana otyryp, Qoldau portaly arqyly jú­­gine alady. Saqtandyrý kompanııasy kelisim­shartqa sáıkes derekterdi tekserý úshin sharýa qojalyǵyna barýǵa quqyly.