Halyq júginbeıtin «servıstik ákimdikterdiń» qajeti qansha?..

Jýyrda Pavlodar oblysynyń ákimi Ábilqaıyr Sqaqov ótkizgen apparattyq keńeste turǵyndarmen ózara baılanys jáne ákimdikter men basqarmalardyń atqarýshylyq tártibi talqylandy. Ob­lys ákimi apparatynyń málimetinshe, bıyl óńir turǵyndarynan 3066 aryz-shaǵym, ótinish kelip túsken. Shaǵymdar artýy­nyń negizgi sebepteriniń biri retin­de jergilikti organdardyń jurtshy­lyqpen baılanysynyń álsizdigi ataldy.

Qazir Pavlodar jáne Ekibastuz qalalyq, Baıanaýyl aýdandyq ákimdikteri, sondaı-aq densaýlyq saqtaý, bilim berý, kásipkerlik jáne saýda basqarmalarynda tur­ǵyndardyń aryz-shaǵymdary, ótinish­terimen jumys isteý barysy jaqsy nátıje kórsetpegen.

– Alaıda aýdandyq, aýyldyq jerler­de óz ótinishterine durys, naqty jaýap ala almaǵan turǵyndar oblys­tyq mem­­le­kettik organdarǵa barýǵa máj­búr. Mem­­le­kettik qyz­metshi­ler­diń tur­­ǵyndar­ǵa mem­le­kettik baǵ­dar­la­­ma­lardyń iske asy­ry­lýyn durys túsindire almaýy úlken má­selege aınaldy, – deıdi oblys ákimi ap­pa­ra­tynyń basshysy Nurlan Dúısembınov.

Al buǵan deıin oblystaǵy Sybaı­las jemqorlyqqa qarsy is-qımyl jónin­degi komıssııa memlekettik qyzmet­terdi kórsetý isin elektrondy túrde at­qarý kerek ekenin málimdegen bolatyn. Memlekettik qyzmet isteri agent­tigi Pavlodar oblysy boıynsha depar­ta­mentiniń basshysy Toqtamys Juma­­ǵulovtyń aıtýynsha, ótken jyly júr­gi­zilgen tekseristerde memlekettik qyz­met kórsetý salasynda 3719 erejebuzý­shylyq anyqtalǵan.

Egov saıtymen jumys isteı almaıtyn turǵyndarǵa memlekettik qyzmet túrlerin onlaın alýǵa kómek kórse­tetin ákimdikterdiń servıstik ofısteri árbir aýdan ortalyǵynda ashyldy. Iаǵnı halyq úshin ashyq alańdar aýdan ortalyqtarynda turǵyndarmen jumys isteýge jáne memlekettik qyzmetterdi bir ǵımarattan alýǵa múmkindik bere­di. Osyndaı ashyq format úlgisi mem­leket­tik qyzmetshiniń bilimi men biliginiń deńgeıin, kásibı óresin de aıqyndaıdy.

Jergilikti ákimdik qyzmetkerleri «OPEN» ortalyqtary arqyly aýyl turǵyndaryna qyzmet kórsetedi. Bul joba boıynsha turǵyndardyń ótinish­teri men saýaldaryna aýdandardaǵy jumys­pen qamtý, bilim berý, jer qatynastary, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, kásip­kerlik, aýyl sharýashylyǵy jáne vete­rınarııa bólimderiniń mamandary jaýap beredi. Osylaısha quqyqtyq, áleý­mettik kómekter kórsetilip, halyq pen bılik arasyndaǵy baılanys nyǵaıyp, ózekti máselelerdi tikeleı jedel, tıimdi sheshý júzege asyrylady. Desek te...

Biz aýdandarǵa barǵanda mindetti túrde «Servıstik ákimdikter» qalaı jumys isteýde degen saýalǵa jaýap izdeımiz. Mundaı qurylymdardyń kóp­shiligi syrttaı qaraǵanda jarqyrap tur. Tehnıkalyq qural-jabdyqtar, oryndyqtar, ústelder, bári de bar. Biraq «Servıstik ákimdikterde» adamı jylylyq, ashyq qabaq, janashyr sóz, keńpeıildilik, ashyq qabyldaý jetispeıdi. Bir aýdanǵa jasaǵan sapar barysynda osyndaı ortalyqqa qara­paıym bir turǵyn retinde kir­genimde, ondaǵy adam esikten engen betten «Zdravstvýıtemen» qarsy aldy. Qasy-kózi qıylǵan qarakóz qyz osylaı dep sálemdesti. Aýyldan keletin qarapaıym  turǵynmen onyń ári qaraı qalaı, qaı tilde sóılesetini belgili.

О́zimiz issaparlarda kórip júrgeni­miz­deı, álgindeı «asa mártebeli» qabyl­daýǵa aýdan ortalyqtarynda tura­tyn biren-saran turǵyndar bolmasa, shal­ǵaı­daǵy aýyl turǵyndarynyń kelýi óte sırek. Joq deýge bolar. Mysaly, joldary jóndeý kórmegen Baıanaýyl, Ertis, Jelezın, Aqtoǵaı aýdandarynyń aýyl­darynan aryz-shaǵymdaryn arqalap eshkim «Servıstik ákimdikti» izdep kele bermeıdi. Sondyqtan álgi jarqyraǵan ortalyqtardyń kóbi bos turady. Muny aýdandyq ákimdiktegilerdiń ózderi de moıyndaıdy.

– Alystaǵy eldi mekenderdiń tur­ǵyn­dary aryz-shaǵymdaryn kóbine aýyl ákim­derinen berip jiberedi, – deıdi «Servıstik ákimdiktegiler». Olaı bolsa, halyq bas suqpaıtyn, qyz­metine suranys joq «Servıstik ákim­dik­terdi» ashý degenińiz memleket qara­jatyn bosqa shashý degen sóz emes pe. Sózdiń shyndyǵy osy. Eshqandaı tıim­dilik kórip otyrǵanymyz da joq. Aýdandarǵa barǵanda osy ispettes sózderdi qulaǵymyz jıi shalady.

Durysy, ákimdiktegiler shalǵaı aýyl­darǵa barsyn, kóshpeli «Servıstik ákim­dikti» aýylda uıymdastyrsyn. Sonda ǵana aýyldarǵa barǵan tıisti sala mamandary aýyldaǵy naqty ahýaldy, joldyń tozǵanyn, sýdyń joqtyǵyn, mekteptiń jóndelmegenin, ishiniń salqyndyǵyn kózben kórer edi, ári soǵan saı jumys­ta­ryn josparlar edi. Osyndaıda «qabyl­daýyna adam kelmeıtin, bostan-bos turatyn «Servıstik ákimdikterdiń» qajeti qansha?», «Bul kózboıaýshylyq emes pe?» degen saýaldar týyndaıdy.

Taǵy bir aıta keter jaıt, «Servıstik ákimdikterge» turǵyndardyń senimi tómen. «Servıstik ákimdikter» ózderine júginip kelgenderdi bos sózge toıdyryp, «óıtińiz, búıtińiz», «óıtemiz, búıtemiz» dep shyǵaryp salady. Boldy.

Oblys boıynsha Sybaılas jemqor­lyq­qa qarsy qyzmet basshysy Aıdar Tastemirovtiń málimetinshe, is júzinde «Servıstik ákimdikterdiń» kópshiliginiń qyzmeti kózboıaýshylyqqa qurylǵan. Tur­ǵyn­dardyń máselelerine mán berip, jana­shyrlyq tanytpaıdy. Sondaı-aq ol Aqqýly, Tereńkól, Aqtoǵaı, Jele­­zın jáne Ýspen aýdandaryndaǵy «Servıstik ákimdikter» talaptarǵa saı kelmeı­tin ǵımarattarda ornalasqan, bir aýdan­nyń «Servıstik ákimdigi» bir kún ǵana ashylyp, keıinnen jabylyp qalǵan deıdi. Sebep: aýdandyq ákimdikterdiń óziniń ishi tolyp otyr. Oryn joq. Múmkindigi barlar joqtan bar jasap «Servıstik ákimdik» ashýǵa  májbúr boldy. Ǵımarat izdeý, ony jóndeý, qural-jabdyqpen qamtamasyz etý, ishin retteý – bári shyǵyn.

Aýdandar ákimdikterine «Servıstik ákim­dikten» buryn ózderiniń ǵımarat­tary­­nyń ishi-syrtyn kúrdeli jóndeý ót­kizip, sol jerdegi bir bólmede turǵyn­dar­dy qabyldaıtyn yńǵaıly oryn jasap alsa da bolady. Únemdilik, mem­le­ket­­tik oryndy tıimdi paıdalaný degen – osy.

Aıdar Tastemirovtiń aıtýynsha, keıbir aýdandardyń «Servıstik ákimdikterine» eski jıhazdar, kompıýterler men tehnıkany ornatý faktileri oryn alypty. Sharbaqty aýdanyndaǵy «Servıstik ákimdik» ashylǵan kezde kompıýterler, tipti ınternet jelisine de qosylmaǵan bolyp shyqqan. Bul da sol shyǵyn máselesi. Qarjylaı múmkindik bolmasa, «Servıstik ákimdikti» aýdandyq ákim­diktiń bir bólmesine ornalastyrýǵa da bolatynyn eshkim eskermegen. Tur­ǵyndar bas suqpaıtyn mundaı «Ser­vıstik ákimdikti» nesine belden basyp, múmkindikke qaramaı ashady degen oıymyzdy osy jerde taǵy da qaıtalap aıtqymyz keledi.

Álgi «Servıstik ákim­dik­terdi» asharda qyzyldy-jasyl­dy sharlar ilip, jerge kilem tósep, ult­tyq kıim kıgen qyz­dar tabaqqa salǵan kámpıtterin ákim-qara­lardyń, basshy­lardyń tóbesinen jaýdyra shashyp, kishigirim toı jasaıtyndaryn qaıtersiz.

Taǵy bir aıta keter jaıt, jalpy, WhatsApp jelisi arqyly oblys ákim­digine túsken ótinishterdiń basym bóligi oblys ortalyǵyndaǵy, Ekibastuz, Aqsý qalalaryndaǵy ystyq sý men jylý máselesine baılanysty. Oblys ákim­digine osy baǵytta 5 760 ótinish kelip tús­ken. Onyń ishinde 1 851 ótinishte úılerdi ystyq sý men jylýǵa qosý máselesi kóterilgen.

Oblys ákimi apparatynyń málime­tinshe, bıyl túsken 1000-nan astam ótinish boıynsha óńir turǵyndaryna áleý­met­tik kómek kórsetilgen. Jalǵyz tura­tyn 8 adamnyń turǵyn úıine jón­deý júrgizilip, kireberisterine pandýs­tar ornatylǵan. Aýtızmi bar bala­lar­ǵa arnalǵan stomatologııalyq kabınet ashyl­dy, oblys ortalyǵynda 24 aý­la aýmaǵy abattandyryldy, kósheni jaryq­tan­dyrý qalpyna keltirildi. 32 balalar jáne sport alańdary syrlandy, jańa qumsalǵyshtar ornatyldy, 600-den astam aǵash kesildi jáne taǵy basqa da jumystar atqaryldy.

Oblys ákimi apparatynyń basshysy Nurlan Dúısenbınovtiń  málimetinshe, jyl basynan beri óńir turǵyndarynan 52 827 ótinish túsken. Oblystyń jergilikti atqarý organdaryna 28 499 ótinish kelgen. Sharbaqty, Ýspen aýdandary turǵyndarynan túsetin ótinishter sany monoqalalardyń turǵyndarynan túsetin ótinishter sanymen birdeı.

Jalpy, 14 437 ótinish durys sheshimin tapty. Al Instagram jelisine 2 880 ótinish kelip túsken. Halyq kógal­dandyrýǵa qatysty máselelerdiń fotosyn jiberedi. «Bul áleýmettik jeli­lerden túsken ótinishterdiń 2 611-i boıynsha sharalar qabyldansa, 3 724 ótinish boıynsha túsindirý júrgizildi, 274 habarlama qaralý­da», deıdi Nurlan Dúısenbınov.

Turǵyndardan keletin ótinishterdiń ba­sym bóligi áleýmettik jáne zeınetaqy­men qam­tamasyz etý máselesine jáne mem­lekettik basqarýdyń sapasyna qatysty.

Oblys ákimi Ábilqaıyr Sqaqov pen onyń orynbasarlary oblystaǵy 21 basqarmaǵa qaraǵanda azamattardy 2 ese kóp qabyldaǵan. Osy oraıda oblys basshysy óńirdegi 21 basqarma basshylary turǵyndardy qabyldaý isin júrgizbeı­tinin aıta kelip, aýdandar men qalalar ákimdikteriniń jáne basqarmalardyń azamattardy qabyldaýǵa daıyndyǵyna reıtıng júrgizý qajettigin aıtyp, osy baǵytta arnaıy tapsyrma berdi. Bul jerde, eger «aýdandar men qalalar ákimdikteriniń jáne basqarmalardyń azamattardy qabyldaýǵa daıyndyǵy joq bolsa, ınfraqurylymdary, dıalogtary, kommýnıkasııalary, tez jaýap beretin áleýmettik jelileri bolmasa, onda «Servıstik ákimdikter» ne úshin ashyldy degen suraq týady.

Nurlan Dúısenbınov tamyz, qyr­kúıek aılarynda Baıanaýyl ákimdigi 12 tapsyr­many, Pavlodar qalasy ákimdigi – 10, Ekibastuz – 6, Oblystyq kásipkerlik jáne saýda basqarmasy, Bilim berý men densaýlyq saqtaý basqarmalary – 7 tapsyrmany oryndamaǵanyn, Baıanaýyl aýdanynda 5 tapsyrma qaıta oryndaýǵa berilgenin aıtty.

Oblys ákimi Ábilqaıyr Sqaqov tur­ǵyndar ótinishterimen jumysty stra­tegııa­lyq másele retinde qaraý qajet­tigin eskerte kelip, aýdan ákimderine turǵyndardan kelip túsken ótinishterdiń sapasy men qaraý merzimderi boıynsha basshylardyń jeke jaýapkershiligin eske sala otyryp, ótinishter máselesin erekshe baqylaýǵa alýdy jáne olarǵa taldaý jasaýdy tapsyrdy.

– Turǵyndardyń ótinishteri – bul bizdiń jumysymyzdyń asa mańyz­dy bóligi, turǵyndardyń jalpy mem­leket­tik ap­paratqa jáne jeke mem­leket­tik organ­ǵa degen seniminiń kór­set­kishi, – dedi ákim beınekonferens arqyly  ótken jıynda.

Rasynda ótinishtermen jumys isteý – bul qandaı da bir aǵymdaǵy jaı mindet emes, bul strategııalyq másele.

Qazir oblys ákimdigi turǵyndardyń óti­nish­terimen jumys isteý tásilin óz­gert­ti. Endi turǵyndardan kelip tús­ken máselelerdi qaraý sapasy muqııat ba­qy­lanady. Mindet – resmı jaýaptardan alshaqtap, halyqqa barynsha shyna­ıy kómek kórsetý. Barlyq deńgeıdegi ákim­dikter men oblystyq basqarmalar osyndaı jumys formatyna kóshýi tıis.

Pavlodar oblysy