Medısına • 16 Qazan, 2020

Búgin narkoz arqyly eń alǵashqy ota jasalǵan kún

41 ret kórsetildi

Jyl saıyn 16 qazanda  Dúnıejúzilik anestezıolog-reanımatologtar kúni atap ótiledi. Bul data kezdeısoq tańdalmaǵan: dál osy kúni 1846 jyly efırlik narkoz arqyly alǵashqy ota jasalǵan eken. Muny tis dárigeri Tomas Morton júzege asyrdy, onyń esimi qazir barlyq  anestezıologtarǵa belgili.

Sodan beri «esh aýyrmaıdy» degen túsinik ota kezinde de múmkin boldy.
Kúrdeli operasııa kezindeai anestezıolog-reanımatologtyń jumysy óte mańyzdy. Osy sala mamandarynyń arqasynda kez kelgen hırýrgııalyq aralasý kezinde naýqastar aýyrsynýdy sezbeıtin boldy.

Anestezıolog-reanımatologtardy kóbisi «anestezııa jasaý» úshin qajet dáriger ǵana dep qabyldaıdy. Bul túsinik durys emes. Anestezıolog-reanımatolog kún saıyn adamdar ómiri úshin kúresedi. Ol naýqasty operasııaǵa deıin, operasııa kezinde jáne odan keıin qaraıtyn dáriger, ajaldan adamdardyń janyn aman alyp qalý úshin kúresetin dáriger.

Bul týraly óziniń kásibı merekesinde, Almaty Ortalyq qalalyq klınıkalyq aýrýhanasynyń anestezıolog-reanımatolog dárigeri Sábıt Madalıev ne deıdi?

Aıtqandaı, Almaty kósheleri men metropolıten beketterin bezendirgen medısına qyzmetkerleriniń portretteriniń arasynan onyń da sýretin kórýge bolady.

1

«Eń aldymen, men áriptesterimdi kásibı merekemen quttyqtaǵym keledi. Áriptesterime zor densaýlyq, mol baqyt, qajymas qaırat, shydamdylyq, jumysta sáttilik jáne mol tabys tileımin!

Pandemııa kezindegi jumys týraly aıtatyn bolsam, men de aýrýhanamyzdyń kóptegen qyzmetkerleri sııaqty koronavırýs ınfeksııasyn juqtyryp, bir jarym aı aýyryp shyqtym. Aýrýdyń qalaı ótetinin óz basymnan ótkergennen keıin bizdiń naýqastardy da túsindim. Aýrýynan aıyqqannan keıin esh oılanbastan jumysqa kiristim, bizdiń aýrýhana ol kezde juqpaly aýrýlar aýrýhanasy retinde jumysyn bastap ketken-di.
Menen buryn da áriptesterim aıtqan, jazylǵan nárselerdi qaıtalamaı-aq qoıaıyn. Iá, qıyn boldy, ıá, medısına qyzmetkerleri jetispedi. Qudaıǵa shúkir, ótip ketti.

Jalpy, meniń eńbek ótilim ­- 9 jyl. Biraq, menińshe, pandemııa kezindegi jumys tájirıbesin qalypty ýaqyttaǵy eńbek ótiliniń bir jylyna teńestirýge bolatyn sııaqty. Koronavırýs kezinde kóptegen kútpegen jaǵdaılarǵa tap boldyq. Biz senimmen qaraǵan naýqastyń jaǵdaıy kenetten nasharlaǵan, al «aýyr» dep baǵalaǵan naýqas, kerisinshe, jaqsaryp ketken kezder boldy. Pandemııa bizge mol tájirıbe bergeni sózsiz.

Qazir biz qaıtadan KVI-ge deıingi rejımde jumys istep jatyrmyz. Biraq, reanımasııa bólimshesinde dárigerlerdiń jumysy qashanda kúrdeli, kóbine streske ákep soqtyratynyn atap ótkim keledi. Al stress ımmýndyq júıeni aıtarlyqtaı álsiretýi ábden múmkin jáne mundaı jaǵdaıda kez kelgen ınfeksııany juqtyrý óte jeńil. Bizdiń tájirıbemizde uıqysyz túnder norma jáne biz aýyr haldegi naýqastarmen jumys isteımiz...
Eń qıyny – adamnyń ólimin kórý jáne oǵan kómektese almaıtynyńdy túsiný. Eger klınıkalyq ólim bolsa, adamnyń ómirin uzartý úshin barlyq múmkin ádisterdi qoldaný – bizdiń basty mindetimiz. Qandaı sharalar qoldanyldy, olar qandaı nátıje bergenin taldaý da mańyzdy. Qoldan kelgenniń bárin jasadyq pa, joq pa - osyny túsiný qajet. Biz, mamandyǵymyzdyń ereksheligine baılanysty basqalarǵa qaraǵanda, ólimdi jıirek, ári jaqynyraq kóremiz.

trlr

Jaqynda amerıkalyq ǵalymdardyń zertteýin oqydym, reanımatologtardyń, basqa dárigerlerge qaraǵanda, jumysta kúıip ketý qaýpi joǵary eken. Jalpy , reanımatologtardyń 80%-y sońynda óz jumystaryna degen qyzyǵýshylyǵyn joǵaltady deıdi. Men sol 80%-dyń  ishinde bolǵym kelmeıdi.
Pandemııa dárigerdiń, medısınalyq qyzmetkerdiń dárejesin kórsetken sııaqty... Bizge qoldaý kórsetken barlyq azamattarǵa túrli fleshmob, beınerolık, jobalar úshin alǵys bildiremin. Meni «Almaty yntymaqtastyǵy» jobasy aıasynda portretteri metro stansııalaryndaǵy bılbordtarda jáne qaladaǵy jaryqdıodty ekrandarda ornalasqan 100 medısınalyq qyzmetkerdiń qatarynda bolý qýantady. Árıne, sýretterde qıyn-qystaý kezinde azamattarymyzdyń densaýlyǵy úshin kúreskenderdiń az ǵana bóligi ekenin bárimiz túsinemiz.

Áńgimemdi qorytyndylaı, myna nárseni basa aıtqym keledi. Biz qazir epıdemııanyń báseńdeýin kórip otyrmyz, biraq «bosańsyp-demalýǵa» áli erte ekenin túsinýimiz kerek. Vırýs mýtasııaǵa ushyraıdy, ol odan da aýyr túrlerge aýysýy múmkin, vaksına áli joq jáne aýyryp shyqqan adamdardyń ımmýnıteti qandaı bolatyny, aýrýdy qaıta juqtyrý múmkindigi jóninde naqty aıta almaımyz. Halyqtyń bári aýyryp shyqqan joq qoı, sondyqtan qazir aıtylyp jatqan epıdemııanyń ekinshi tolqynynyń yqtımaldyǵy joq emes. Qalaı bolǵanda da, biz epıdemııany áli jeńgen joqpyz. Sondyqtan saqtyq sharalaryn saqtaý qajet. О́zińizge jáne jaqyndaryńyzǵa qamqor bolyńyzdar!», deıdi Sábıt Nurhanuly.

 

 

ALMATY

Sońǵy jańalyqtar

Bir saty tómen syrǵydyq

Sport • Búgin, 08:02

«Shahtıor» jigitteri jarady

Fýtbol • Búgin, 08:00

Solerdiń senimdi jeńisi

Sport • Búgin, 07:58

«Myń kúbi» músini

Rýhanııat • Búgin, 07:56

Saıabaqtardyń atyna zaty saı ma?

Qoǵam • Búgin, 07:50

Jer yryzdyǵy jerde qalmaıdy

Aımaqtar • Búgin, 07:48

Ekonomıkany ózgertetin bes baǵyt

Ekonomıka • Búgin, 07:43

Aýyz sýdyń adal bolǵanyna ne jetsin!

Aımaqtar • Búgin, 07:42

Eńbek naryǵy eńse tikteı me?

Qoǵam • Búgin, 07:40

Jetimin jylatpaǵan el edik...

Rýhanııat • Búgin, 07:37

Aqjaıyqta jol azaby azaıady

Qoǵam • Búgin, 07:34

Kógildir otynsyz kósegemiz kógermeıdi

Aımaqtar • Búgin, 07:32

Sheksizdik formýlasy

Ádebıet • Búgin, 07:29

Kitapqa kóshken estelikter

Ádebıet • Búgin, 07:28

Siz bilesiz be?. .

Ádebıet • Búgin, 07:24

Qoldaý jaqsarsa, qorǵaý da túzeledi

Saıasat • Búgin, 07:22

Qan qaqsatqan qarjy pıramıdasy

Saıasat • Búgin, 07:20

«Offlaın kún» aksııasy

Qoǵam • Búgin, 07:17

Jas Qalam jobasy bastaý aldy

Oqıǵa • Búgin, 07:15

Bazardaǵy jastar jasyl alańda jolyqty

Oqıǵa • Búgin, 07:09

О́lketanýshylar bas qosty

Aımaqtar • Búgin, 07:07

Saǵyndyrǵan aýylym

Rýhanııat • Búgin, 07:04

Jazyqsyz japa shekken qos azamat

Tarıh • Búgin, 07:01

Osy jurt Jumaǵalıdy bile me eken?!

Rýhanııat • Búgin, 06:58

Toqsanǵa toldy qart kúıshi

Oqıǵa • Búgin, 06:53

Hattar sóılegende...

Tarıh • Búgin, 06:50

Begalındik beıneler

О́ner • Búgin, 06:47

Tańǵajaıyp balet baǵdarlamasy

Teatr • Búgin, 06:43

Azyq-túlik quny artty

Qoǵam • Búgin, 06:38

Turaqtandyrý qorynyń ónimi jetkilikti

Aımaqtar • Búgin, 06:36

Sham jaryǵy túbine túspes

Tanym • Búgin, 06:35

Joshy – qazaq handarynyń atasy

Rýhanııat • Búgin, 06:34

О́simdik maıy qymbattaǵan

Qoǵam • Búgin, 06:34

Joldaýdy nasıhattaýǵa qatysady

Saıasat • Búgin, 06:33

Fonogramma qoldaný zańmen retteledi

Parlament • Búgin, 06:32

Baıypty bastamalar men naqty nátıjeler

Prezıdent • Búgin, 06:30

Daraboz Peleniń dáýiri

Sport • Búgin, 06:30

Fın kambegi

Hokkeı • Búgin, 06:30

О́risti ónege

Rýhanııat • Búgin, 06:28

Tuńǵysh mergen

Sport • Búgin, 06:27

Koronavırýspen kúresten sabaq aldyq pa?

Koronavırýs • Búgin, 06:27

Sharapatty shahar shuǵylasy

Elorda • Búgin, 06:19

«Serpinnen» serpilis kútemiz

Bilim • Búgin, 06:15

2 mln teńge júldege ıe boldy

Oqıǵa • Búgin, 06:13

El yrysy kemigen joq

Aımaqtar • Búgin, 06:08

Bazardaǵy baǵa birshama kóterilgen

Aımaqtar • Búgin, 06:05

«A» korpýsy aýdıtorııaǵa oralady

Saıasat • Búgin, 06:01

Saqtansań – saý bolarsyń

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar