Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
«Polısııa – bul halyq, halyq degenimiz – polısııa». Ishki ister mınıstrligi basshylyǵynyń bul ustanymy tek jalyndy sózder men urandar ǵana emes, shyn máninde tynyshtyq saqshylarynyń jumysyn buqara halyqqa jaqyndatý jáne turǵyndardyń tolyq qoldaýyna súıene otyryp, jańa modelge kóshýge degen talpynysyn, zań ústemdigi ornaǵan quqyqtyq memleket bolý úshin qoǵam bolyp qoldaýǵa múddelilik tanytýymyz qajet.
Quqyq qorǵaý organdarynyń júıesinde túbegeıli reforma jasaý – bul zaman talaby. Qazaqstan polısııasynyń quqyq tártibin qamtamasyz etýdegi azamattardyń konstıtýsııalyq quqyǵyn qorǵaýdaǵy, qylmystyq áreketterdiń aldyn alý men oryn alǵan qylmystardy áshkereleı otyryp, anyqtaý, tergeý áreketteri arqyly dáleldep, kúdiktilerdi sot organdary tıisti zańdy shara kórý úshin joldaýdaǵy jumystaryn, sondaı-aq jol qozǵalysy qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi eren eńbekterin eshkim joqqa shyǵara almaıdy. Ásirese tynyshtyq kúzetinde tapjylmaı, óz ýaqytymen sanaspaı, bar kúsh-jigerin, bilimin, tájirıbesin, kerek bolsa, densaýlyǵy men ómirin sarp ete otyryp, qabyldaǵan qyzmettik antyna adal qanshama qatardaǵy polısııa qyzmetkerleriniń arqasynda elimizdegi qoǵamdyq qaýipsizdik óz dárejesinde saqtalyp otyrǵandyǵy barshamyzǵa aıan. Polısııa qyzmetkerleriniń janqııarlyq eńbegi men erligi óz qyzmettik mindetterine degen adaldyǵy el basyna kún týǵanda, búkil álemdi jaılaǵan COVID-19 ınfeksııalyq indetine baılanysty Memleket basshysy elimizde 2020 jyldyń 14 naýryzynda Tótenshe jaǵdaı jarııalaǵan tusta osy vırýspen kúreste janǵa arasha bolǵan dárigerlermen qatar, áskerıler, volonterler jáne polısııa qyzmetkerleri eń aldyńǵy sapta bolyp, halyqtyń shynaıy rızashylyǵyna bólene otyryp, polısııanyń oń ımıdjiniń qalyptasýyna úlken úles qosty. О́z kezeginde el Prezıdenti áli de qaýiptiń seıilmegendigin jáne de qaýipsizdik sharalaryn karantındik rejimde de jalǵastyra berý kerektigin basa aıta otyryp, quqyq qorǵaý organdaryna basqa da quzyrly memlekettik oryndar men úkimettik emes uıymdar, eriktiler men tyǵyz baılanys ornata otyryp, indetti joıýdaǵy júıeli is-sharalardy jalǵastyrýdy qatań tapsyrdy.
Halqymyzda «Bir qumalaq bir qaryn maıdy shiritedi» degen bar. Sóz joq, polısııa qyzmeti salasynda da ártúrli qylmystyq áreketterge baryp, qoǵamǵa jat qylyqtarǵa jol berý derekteri kezdesetindigi ashy da bolsa shyndyq. Keıbir qyzmetkerler tarapynan oryn alǵan osyndaı zańsyz áreketter qoǵam tynyshtyǵy úshin barlyq kúsh-jigerin sarp etip júrgen polısııa qyzmetkerleriniń oń ımıdjine keri áserin týǵyzatyndyǵy belgili. Ishki ister mınıstrliginiń barlyq deńgeıdegi basshy qyzmetkerleri men ózindik qaýipsizdik qyzmeti óz qataryndaǵy qoly, ary taza emes qylmys pen tártip buzýshylyqqa beıim qyzmetkerlerden arylýǵa baǵyttalǵan júıeli is-sharalardy Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet salalarymen birlese otyryp júrgizýde jáne óz qyzmetinde qylmystyq áreketterge jol bergen azamattar jóninde málimetterdi barlyq buqaralyq aqparattyq quraldary men áleýmettik jelilerde ashyq túrde jarııalaýy Ishki ister mınıstrliginiń kadr saıasatyndaǵy ashyqtyǵyn, halyqpen tyǵyz baılanysta ekendigin bildiredi.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan: is-qımyl kezeńi» atty Joldaýynda «Búkil progressıvti álemde polısııa ınstıtýty servıstik model negizinde damýda. Biz sondaı-aq osyndaı modelge kóshý týraly málimdedik, biraq ázirge jumys tek fragmenttik nátıjelerge ákeldi. Ýchaskelik ınspektordyń mártebesin zańdy túrde arttyryp, oǵan nátıjeli jumys isteý úshin barlyq múmkindikterdi usyný qajet. Ol azamattar úshin tanymal, qoljetimdi, bedeldi bolýǵa, olardyń quqyqtaryn belsendi qorǵaýǵa tıis. Quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerin adamdarmen ashyq dıalog júrgizýge úıretý mańyzdy. Bul baǵyt kadrlardy daıarlaý jáne irikteý júıesinde basym baǵyt bolýǵa tıis», dep kórsete otyryp, tıisti tapsyrmalar júktedi.
Áleýmettik jelilerde Ishki ister mınıstri, polısııa general-leıtenanty E.Turǵanbaevtyń Úkimet basshysy A.Mamınge joldaǵan qyzmettik haty jarııalandy. Onda Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaýǵa baǵyttalǵan is-sharalar legi naqtylanyp, Ákimshilik polısııa komıtetiniń salasyn túbegeıli qaıta qurýda eshqandaı bıýdjettik qosymsha qarjynyń qajeti joq ekendigi kórsetilgen. Bul elimizde oń ózgeristerge qol jetkizýde Ishki ister mınıstrliginiń túbegeıli reformalyq ózgeristerge jáne qoǵam tynyshtyǵyn qamtamasyz etýde halyq únin tyńdaýǵa múddeli ekendigin kórsetip otyr.
Osy oraıda, Ishki ister organdaryndaǵy 30 jyldan asa qyzmettik tájirıbemdi paıdalana otyryp, tómendegideı usynystarymdy bildirýdi jón dep sanadym:
Ishki ister mınıstrliginiń jol qaýipsizdigin qamtamasyz etý salasyndaǵy profılaktıkalyq is-sharalardy uıymdastyrý, úılestirý jáne baqylaýǵa tıisti derbes departament nemese basqarma qurý jónindegi bastamasy óte quptarlyq. Jol qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda menshik ıesine qaramastan barlyq kólik quraldarynyń tehnıkalyq jaǵdaıy, ásirese jolaýshylar tasymalymen aınalysatyn avtobýstar, ındraıver júıesi, taksı qyzmeti, balalar men oqýshylar tasymalymen, vahtalyq jáne sheteldik eńbek mıgranttarynyń tasymalymen aınalysatyn kólikterdiń tehnıkalyq jaǵdaıyn baqylaý, jol júrý qozǵalysyn uıymdastyrýda qalalar men eldi mekenderde zamanaýı sıfrly ozyq tehnologııalar men avtomatty qondyrǵylardy engizýdi josparlaý, uıymdastyrý, magıstraldi avtomobıl joldary men qala kósheleriniń sapasy men jol belgileri, jolaq syzyqtarynyń basqa da jol qozǵalysynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan tehnıkalyq qondyrǵylar men ólsheýish quraldaryn engizýge baılanysty normatıvti qujattardy daıyndaı otyryp, tıisti jol-kommýnaldy sharýashylyqtarmen, quzyrly organdarmen birlese otyryp, úılestiretin qurylym bolýy tıis.
Sondaı-aq jol júrý erejesin jas urpaqqa balabaqsha, mektep qabyrǵasynda tereńdetip oqyp-úıretý arqyly jasóspirimderdi qarapaıym ereje saqtaý arqyly óz ómiri men densaýlyǵyn saqtaýǵa shaqyryp, quqyqtyq mádenıetin qalyptastyrý óte mańyzdy. Sondyqtan da jol qaýipsizdigin qamtamasyz etýde memlekettik baqylaý jasaýdyń róli óte joǵary;
Qazirgi tańda ekologııa men qorshaǵan ortany qorǵaý óte ózekti másele. Koronavırýs indetiniń sharyqtap órshýi, basqa da juqpaly aýrýlardyń taralý qaýpi halyqtyń qarapaıym saqtyq sharalaryn saqtamaýy, karantındik rejim talaptaryn qamtamasyz etetin ekologııa, joıylyp bara jatqan janýarlar dúnıesi men tabıǵatty qorǵaý, eldi mekender men qalalarda sanıtarlyq jaǵdaılarǵa baqylaý jasaıtyn Ákimshilik polısııa komıteti quramynda derbes qurylym bolýy kerek dep esepteımiz.
Ishki ister mınıstrligi elimizdegi saıası-qoǵamdyq ahýaldy zerdelep, qoǵamnyń tynys-tirshiligin, azamattardyń suranys-talaptaryn, narazylyqtyń týyndaý sebepterin anyqtaı otyryp, tıisti quzyrly organdardy aldyn ala aqparattandyrý, azamattyq-qoǵamdyq ınstıtýttar men qoǵam belsendilerin qatystyra otyryp, shıelenis oshaqtaryn zalalsyzdandyrý, sondaı-aq buqaralyq aqparat quraldary men áleýmettik jelilerde únemi monıtorıng jasaı otyryp, memlekettik qurylymǵa jáne qoǵamǵa jat arandatýshylyq, jalǵan aqparat taratatyn tulǵalardy anyqtap, tıisti quzyrly organdarmen birlese otyryp, shara kóretin derbes qurylym bolýy tıis. Jergilikti polısııa departamentterinde baspasóz qyzmetiniń jumysyn jandandyrý maqsatynda osy bólimderdegi qyzmetkerlerdi qaıta attestattaýdan ótkizip, ofıserlik laýazymdarǵa taǵaıyndaý arqyly halyqqa qylmystyq ahýal men oqıǵalar jóninde táýlik boıy shuǵyl resmı aqparattandyrý, turǵyndar arasynda jalǵan aqparattardyń taralýyna jol bermeý jáne polısııanyń qyzmetkerleriniń shuǵyl áreketteri jóninde qylmys oryn alǵan aýmaqtan jáne oqys oqıǵa oryndarynan tikeleı reportajdar júrgizý tártip saqshylarynyń oń ımıdjin qalyptastyrýda sheshýshi ról atqarady.
Zań ústemdigi ornyqqan jaǵdaıda ǵana azamattardyń qaýipsizdigine kepildik berile otyryp, táýelsiz memleketimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń jańa satysyna shyǵatyny sózsiz.
Ámirbek ShAIMAǴAMBETOV,
Qazaqstan Ishki ister organdarynyń qurmetti qyzmetkeri, zapastaǵy polısııa polkovnıgi
