Otyrysqa saıası partııalar, Ishki ister mınıstrligi, «Azamattarǵa arnalǵan úkimet», Syrtqy ister mınıstrligi, beınekonferensııa arqyly aýmaqtyq saılaý komıssııalary men oblystardyń, Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalary ákimderi apparattarynyń basshylary jáne buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi qatysty.
Kún tártibindegi másele boıynsha sóz alǵan Komıssııa tóraǵasynyń orynbasary Konstantın Petrov saılaýshylar tizimin jasaqtaýdyń retin túsindirdi.
«Saılaýshylar tizimderin qalyptastyrý prosesin endi aýmaqtyq saılaý komıssııalary baqylaıdy, olar ákimdikter usynatyn tizimderdiń «Jeke tulǵalar» derekter qorymen sáıkestigin anyqtap, jergilikti atqarýshy organdarmen pysyqtaıdy. 2020 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaı boıynsha saılaýshylar tizimine 11 820 318 azamat engen. Saılaýshylar tizimin derekter qorynyń negizinde qalyptastyrý osyǵan deıingi keıbir kemshilikti joıady. Buryndary bir azamat óńirlik birneshe tizimde kórsetilip, sońynda eshqaısysynda bolmaı shyǵatyn edi», dedi K.Petrov.
Belgili bolǵandaı, saılaýshylardyń turǵylyqty jeri boıynsha tizimin tıisti jergilikti atqarýshy organ jasaıdy. Oǵan respýblıkanyń saılaý quqyǵy bar 18 jasqa tolǵan, áreketke qabiletti, bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynda otyrmaǵan azamattary engiziledi. Naqty bir saılaý ýchaskesinde tirkelý úshin azamat sol saılaý ýchaskesiniń aýmaǵynda turǵylyqty jeri boıynsha tirkeýde bolýy kerek. Al ýaqytsha tirkelgen azamattar saılaýshylar tizimine jergilikti atqarýshy organdarǵa ótinish arqyly ene alady. Tirkelmegen kúnniń ózinde 10 jeltoqsanǵa deıin daýys berý ýchaskesin tańdaýǵa múmkindik bar. Sondaı-aq azamattardyń tirkelgen jeri boıynsha saılaýǵa kele almaıtyny belgili bolsa, ótinish jazyp, basqa ýchaskege aýysa alady. Bul rette jergilikti atqarýshy organ azamatty tirkelgen jeri boıynsha saılaýshylar tiziminen shyǵaryp, daýys beretin ýchaskeniń tizimine ózderi engizedi.
Ákimder saılaýshylar tizimin daýys berý bastalǵanǵa deıin jıyrma kún buryn, ıaǵnı 20 jeltoqsannan keshiktirmeı akt boıynsha ýchaskelik saılaý komıssııasyna elektrondy túrde jáne qaǵazǵa shyǵaryp, al aýmaqtyq komıssııaǵa elektrondy nusqada usynýy kerek.
Árbir azamat tizimdegi ózi týraly derekterdi tekserýge, tizimge engizilmegeni nemese shyǵarylyp tastalǵany týraly, odan bólek derekterde jiberilgen dálsizdikter týraly shaǵym jasaýǵa quqyly.
Respýblıka boıynsha azamattardyń ýaqytsha mekenjaıy boıynsha qurylǵan 558 ýchaske bar. Mundaı ýchaskeler boıynsha saılaýshylar tizimi daýys berýge 5 kún qalǵanda jasalyp, 1 kún qalǵanda naqtylanýǵa tıis. Bul saılaý ýchaskeleri demalys úılerinde, sanatorıılerde, turaqty emdeý-profılaktıkalyq mekemelerinde, shalǵaıdaǵy jáne qatynasý qıyn aýdandarda ornalasqan azamattar turatyn jerlerde, alys mal sharýashylyǵy ýchaskelerinde, tergeý ızolıatorlary men ýaqytsha ustaý ızolıatorlarynda, Qazaqstan Respýblıkasyna tıesili saılaý kúni ashyq sýda júrgen kemelerde jáne áskerı bólimderde qurylǵan. 51 eldegi Qazaqstan Respýblıkasynyń shet memleketterdegi ókildikteri janynan ashylǵan 66 saılaý ýchaskesi taǵy bar. Bul jerde shet memlekette turatyn, uzaqmerzimdi issaparda júrgen jáne respýblıka azamatynyń pasporty bar otandastarymyz daýys bere alady.
Otyrys barysynda Ortalyq saılaý komıssııasynyń aqparattyq-tehnıkalyq ortalyǵynyń dırektory Qanat Arsaqbaev vedomstvolyq júıelerdi ıntegrasııalaý, aýmaqtyq saılaý komıssııalarymen tehnıkalyq ózara is-qımyldy qamtamasyz etý, saılaýshylar tizimderiniń tolyqtyǵy men durystyǵyn baqylaýdy júzege asyrý boıynsha júrgizilgen jumys týraly aıtyp berdi. Odan bólek Ishki ister mınıstriniń birinshi orynbasary Marat Qojaev azamattardy turǵylyqty jeri boıynsha esepke alý jáne tirkeý boıynsha aǵymdaǵy jaǵdaı týraly baıandady.
Oblystyq, respýblıkalyq mańyzy bar qalalar jáne elorda ákimderi apparattarynyń basshylaryna da sóz berildi. Olar saılaýshylardyń tizimin jasaý sapasyn arttyrý jáne call ortalyqtardy uıymdastyrý boıynsha júrgizilip jatqan jumystar týraly habarlady.
Otyrysty qorytyndylaı kele, Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Berik Imashev saılaýshylardy quqyqtyq saýattylyq tanytyp,
10 jeltoqsanǵa deıin zańda belgilengen merzimde saılaýshylar tiziminde bar-joǵyn anyqtaýǵa shaqyrdy. Sondaı-aq ol jergilikti atqarýshy organdarǵa turǵylyqty mekenjaıy boıynsha daýys berýge quqyly barlyq azamattyń tizimge enýin qadaǵalaýdy eskertti.
Otyrys qorytyndysy boıynsha arnaıy qaýly qabyldandy. Oǵan sáıkes ákimder kelip túsken barlyq ótinishterdi eskere otyryp, saılaýshylardyń naqty tizimin jasaýǵa mindetti. Sondaı-aq jergilikti atqarýshy organdar azamattardy saılaýshylar tizimine engizý týraly aqparattandyrý úshin onlaın servıster men sall ortalyqtar uıymdastyrýy qajet.
