Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Eki taraptyń ýájin saralaı otyryp, qaladaǵy máseleler jergilikti ákimdik pen turǵyndar arasynda talqylanbaǵan, ıaǵnı qoǵamdyq dıalog, ashyqtyq, adamdardyń muń-muqtajyna jedel nazar aýdarý syndy memlekettik organdar qyzmetiniń negizgi basymdyqtary tıisti deńgeıde oryndalmaǵan ba degen oıda qaldyq. Retimen baıandasaq.
Kentaý qalasynyń turǵyndary: Soǵys jáne eńbek ardagerleri keńesiniń tóraǵasy О́.Pýkashevtiń, eńbek múgedegi, qalalyq Ardagerler keńesi, qalalyq Qoǵamdyq keńestiń múshesi R.Nuryllanyń, qalanyń qurmetti azamaty, Qazaq KSR-iniń eńbek sińirgen metallýrgi S.Qambarovtyń Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevqa jazǵan aryzyn oqyp shyqqanda alǵashynda Kentaý qalasynyń ákimi Dáýren Mahajanov qyzmetine kelgeli eldiń pikirimen sanaspaı, zańdy belden basyp, sybaılas jemqorlyqqa jol berýde me degen pikir de týyndaıdy. Máseleniń mán-jaıyna qaraǵanda, byltyr aryzdanýshylar Dáýren Mahajanovtyń jeke qabyldaýyna kirip, ótinish aıtqan. Olar serebraldy sal aýrýymen (DSP) aýyratyn balalar men jasóspirimderge arnap ońaltý ortalyǵyn ashý jóninde jospar jasalǵanyn aıtyp, oǵan qaladaǵy bos ǵımarattardyń birin senimgerlik basqarýǵa, keıinirek óteýsiz berýdi suranǵan. О́tinish hat tapsyrǵan. Ákim orynbasary B.Alımbetov pen qarjy bóliminiń basshysy I.Azızbaevqa Pýshkın kóshesi №28 mekenjaıdaǵy ǵımarattyń qujattaryn daıyndaýdy júktegen. Aryzdanýshylardyń jazýynsha, keıinirek «Paryz» múgedekter qoǵamyna beriledi degen ǵımaratty D. Mahajanov basqa kásipkerge satyp jibergen.
Aryzdyń jazylýyna negizgi sebep bolǵan osy jaıt ekendigi aıdan anyq. Biraq shaǵymdanýshylar ózderiniń Prezıdentke jazǵan hatynda qaladaǵy basqa da máselelerge keńinen toqtalypty. Soǵan súıensek, ákim bolyp kelgen D.Mahajanov «Táýelsiz Qazaqstannyń 20 jyldyǵyna» qoıylǵan eskertkishti demontaj jasap, Tóle bı kóshesin Ál-Farabı kóshesine deıin ashýǵa ýáde bergen. Bul másele Qoǵamdyq keńeste, Ardagerler keńesinde, máslıhatta birneshe ret qaralypty. Alaıda ákim búginge deıin keńester men depýtattar usynysyn oryndamaı jaltaryp kele jatqanǵa uqsaıdy. Myna bir faktige nazar aýdaralyq. Aryzdanýshylardyń jazýynsha, ákim 75 mln teńgeni sybaılastyq jolmen A.Jarbolov degen azamatqa aýdaryp, isi sotta qaralyp jatqanyna qaramastan óziniń naǵashy týysy D.Muhamedıevti jer qatynastary bólimine basshy etip taǵaıyndapty. D. Mahajanov eshkimmen aqyldaspaı ózimbilermendikpen «Altyn adam» monýmentin buzdyryp, sonyń daıyn turǵan betondalǵan tuǵyryna Abaıdyń eskertkishin qoıypty. Sebebi ákimge qurylystan «aqsha jeý» úshin «Altyn adam» astyndaǵy daıyn temir-beton tuǵyr kerek bolǵanǵa uqsaıdy. Mahajanov qyzmetine kele salysymen «Tazalyq-Kentaý» mekemesin talqandap, tender ótkizip, barlyq qarjyny ózimen ilese kelgen fırmalarǵa berip jiberipti. Qalanyń negizgi tirek kásiporny bolǵan, 2012 jyly modernızasııalanǵan ken baıytý fabrıkasy ákimniń qupııa qoldaýymen talan-tarajǵa túsip, metallalom bolyp satylyp jatyr eken. «Bul ózekti máseleni kóterip kásibı mamandar, kombınat ardagerleri, máslıhat depýtattary qala ákimi D.Mahajanovqa birneshe ret kirdik, biraq nátıje kerisinshe bolyp shyqty. Qala ákimi D.Mahajanovqa qalanyń máselesin aıtyp kirý degen aqyrettiń isi, oryssha ári barynsha dóreki adam», dep jazǵan aryzdanýshylar Soǵys jáne eńbek ardagerleri keńesiniń tóraǵasy О́mirbek Pýkashevtiń ákimniń qabyldaýyna 9 aıda 10 ret jazylyp, biraq kire almaǵanyn alǵa tartypty.
Alaıda Kentaý qalasynyń ákimi Dáýren Mahajanovtyń osy aryz boıynsha bergen túsiniktemesine qarasańyz, jaǵdaı múldem basqasha sııaqty. Birinshiden, ákimdik Pýshkın kóshesindegi ǵımaratty «Paryz» múgedekter qoǵamyna berilýine qarsy bolmaǵan. Byltyr sáýirde atalǵan ǵımaratqa saýda-sattyq jarııalanady. Memlekettik múlik tizilimi veb-portalynda jarııalanǵan saýda-sattyqqa eki qatysýshy ótinish tastaıdy. Jeńimpaz bolyp Erjan Jumashev degen kásipker tanylady. Al aryz ıeleri konkýrsqa qatyspaǵan. Iаǵnı ákimdiktiń aıtqan ýájinen túsingenimiz, barlyq másele zań sheńberinde júzege asýy tıis. «Ǵımarat taýyp ber» dep júrgen azamattardyń konkýrsqa ne sebepti qatyspaı qalǵany belgisiz kúıde qalyp otyr.
Ákimniń bergen jaýabyna qaraǵanda, Kentaý qalasyndaǵy Tólebı kóshesin Ál-Farabı kóshesine deıin qosý jónindegi berilgen usynystarǵa sáıkes Táýelsiz Qazaqstannyń 20 jyldyǵyna arnalyp qoıylǵan eskertkish demontaj jasalynyp, ornyna arnaıy qurylys materıalynan daıyndalǵan brýschatkalar tóselingen. Alaıda jer astyndaǵy ınjenerlik kommýnıkasııalardyń ótýine baılanysty Tólebı kóshesin Ál-Farabı kóshesine deıin uzartyp jol salýǵa múmkindik bolmaǵan.
Ákim «naǵashy týysy» D.Muhamedıevtiń qyzmetke taǵaıyndalýynda eshqandaı zańsyzdyq joq ekendigin alǵa tartyp otyr. Buǵan deıin Kentaý qalalyq jer qatynastary bóliminiń burynǵy basshysy A.Baýbek Jer kodeksiniń talaptaryn saqtamaı jáne zań buzýshylyqtarǵa jol berip, ózine júktelgen mindetterdi tıisti dárejede oryndamaǵan. Sol úshin oǵan qala ákiminiń ókimimen «laýazymyn tómendetý túrindegi» tártiptik jaza qoldanylyp, Kentaý qalasy ákiminiń keńesshisi bolyp taǵaıyndalǵan. Al onyń ornyna D.Muhamedıev zańdy negizde, konkýrstyq komıssııanyń hattamasy negizinde taǵaıyndalǵan.
Kentaý qalasyndaǵy «Táýelsizdikke 10 jyl» monýmenti 2001 jyly Abaı dańǵyly boıyna ornatylǵan. Kentaý qalalyq máslıhatynyń 2020 jylǵy 26 naýryzdaǵy kezekten tys elý toǵyzynshy sessııasynyń №43 hattamasymen berilgen usynysyna sáıkes, uly Abaıdyń 175 jyldyǵyna oraı 2020 jyly «Táýelsizdikke 10 jyl» monýmenti alynyp, dańǵyl boıyna dana Abaıdyń eskertkishi ornatylǵan. Iаǵnı ákimniń aıtýynsha, bul jumystardyń barlyǵy da ózimbilermendikpen emes, qalany abattandyrý jobasyna sáıkes júzege asyrylǵan. «Kentaý qalasynda sanıtarlyq tazalyq jumystary «Tazalyq Kentaý» JShS, «Grýppa Inteko» JShS jáne «Jan Kentau» JShS-leri tarapynan jumyldyrylyp, kestege sáıkes jumystar atqarylýda», delingen ákimniń jaýabynda. Iаǵnı «talqandaldy», «ózge fırmalarǵa berilip ketti» delingen «Tazalyq Kentaý» mekemesi ózine tıesili jumysty atqaryp júr. Sonda aryzdanýshylar mán-jaıdy bilmegeni me?
Dál osyndaı jaǵdaı Kentaý ken baıytý fabrıkasyna da qatysty. Bıyl «NATA» holdıngi Kentaý qalasynda temir-beton buıymdary óndirisi boıynsha jobany júzege asyrýdy josparlap, Kentaý ken baıytý fabrıkasyn satyp alǵan. Tartylatyn ınvestısııalardyń kólemi 10 mln AQSh dollaryn quraıdy. Kompanııa birqatar óndiristik jobalardy júzege asyrýdy qolǵa alǵan. Joba boıynsha 100 jańa jumys ornyn qurý kózdelgen. Osy jóninde qalalyq qoǵamdyq keńes músheleriniń aldynda tyńdaý ótkizilgen.
Endi D.Mahajanovtyń aldyna kirýdiń qıyndyǵyna toqtalsaq. Ákim aldyn ala bekitilgen tártip boıynsha qala ákimdiginde apta saıyn sársenbide, Nur Otan partııasy qalalyq fılıalynyń jetekshisi retinde ár juma saıyn qabyldaý ótkizetinin málimdep otyr. Jaýap hatta Soǵys jáne eńbek ardagerleri keńesiniń tóraǵasy О́.Pýkashevtiń tarapynan 2019-2020 jyldary jáne búginge deıin qala ákiminiń jeke qabyldaýyna jazylmaǵandyǵy da keltirilipti. Sonda jalǵan aıtyp otyrǵan kim? Aryzdy jazýshylar ma, álde jaýap berýshiler me?
«Jaqynda Shornaqtaǵy oryn alǵan qaqtyǵys aldynda eskertip, shara qoldansyn degen taqyryppen ákimge baryp, jolyǵa almaı shyqtyq... Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Q.Toqaev aıtyp júrgen «estıtin Úkimet» degenimizdiń sıqy Kentaýda osylaı bolyp tur», depti aryzdanýshylar Prezıdentke joldaǵan shaǵymynyń sońynda. Memleket basshysy «Azamattardyń barlyq syndarly ótinish-tilekterin jedel ári tıimdi qarastyratyn «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn iske asyrý – bárimizge ortaq mindet» degen bolatyn. Bul oraıda elimizde, onyń ishinde Túrkistan oblysynda tujyrymdamany iske asyrýǵa baǵyttalǵan birqatar jumys júzege asyrylyp, halyqpen tyǵyz qarym-qatynas ornatýdyń túrli tetikteri iske qosylýda. Bılik ókilderiniń halyqpen kezdesýleri artyp, azamattardy jeke máseleleri boıynsha qabyldaý úrdisi jetildirilýde. Desek te, kentaýlyqtardyń Prezıdentke júginýi Kentaý qalasynda tujyrymdama sheńberindegi jumystardyń kemshin tustary baryn da ańǵartady.
Túrkistan oblysy