Izmır – Túrkııadaǵy eń iri úshinshi qala. Buqaralyq aqparat quraldarynyń habarlaýynsha, jer silkinisinen keıin Izmır qalasynyń turǵyndary túndi dalada ótkizgen.
Túrkııa úkimeti janyndaǵy Tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý jáne joıý basqarmasynyń habarlaýynsha, 30 qazan kúni zilzala jergilikti ýaqytpen 14.51-de tirkelgen. Dúmpý oshaǵy Egeı teńiziniń jaǵalaýynda, 16,5 shaqyrym tereńdikte ornalasqan kórinedi. 15 sekýndqa sozylǵan jer silkinisi Izmır qalasynan bólek Túrkııanyń batysyndaǵy kóptegen aýdanda sezilgen.
Túrkııa ishki ister mınıstrliginiń habarlaýynsha, jer silkinisi saldarynan Izmır qalasynyń Bornova jáne Baırakly aýdandaryndaǵy birneshe úı qıraǵan. Túrkııa Ekologııa jáne qala qurylysy mınıstri Mýrat Kýrýmanyń keltirgen derekterine súıensek, qaza tapqandar sany 30-ǵa jýyqtady. Budan bólek, myńnan astam adam jaraqat alǵan. Qulaǵan úıindi astynda qalǵandardy qutqarý maqsatynda Túrkııa úkimeti 3 mıllıon lıra bóldi. Qutqarý jumystary áli júrip jatqandyqtan, apattan qansha adamnyń zardap shekkenin naqty aıtýǵa áli erte. Qıraǵan 17 turǵyn úıdiń segizinde izdestirý-qutqarý jumystary aıaqtaldy.
Dúmpý Grekııa qalalarynda da sezilgen. Dúmpýler Afınada da sezildi. Karlovasıdegi Teotokos shirkeýiniń bir bóligi qırady. Sonymen qatar Grekııanyń Samos aralynda qatty jer silkingen. Aralda eki jasóspirim kóz jumdy. Batys Samos qalasynyń meri Aleksandros Lımperıstiń aıtýynsha, qabyrǵa qulaǵan kezde bir adam jaraqat alǵan.
Apattyń dúmpýi basylǵan soń Anadoly halqy jan-jaqtan Izmırge aǵylyp, kómek kórsetýge asyqqan-dy. Zilzala saldarynan búkil áýe reısi toqtap, telefon baılanysy isten shyqty. Sondaı-aq qutqarýshylarǵa kedergi keltirmes úshin qalaǵa basqa shahardyń kólikterin ýaqytsha kirgizýge tyıym salyndy.
Jalpy, Túrkııada zilzala jıi bolyp turady. Bıyl qańtarda Túrkııanyń Elıazyg provınsııasynda bolǵan jer silkinisinen 30 adam qaza bolyp, 1600 adam jaralanǵan-dy. 2019 jyly Grekııa astanasy Afınada da jer silkinip, qalanyń biraz bóligi jaryqsyz qalǵan. 1999 jyly Túrkııanyń Izmıt qalasynda kúshti jer silkinip, 17 myń adam qaza bolǵan.
Ǵalymdardyń esepteýinshe, aldaǵy 30 jyl kóleminde Egeı teńizinde óte kúshti jer silkinisi bolýy múmkin. Onyń saldarynan teńizdi jaǵalaı qonys tepken qalalar qatty qıraýy yqtımal. Mundaı apattyń betin aýlaq qylsyn deımiz.
Jer silkinisine baılanysty Grekııanyń premer-mınıstri Kırıakos Mısotakıs teleúndeýin keıinge qaldyrdy. Resmı Ankaranyń habarlaýynsha, Grekııa men Túrkııa syrtqy ister mınıstrleri telefon arqyly sóılesip, apattyń saldarymen birlesip kúresýge kelisken.
Buǵan deıin Grekııa men Túrkııa arasynda Jerorta teńizine baılanysty daý týǵan bolatyn. Elladalar eliniń premer-mınıstri Kırıakos Mısotakıs týıtterdegi paraqshasynda «Aıyrmashylyqtarymyzǵa qaramastan, búgin halqymyz apatpen birge kúresetin sáti keldi», dep jazdy.
Túrkııa Prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵan da týıtterdegi paraqshasynda barsha grek halqynyń qaıǵysymen ortaqtasyp, kez kelgen qıyn sátte kómektesýge ázir ekenin jetkizdi. «Kórshi elderdiń qıyn kezeńde kómek qolyn sozýy ómirdegi basqa nárselerge qaraǵanda áldeqaıda qundy», dep jazdy Erdoǵan.
Aldyn ala aqparat boıynsha, zardap shekkender arasynda Qazaqstan azamattary joq. Qazaqstannyń Túrkııadaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Abzal Saparbekulynyń habarlaýynsha, Qazaqstan elshiligi men Bas konsýldyǵy sol aımaqta oqyp jatqan 147 stýdentpen baılanys ornatqan. Olarǵa Qazaqstannyń Qurmetti konsýly men dostary qajetti moraldyq-materıaldyq kómek kórsetip jatyr. Tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty jedel kómek baılanystary ornatyldy.
Izmırdegi qaıǵyly jaǵdaıǵa baılanysty Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Túrkııa Prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵanǵa kóńil aıtý jedelhatyn joldady. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Izmır provınsııasyndaǵy jer silkinisi saldarynan qaıtys bolǵan jáne zardap shekken azamattar týraly sýyt habardy tereń kúızelispen qabyl alǵanyn jetkizip, baýyrlas túrik halqyna shynaıy tilekshi el retinde, qajettilik týyndaǵan jaǵdaıda, qazaq halqy men Úkimeti tıisti kómek kórsetýge daıyn ekenin málimdedi.
Sondaı-aq Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Túrkııa Respýblıkasynyń Prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵanǵa kóńil aıtý jedelhatyn joldady. Elbasy Túrkııanyń Izmır provınsııasynda jer silkinisi saldarynan turǵyndardyń zardap shegip, qaza bolǵany týraly sýyt habardy kúızelispen qabyldady.
