21 Qarasha, 2013

Bylyq pen shylyq «tenderdi» tóńirekteıdi

320 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Memleket basshysy Nursultan Nazar­baev­tyń tóraǵalyǵymen ótken, bıylǵy jyldyń toǵyz aıynyń qorytyndysy saralanǵan Úkimet otyrysy halyqtyń arasynda keń talqyǵa túsýde. О́ıtkeni, máselege týra kózben qaraǵan Elbasy órleý, órkendeýimizdi tejep otyrǵan negizgi kemshilikterdi ótkir synǵa aldy. Bıik laýazymyna qaramastan Úkimet múshelerin ornynan kóterip, jaýapkershilik surady.

01-Karıkatýra Tender

 

Memleket basshysy Nursultan Nazar­baev­tyń tóraǵalyǵymen ótken, bıylǵy jyldyń toǵyz aıynyń qorytyndysy saralanǵan Úkimet otyrysy halyqtyń arasynda keń talqyǵa túsýde. О́ıtkeni, máselege týra kózben qaraǵan Elbasy órleý, órkendeýimizdi tejep otyrǵan negizgi kemshilikterdi ótkir synǵa aldy. Bıik laýazymyna qaramastan Úkimet múshelerin ornynan kóterip, jaýapkershilik surady.

Prezıdentimizdiń bul áreketi halyqtyń kókeıindegisin dóp basty dep aıtýǵa tolyq negiz bar. Mysaly, «Baǵdarlamalardyń baǵdary qandaı?» degenge kóz júgirtsek, mynaǵan kezigemiz.

01-Karıkatýra Tender

Elbasy qurylysty júrgizetin merdigerdi tabý isindegi jymqyrý joldaryn da bilip otyrǵanyn jetkizdi. Aldymen konkýrsqa túsken 2 merdigerdiń jeńilgeni sotqa beredi, ol prosess aıaqtalǵansha eshqandaı jumys júrmeıdi, odan ári kelesi konkýrs bolyp, bul joly da alǵashqy oqıǵa qaıtalanyp, aqyr sońynda «ózderiniń» aqsha bólisetin «bir kóz» atty merdigeri ǵana qalady. «Mundaı isterdi qaraıtyn sýdıalardy da sybaılas jemqorlardyń arasynda júr dep sanaýǵa bolady, – dedi Elbasy. – Sondyqtan da úlken merdigerlerdi tabý isine oblystyń birinshi basshylary jaýapty bolsyn, al biz olardy túrli, orynsyz shaǵymdardan qorǵaýymyz kerek».

Bólingen qarjynyń ıgerilmeýi, sapasyz qurylystar osy «tender» degen páleniń aınalasynda órship turǵany anyq. «Tender» «bólisip jeńder» dep turǵandaı. O zamanda bu zaman birneshe qabatty úılerdiń salynǵanyna arada 2-3 jyl ótpeı jatyp irgetasy otyryp, qabyrǵasy yrsıyp jarylyp ketetinin kim kórgen? Bul qazir qaı jerde joq? Munyń sebebi de jurtshylyqqa keńinen málim bolýda. Aıtalyq, bir mektepti aýyldyq jerde turǵyzýdy Astanadan jeńip aldy delik. Ol jeńimpaz «shapkasyn» alady eken de, Almaty, ıá basqa qaladaǵy bireýlerge beretin kórinedi. Olar «jeıdesin» sheship alǵan soń oblys ortalyǵyndaǵy bireýlerge usynady. Sóıtip, qoldan-qolǵa ótip, aýylǵa keledi bir kúni. Qý qańqasy jetken qarjyǵa qurylys salynady. Munda da qurylysty júrgizýshiler men onyń qojaıyndary, ıaǵnı qabyldaýshylar arasynda astyrtyn kelissóz bastalady. Nátıjesinde qurylysty júrgizýshilerge «mynaý nege bulaı» dep qarsy kelýge bolmaıtyn jaǵdaı týyndaıdy. О́ıtkeni, birine ótip ketti, ekinshisiniń ótkizip qoıǵany bar. Áne, aqyr sońynda syrty jyltyr, erteńi kúmándi qurylystar «ıgiligimizge» beriledi.

Bizdiń Qurmanǵazy atalatyn aýdanda da «ǵasyr ǵajaıyby» deıtindeı emhana turǵyzyldy. Jergilikti jerden qara jumysyna adamdar alynyp, is bastaldy. Proraby etip osy aýdanda birneshe mektepter, balabaqshalar, turǵyn úıler salǵan, uzaq jyldar «PMK-5» atalatyn áıgili mekemeni basqarǵan aǵamyzdy bekitipti. Qýandyq.

Arada az kún ótkende álgi aǵamyz salpaqtap bos júr.

– Oý, aǵa, jumysqa kirmep pe ediń?

– Oı, qurysyn, «bossyń» dep esep aıyrysty.

– Ne boldy?

– Ne bolǵany sol, irgetastyń astyna syzba (chertej) boıynsha 30 sm. qıyrshyq tas salynýy kerek. Bular sebelep qana ót deıdi. Kelispedik. Erteń qurylys otyryp, qabyrǵasy jarylyp ketse kináli men bolamyn ǵoı. Sosyn jurttyń betine qalaı qaraımyn, – boldy aǵamyzdyń aıtqany.

Bul – kópshilik qurylys júrgizýshi jeńimpazdarǵa ortaq jaǵdaı. Sapasyz qurylystar osyndaıdan shyǵyp jatyr. Aqshanyń ıgerilmeýi de Elbasy dóp basyp aıtqan onyń aınalasyndaǵylardyń aldymen óz qulqynyn oılaýlarynan bolyp otyrǵan jaǵdaı.

Qysqasy, osy «tender» «bólisip jeńderge» aınalyp ketkennen basqa qarjy ıgerýdiń joly joq pa? Mysaly, «komıssııa myna nysandy turǵyzýǵa mynadaı mólsherde qarjyny eseptep qoıdy, kelisseń al da turǵyz» dep ózin dáleldegen fırma, ıa kompanııalardyń birine aldyn ala qurylǵan komıssııanyń usynǵany tıimdirek-aý degen oı keledi.

Tańatar DÁRELULY.

Atyraý oblysy,

Qurmanǵazy aýdany.

___________________________________

Sýretti salǵan Aıdarbek ǴAZIZOV.