«Januıa» otbasyn qoldaý ortalyǵyna 36 myńnan asa adam júgindi
Nur-Sultandaǵy «Januıa» otbasy ınstıtýtyn qoldaý ortalyǵy 2019 jyldyń tamyzynda ashyldy. Munda otbasylarǵa quqyqtyq, psıhologııalyq jáne áleýmettik kómek kórsetiledi. Mekeme memlekettik qyzmetterdi biriktiredi jáne olardy «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha usynady. Mamandar ár otbasymen jeke jumys júrgizedi. Ashyq alańda elorda turǵyndaryna densaýlyq saqtaý, jumyspen qamtý, bilim berý, turǵyn úımen qamtamasyz etý jáne kásipkerlikti bastaý boıynsha júıeli keńester men kómek kórsetiledi.
Ashylǵan kúnnen bastap ortalyqqa 64 636 suraq boıynsha 36 169 adam habarlasqan. Onyń ishinde 53 595 máselege júıeli keńester berildi, 11 041 máseleni sheshýge sharalar qabyldandy. О́tinish bildirgenderdiń 60%-y (35 175) ataýly áleýmettik kómek taǵaıyndaý, 8%-y (5 051)turǵyn úı, 5%-y (2 652)kásipkerlik, 4%-y (2 044) zań kómegi, qalǵany jumyspen qamtý jáne basqa máseler boıynsha júgingen.
Máselelerdiń basym kópshiligin sheshý boıynsha sharalar qabyldandy. Sonymen qatar ataýly áleýmettik kómek taǵaıyndaýǵa qujattar qabyldandy. Biryńǵaı jınaqtaý qorynyń qyzmetteri kórsetildi, turǵyn úı máselelerine, jumysqa ornalasýǵa, quqyqtyq jáne psıhologııalyq kómek kórsetildi.
Ortalyqta elorda turǵyndaryna AÁK-ge ótinim berý, baspana kezegine turý jáne medısınalyq kómek alý boıynsha keńes beriledi. Turǵyndar munda zańgerlik jáne psıhologııalyq kómek ala alady. «Januıa» ortalyǵy ómirlik qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan otbasylarǵa áleýmettik qoldaý kórsetedi. Ortalyq alańynda «Kásipker ana» atty qoldaý kórsetý ortalyǵy analarǵa óz bıznesin damytýǵa septigin tıgizedi. Onda mamandar óz isin ashýǵa kómek kórsetip, kásipkerler motıvasııalyq bıznes-trenıngter ótkizedi.
Sonymen qatar ortalyq bazasynda Nur-Sultan ákiminiń ashyq qoǵamdyq qabyldaýy jumys isteıdi. Al aýdan ákimderiniń, basqarma jáne basqa uıymdar basshylarynyń azamattardy qabyldaýy kestege sáıkes júzege asyrylady.
Mekemede kedergisiz orta jasalǵan. Erekshe qajettilikteri bar adamdarǵa arnalǵan lıftiler bar. Arnaıy oıyn alańy ashylǵan, onda ortalyq qyzmetkerleri balalarǵa qaraıdy.
Eńbek daýlary Tatýlastyrý ortalyǵy arqyly sheshilýde
Qyzmetkerler men jumys berýshiler arasyndaǵy qarym-qatynasty qurý tásilderi tek qyzmetkerler jumysynyń tıimdiligine ǵana emes, sonymen birge kompanııanyń eńbek ónimdiligine de tikeleı áser etedi. Bul, saıyp kelgende, búkil el ekonomıkasyna áser etedi. Nur-Sultanda eńbek qatynastaryn qalalyq Kásipodaqtar ortalyǵy qadaǵalaıdy. Búginde bul 454 bastaýysh kásipodaq uıymyn jáne 102 919 kásipodaq múshelerin, ıaǵnı ártúrli salanyń jumysshylaryn biriktiredi.
«Kóbinese bizge jalaqyny keshiktirip tóleý, eńbek kelisimshartyn buzý jáne eńbek qaýipsizdigi máseleleri boıynsha habarlasady. О́tken jyly Kásipodaqtar Federasııasy Joǵarǵy Sotpen memorandýmǵa qol qoıdy jáne onyń aıasynda bizdiń Kásipodaqtar úıinde Tatýlastyrý ortalyǵy ashyldy. Bul ortalyq tek eńbek sıpatyndaǵy ǵana emes, sonymen qatar turmystyq, otbasylyq jáne ákimshilik keńes beredi. Onda medıatorlar, zańgerler, psıhologtar jumys isteıdi», deıdi Nur-Sultan qalalyq kásipodaq ortalyǵynyń tóraǵasy mindetin atqarýshy Tólegen Kúnádilov.
Onyń aıtýynsha, eki jyl ishinde Tatýlastyrý ortalyǵyna 5 myńǵa jýyq ótinish túsken. Olardyń tek 5%-y sheshim taba almady, qalǵan jaǵdaılarda daýlar sotqa deıingi kelissózder barysynda sheshildi.
«Kásipodaqtar kásipodaq komıtetteriniń tóraǵalary men jumys berýshiler kadr qyzmeti, zańgerler, ekonomısterge arnalǵan semınar-trenıngter ótkizedi. Sebebi daýly máseleler jumys berýshiniń bilmestiginen týyndaıdy», dep túsindirdi T.Kúnádilov.
О́tken jyly qalalyq Kásipodaqtar ortalyǵy 80 myńnan asa semınar men trenıng ótkizip, 1,5 myńnan asa adamdy qamtydy. Bıyl pandemııaǵa baılanysty ortalyq jedel habarlamalar, ınternet-platformalar men áleýmettik jeliler arqyly táýlik boıy keńes berdi.
«Kásipodaqtardyń qazirgi jumysy tek jumysshyny qorǵaý ǵana emes, sonymen birge jumys berýshimen jumys jasaý. О́ıtkeni jumys berýshige jaǵdaı jasamaı, qyzmetkerge jaǵdaı jasaý múmkin emes. Iаǵnı, kásipodaq bul turǵyda áleýmettik seriktes retinde áreket etedi. Pandemııa kezinde elordalyq kásipodaqtar ózderin naǵyz seriktester retinde kórsetti. Mysaly, kóptegen medısınalyq uıymda jáne memlekettik mekemede bıýrokratııalyq satyp alý prosedýralaryna baılanysty sanıtaızerlermen jáne jeke qorǵanys quraldarymen ýaqytyly qamtamasyz etý máselesi týyndady. Kásipodaqtar sol sátte kómekshiler retinde áreket etti», dedi elordalyq Kásipodaqtar ortalyǵy basshysy.
Sonymen qatar uıym áleýmettik seriktestik jónindegi qalalyq komıssııada qyzmetkerler múddesin qorǵaıdy. Jaqyn kúnderi elordada DDU jumysshylardyń densaýlyǵyn saqtaýǵa jáne jaqsartýǵa baǵyttalǵan «Salaýatty jumys oryndary» baǵdarlamasyn júzege asyrý josparlanyp otyr. Nur-Sultandaǵy qanatqaqty joba óndiristegi gımnastıkany, dene shynyqtyrý mınýttaryn jáne jumysshylardyń barlyq sanattary úshin jumys kúnindegi dene shynyqtyrý úzilisterin engizýdi kózdeıdi.
Kóp balaly otbasylardyń balalaryn tegin oqytady
Elordalyq kóp balaly analar tarapynan kóptegen áleýmettik joba júzege asyrylýda. Solardyń biri – oqýshylarǵa arnalǵan tegin oqytý kýrstary. Kóp balaly otbasylar úshin kúrdeli máseleniń biri – balalarǵa qosymsha bilim berý aqysyn tóleýge aqshanyń jetispeýi. Mektep pánderi boıynsha repetıtorlyq, shet tili kýrstaryna qatysý – kóbinese kóp balaly otbasylar úshin qoljetimsiz. Bul máseleni sheshý úshin Strong mothers qoǵamdyq qory tegin bilim berý kýrstaryn ashqan.
Qor kóp balaly analar – Raıgúl Serikbaeva, Janar Isanova jáne Uljan Myrzageldıeva bastamasymen qurylǵan.
«Jumysty 1 maýsymda bastadyq. О́zim aǵylshyn tiliniń muǵalimimin, shet tilinde sabaq júrgizemin. Maǵan eki erikti stýdent kómektesýde. Sondaı-aq bizde kóp balaly ana júrgizetin arab tili kýrstary bar. Ol elshilikterdiń biriniń aýdarmashysy jáne demalys kúnderi sabaq beredi. Ol Mysyrdaǵy bakalavrıat jáne Marokkodaǵy magıstratýrany bitirdi. Kóp balaly otbasylardyń balalary aǵylshyn jáne arab tili sabaqtaryna tegin qatysady. Búgingi tańda kóp balaly otbasylardan ár otbasynda on adamnan turatyn tórt oqýshylar toby quryldy», dep atap ótti R.Serikbaeva.
Ortalyqta 100-den asa bala oqytylyp, 10-nan asa adam jumys isteıdi. Strong mothers qoǵamdyq qorynyń ekinshi baǵyty – eriktilik.
Aldaǵy ýaqytta qoǵamdyq qor kóp balaly analardy sıfrlyq saýattylyqqa oqytýmen aınalysýdy josparlap otyr. Bul olardyń elektrondy memlekettik qyzmetterdi alýy, qajetti járdemaqylardy resimdeýi úshin qajet. Sondaı-aq qoǵamdyq qor kóp balaly áıelderge arnalǵan bos jumys oryndarynyń málimetter bazasyn júrgizýge nıetti. Sonymen qatar qor kóp balaly analarǵa zań qyzmetterin alýǵa járdemdesedi.
«Jalǵyzbasty analar kóp. Olar balalaryn kútip-baǵý úshin alıment taǵaıyndaı almaıdy. Mundaı analarǵa bilikti zań kómegi qajet», dep atap ótti qor ókili. Kóp balaly analarmen qurylǵan taǵy bir áleýmettik kásiporyn – «Altyn shańyraq» tigin sheberhanasy. Osy jyldyń naýryz aıynda iske qosylǵan jobanyń negizin qalaýshy jáne jetekshisi – Ásııa Ospanqulova.
Segiz balanyń anasy ótken jyly qala ákimi Altaı Kólginovtiń qabyldaýynda bolyp, elordalyq analardyń basyn qosyp, óz isin bastaý ıdeıasyn aıtqan. Nátıjesinde qala ákimdigi qolaıly oryn bólip, demeýshiler tigin jabdyqtaryn satyp alýǵa kómektesti, tigin sheberhanasy óz jumysyn bastady. Alǵashynda tigin sheberhanasynda 8 ana jumys bastaǵan. Qazaqtyń ulttyq kıimderi, kórpe-tósegi, kıiz basý, basqa da ulttyq ónimderin zamanaýı úlgide daıyndaıtyn tigin sheberhanasy jumys aýqymyn keńeıtip, aldaǵy ýaqytta jumyspen qamtý ortalyǵy arqyly taǵy da 5-6 anany jumysqa alýdy josparlap otyr.
«Basqa analarymyzǵa úlgi kórsetkimiz keledi. Sonymen qatar ózimiz jumys istep qana qoımaı, jumys oryndaryn qurýǵa da nıettimiz. Bastapqy kezeńde jobaǵa kórsetken qoldaýy úshin qala ákimdigine, Altaı Kólginovke alǵysymyzdy bildiremiz. Alda úlken josparlar bar. Bizge bılik kómek qolyn sozdy, endi ózimiz de basqa kóp balaly analarǵa kómektese alamyz. Aldaǵy ýaqytta jas analarymyzǵa arnap oqý ortalyǵyn ashsaq degen oıymyz bar. 20-ǵa jýyq anaǵa arnalǵan oqý ortalyǵynda qolónerdiń qyr-syry úıretiledi», deıdi Á.Ospanqulova.
Tigin sheberhanasy basshysy kásiporyn óziniń áleýmettik mártebesin kóp balaly analardy jumysqa ornalastyrýmen ǵana emes, sonymen qatar halyq úshin qoljetimdi qyzmet usynýmen de dáleldep otyrǵanyn aıtady.
Elordada múmkindigi shekteýli balalardy tárbıelep otyrǵan analar úshin «Baqytty shańyraq» áleýmettik jobasy iske qosyldy.
«Biz múgedek balasy bar búkil otbasyn, ıaǵnı ata-analardy, deni saý balalardy jáne erekshe balalardy qoldaýmen aınalysamyz. Biz olarǵa úı-jaılar men jumys oryndar usynamyz, olardyń jumys isteýine arnalǵan jabdyqtar taýyp beremiz. Bul analar ózderi úshin jumys isteıdi jáne bıznestiń qyr-syryn úırenedi, bolashaqta olar ózderi kásip asha alatyn bolady. Erekshe bala tárbıelenetin ata-analarǵa yńǵaıly jumys kestesi qajet. О́ıtkeni olar ýaqytyly balasyn ońaltýǵa beıimdeıdi. Bizdiń qordyń maqsaty – osyndaı otbasylardyń ómir súrý sapasyn jaqsartý», dedi ortalyq basshysy Botagóz Sultanova.
Ortalyq maýsym aıynda ashyldy. Búgingi tańda onda 13 ana jumyspen qamtylǵan. Jaqynda uıymda jańa jumys túri – erekshe qajettilikteri bar balalardyń otbasylaryna baryp, olarǵa kómek nemese qoldaý kórsetetin úı kómekshisi qyzmeti ashyldy.
«Kásipker ana» kásip bastaýǵa baýlıdy
Tabysty kompanııanyń dóńgelenýi kóbine bıznes ıeleri kásibine qajetti mamandyqty ıgergen soń bastalady. Kásipker retinde qalyptasý úshin jumysty júrgizý tájirıbesine qajetti erekshe oılaý qabileti kerek. Nur-Sultandaǵy «Kásipker ana» áleýmettik jobasy halyqtyń áleýmettik osal toptary qataryndaǵy áıelderge úıde jumys isteýdi bastaý jáne óz isin damytý úshin túrli mamandyqtar boıynsha sheberlik pen daǵdylardy meńgerýge kómektesedi.
«Biz áıelderge kásipkerlik oılaýdy damytýdy úıretemiz. Sol arqyly olar bolashaqta kásipker bola alady. Biraq jeke kásipker bolý úshin aldymen adam ózin-ózi jumyspen qamtyp, óz eńbeginiń arqasynda alǵashqy aqshasyn tabýdy úırený kerek», dedi «Kásipker ana» jobasynyń negizin qalaýshy Aınur Ámirhan.
Búginde elorda turǵyndary IT-baǵdarlaý, áleýmettik jelilerdi ilgeriletý, foto jáne beınografııa, aspazdyq, qolóner, grafıkalyq dızaıner, kopıraıter, SMM mamany, koých-psıholog, tiginshi, massajıst, Montessorı ádistemesi boıynsha kútýshi jáne basqa da baǵyttar boıynsha kásipkerliktiń qyr-syryn meńgerýde. Barlyǵy 20-ǵa jýyq baǵyt bar. Sonymen qatar uıymdastyrýshylar eńbek naryǵyndaǵy ózekti kásipterdi qadaǵalap, olardy baǵdarlamalar tizimine qosady.
«Men 2019 jyly tatýırovka jasaýdy úırendim. Qazir jumys isteımin, aqsha tabamyn jáne adamdardy oqytamyn. Sondaı-aq 555 myń teńge kóleminde grant aldym», deıdi jobaǵa qatysýshylardyń biri Gúlnar Esenova.
Eńbektenem degen adamǵa túrli tetikter tabylatyny aıdan anyq. Tek jumys pen tabysqa, maqsat pen muratqa jetem degen ynta kerek ekenin aıtady jobaǵa qatysýshylar.
«Men bir jyl buryn jalǵyz basty ana sanatynda oqydym, munda jaqsy sabaq aldym. Keıinnen óz biliktiligimdi arttyrdym jáne qazir osy ortalyqta sabaq beremin. Bul – paıda tabatyn mamandyqty alýǵa jáne bolashaqta eshkimge táýeldi bolmaı, jumys isteýge jaqsy múmkindik», deıdi manıkıýr sheberi Albına Dosymova.
Jobada jańa mamandyq úıretýden basqa, qatysýshylardy ózderin maman retinde baǵalaýǵa úıretedi. Olarmen psıhologtar da jumys isteıdi.
«Biz jumys isteıtin sanattardaǵy áıelderge psıhologııalyq qoldaý qajet ekenin túsinemiz. Sondyqtan bizde turaqty negizde koých-sessııalar, trenıngter ótkizetin psıhologtar bar. Iаǵnı, bul mamandar, birinshiden, olardy ári qaraı kásipkerlik qyzmetke psıhologııalyq turǵydan daıyndaýǵa kómektesedi. Ekinshiden, áıelderdi óz isimen aınalysý úshin qyzyqtyrý. Sebebi klıentter birinshi kezekte adamdarǵa barady», dedi A.Ámirhan.
Kýrstardan ótkennen keıin qatysýshylar sertıfıkattar alady jáne óz isin bastaı alady. Uıymdastyrýshylar, sonymen qatar «Kásipker ana» áıelder qaýymdastyǵyn qurýdy josparlap otyr, onyń aıasynda qatysýshylar tájirıbe almasyp, bir-birin jańa nátıjelerge yntalandyrady.
Jobada oqýǵa @kasipkerana_bot Telegram-boty arqyly ótinimderdi berýge bolady. Baǵdarlamanyń barlyq jańalyqtaryn @kasipker_ana Instagram paraqshasynan qarap otyrýǵa bolady.
Esterińizge sala keteıik, «Kásipker ana» áleýmettik jobasynyń tanystyrylymy byltyr qyrkúıek aıynda ótken bolatyn. Onyń mindeti – kóp balaly áıelderge, jalǵyz basty analarǵa, az qamtylǵan otbasylarǵa, sondaı-aq múmkindigi shekteýli balalardy tárbıelep otyrǵan analarǵa óz isin bastaýǵa kómektesý.