Jarqyn isterge qol sozǵan jasampaz óńir

Keshe Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev jumys saparymen Jambyl oblysynda bolyp, óńirdegi ekonomıkalyq- áleýmettik reformalardyń júzege asyrylý barysymen tanysty.

Keshe Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev jumys saparymen Jambyl oblysynda bolyp, óńirdegi ekonomıkalyq- áleýmettik reformalardyń júzege asyrylý barysymen tanysty.

«ÁÝLIEATA» ÁÝEJAIYNYŃ BOLAShAǴY ZOR

Elbasynyń bul jolǵy sapary «Áýlıeata» halyqaralyq áýejaı ǵımaraty men ushyrý-qondyrý jolaǵyn qaıta salý jumystarynyń qarqyn alýymen tuspa-tus keldi.

Memleket basshysyn oblys ákimi Qanat Bozymbaev atqarylyp jatqan jańartý jumystarymen tanystyrdy. Búginde eski áýejaıdy zaman talabyna saı qaıta jańǵyrtý úshin qarjy tartylyp, qurylys jumystary qyzý júrgizilip jatyr. Oǵan áýejaı aksıonerleri men «SCAT» áýe kompanııasy 3,4 mıllıard teńge bólip otyr. Sonyń nátıjesinde jolaqtyń uzyndyǵy 3500 metr bolmaqshy. Bul – «Áýlıeata» áýejaıy qazirgi zamanǵy ushaqtardyń barlyq túrlerin qabyldaıtyn bolady degen sóz.

Al áýe jolaýshylaryna ar­nalǵan zamanaýı jańa ter­mı­naldyń kólemi 5500 sharshy metrdi quraıdy. Osyǵan oraı onyń bir saǵatta 300 jolaýshyǵa deıin ótkize alatyn múmkindigi bar. Sondaı-aq, jolaýshylar bolashaqta «Áýlıeata» áýejaıy arqyly oblys ortalyqtarymen qatar, Antalııa, Máskeý jáne Úrimji qalalaryna tikeleı usha beretin bolady. Kelesi jazdan bastap Antalııa men Dýbaıǵa týrıstik baǵyttaǵy charterlik reıs­ter de ashylmaqshy.

Jańa áýejaı búgingi zaman talabyna saı joǵary deńgeıde jumys isteıdi dep kútilýde. Búginde qurylys jumysy qarqyndy júrgizilip jatqan jańa áýejaı 2014 jyldyń alǵashqy toqsanynda tolyq aıaqtalyp, halyq ıgiligine beriletin bolady.

Elbasy jańa áýejaıdyń jo­basy men ondaǵy qurylys jumy­sy­nyń qarqynyna rızashylyq bildirdi.

TARAZ – SPORTShYLAR QALASY

Elbasy, sonymen birge, jumys sapary aıasynda oblys ortalyǵynyń ońtústik batysynan boı kótergen alyp saraı – «Taraz-Arena» sport kesheninde boldy.

Taraz – sportshylar qalasy. Sporttyń basqa da kóptegen túrleriniń úzdikterin aıtpaǵanda, bir ózinen Olımpıadanyń ár jyldardaǵy 4 chempıony shyqqan óńir órenderimen qalaı maqtansa da jarasady. Eger osy tizimge ataqty tulpar Absentti de qosatyn bolsaq, onda Olımpıada jeńimpazdarynyń sany taǵy bir júırikpen tolyǵa túsetini belgili.

Biraq, «usta pyshaqqa jarymas» degendeı, boksshylar men balýandar ustahanasyna aınalǵan oblystyń ortalyǵy sonaý keńes ókimetiniń tusynda da, odan keıingi el táýelsizdiginiń 20 jyldyǵy ishinde de záýlim, keń, bir mezette kóptegen sport túrlerimen jattyǵa alatyn sport saraıyna jarymaı-aq qoıyp edi. Qanat Aldabergenuly oblysqa ákim bolyp taǵaıyndalysymen, el ishindegi osy bir ókinishti eskerip, jaýapty iske nartáýekel dep kirisip ketti. Mine, sol táýekeldiń nátıjesinde nebári eki jyldyń ishinde jambyldyqtar ıgiligine elge uıalmaı kórsete alatyn úlken sport kesheni berilip otyr.

Elbasy Nursultan Nazarbaevqa eńsesi bıik ári sáýleti men sáni de bólek saraı erekshe unaǵan bolýy kerek, keshen tabaldyryǵynan óte kóńildi attady. Jaryq ta keń ámbebap zalda suńǵaq boıly bir top sportshy voleıbol dobyn qaqpaqyl oınatyp jatsa, endi bir toby basketbol dobyn qýalap júrgen. Elbasy nazary «á» degennen voleıbolshylardyń sheber qımylyna aýdy. Qyzyqtap kádimgideı aıaldap ta qaldy. Bir voleıbolshynyń dopty urmaq bolyp baryp qarsylastar alańyna aldap túsirgen sátinde, tipti, razy bolyp ketkeni sondaı, qol soǵyp jiberdi. Budan keıin olarmen áńgimelesip, tabys pen jeńister tiledi. Basketbolshy jáne sý doby sportynyń arýlarymen de áserli áńgime órbitip, olardyń barlyǵyna da úlken jarystarda jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysyna shyǵyńdar degen tilek aıtty.

Jańadan paıdalanýǵa berilgen «Taraz-Arena» saraıynda bir mezgilde 2500 adam sporttyń 18 túri boıynsha jattyǵa alady. Ǵımarat ishinde 13 zal bar. Keshenniń aınalasynda ashyq fýtbol alańy, voleıbol jáne basketbol alań­dary, tennıs korttary júıesi, 260 kólikke arnalǵan avtoturaq salynǵan. Múmkindigi shekteýli adamdar úshin qolaıly pandýstar jáne súıenip júrýge arnalǵan taıanyshtar júıesi ornatylǵan. Sport saraıy oblystyq, respýblıkalyq jáne kásibı deńgeıdegi joǵary mańyzy bar halyqaralyq sporttyq-kópshilik is-sharalar ótkizýge yńǵaıly. Sport kesheniniń qurylysy 2011 jyly bastalyp, bıyl qazan aıynda aıaqtalǵan. Qurylys jumysyn «Qulager» qurylys kompanııasy» JShS júrgizip, 4,87 mıllıard teńge qarjyny eki jyl ishinde tolyq ıgerip shyqty.

«INJÝDIŃ» IGILIKTI ISI

Elbasy tapsyrmasynyń biri – elimizde jeke balabaqshalardyń qataryn kóbeıtý ekeni belgili. Oblys ortalyǵynda tusaýyn kes­ken «Injý» atty jeke balabaqsha keshenin balabaqsha ári bastaýysh mektep deýge bolady.

Gúlmıra Qýatbekqyzy je­tek­shilik etetin mekeme jaqynda ǵana paıdalanýǵa berilgen. Onda 280 sábı balabaqsha toptarynda tárbıelenip jatsa, 80 bala «Álip­pemen» tanysyp, bastaýysh synyptyń baǵdarlamasy boıynsha sapaly bilim, sanaly tárbıe alýda.

Osy balabaqshanyń jumy­sy­men tanysqan Elbasy búl­dirshinderge jasalǵan qam­qor­lyqqa rızashylyǵyn bildirdi. Jergilikti bıliktiń jeke bala­baq­sha ashamyn degen talapkerlerge qoldaý kórsetip otyrǵanyn maquldady.

Memleket basshysyna óńirdegi mektepke deıingi bilim jáne orta bilim berý isin damytý, sondaı-aq, bilim berý nysandary qurylysyn júzege asyrýdy qamtıtyn baǵdar­la­malardy iske asyrýdyń negizgi nátıjeleri týraly baıandaldy. Nursultan Nazarbaev oblysta apatty jaǵdaıdaǵy mektepterdi jáne úsh aýysymmen oqytýdy joıý jó­nindegi júıeli jumystardy budan ári jalǵastyrý qajettigine nazar aýdardy. Al «Injý» bala­baqsha kesheni úshin joba boıyn­sha 650 mıllıon teńge qajet bol­sa, onyń 200 mıllıony «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha memleket tarapynan jeńildikpen berilipti. Balabaqshada 12 top bar. Ondaǵy búldirshinder ana tilimen birge, orys jáne aǵylshyn tilderin de bilip shyǵatyn bolady.

Qazirgi kúni oblys ortalyǵynda 40-qa jýyq balabaqsha, 30-ǵa tarta shaǵyn ortalyq bar.

О́RKENDI ISTERGE BET BURǴAN

Oblystyń qańtar men tamyz aralyǵyndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyn­dy­syna baılanysty derekter men dáıekterge nazar aýdarsaq, osy ýaqyttar aralyǵynda oblys ónerkásip kásiporyndary 155,3 mıllıard teńgeniń ónimin óndiripti. Qarjygerler tilimen aıtsaq, naqty kólem ındeksi 107,6 paıyzdy quraǵan. Bul – elimiz boıynsha jaqsy kórsetkish, ıaǵnı 102,0 paıyz degen sóz.

Sondaı-aq, «jasyl» ekonomı­kany jandandyrýdy elimizde al­ǵash­qylardyń biri bolyp Jambyl oblysy qolǵa aldy. Mysaly, bıyl Qordaı aýdanynda erekshe elektr stansasy iske qosyldy. Bul – elimizdegi kún sáýlesinen qýat alatyn alǵashqy elektr stansasy. Jambyl óńirinde júzege as­qan bul qýat kózi Otar kentiniń ma­ńaıyna ornalasqan. О́ıtkeni, «Qazgıdromettiń» derekteri kún qýa­tyn paıdalaný úshin bul jerdiń aýa raıy óte-móte qolaıly ekenin rastaıdy.

Stansa qurylysy ótken jyldyń mamyr aıynda bastalǵan. Búginde onyń qýaty 504 kılovatqa jetetin alǵashqy kezeńi iske qosyldy. Stansa alǵashqy tekserýden ótkennen keıin mejeli 7 megavatqa kóshedi. Erekshe jobaǵa qarjy salyp, qurylys jumysyn ózderi qolǵa alǵan «QazEkoVatt» JShS-i qarjy kózderin tartý úshin «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál aýqat qory» AQ enshiles kásiporny – «Samuryq-Energomen» iskerlik baılanys ornatqan.

Sonymen qatar, 2010 jyly Merke aýdanynda qýaty 1,5 Mvt quraıtyn sý-elektr stansasy men Qordaı aýdanynda kúshi 1,5 MVt quraıtyn jel-elektr stansasy iske qosyldy. Al ústimizdegi jyly Shý aýdanynda qýaty 9,2 Mvt quraıtyn Tasótkel sý-elektr stansasynyń jobasy júzege asyryldy. Turar Rysqulov aýdanynda ornalasqan Kamenka aýylynda qýaty 2,3 megavatty quraıtyn Qaraqystaq sý-elektr stansasynyń iske qosylýy da óńir úshin úlken jetistik.

Sondaı-aq, ústimizdegi jyly «Vista International» JShS jalpy qýaty 21 MVt quraıtyn Qordaı jel-elektr stansasynyń 4 MVt quraıtyn alǵashqy kezeginiń qurylysyn aıaqtaýdy josparlap otyr. Al 2013 jáne 2015 jyldarǵa «Fonroche Energie» fransýz kompanııasy qýaty 24 Mvt bolatyn kún-elektr stansasynyń qurylysyn bastamaq.

Memlekettik údemeli ındýs­trııa­lyq-ınnovasııalyq damý baǵ­darlamasy sheńberinde oblys bo­ıynsha búginde quny 500 mıllıard teńgege jýyq 31 ın­ves­tısııalyq joba (6,5 myń jańa jumys orny) júzege asyrylýda. Onyń 16,4 mıllıard teńgeni qu­raıtyn 8 jobasynyń (646 jumys orny) qurylys jumysy ústimizdegi jyly aıaqtalyp, el ekonomıkasyn órkendetýdegi al­ǵashqy qadamdaryn bastamaq. Bú­ginde osy jobalardyń alǵash­qy qarlyǵashy – «Qurylys-Po­lımer» kompanııasy óz joba­sy­nyń tusaýyn kesti. Oblystaǵy bul ǵajaıyp kásiporynnyń óndiristik keshe­niniń quramyna 16 ınnovasııalyq jeli enedi. Búginde polımerden jasalǵan ónimder qurylys ındýstrııasynda keńinen qoldanylady.

Elbasy Nursultan Nazarbaev­tyń oblysqa jumys sapary búgin odan ary jalǵasady.

Kósemáli SÁTTIBAIULY,

«Egemen Qazaqstan».

Jambyl oblysy.

-----------------------------------------

Sýretterdi túsirgender

S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.