Otyrysqa saıası partııalardyń, Bas prokýratýranyń, ádilet, ishki ister, qarjy mınıstrlikteriniń, densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń ókilderi, beınekonferensbaılanys rejıminde aýmaqtyq saılaý komıssııalary, onlaın rejıminde buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi qatysty.
Otyrysta kelesi máseleler qaraldy:
1. «Saıası partııalardy partııalyq tizimder boıynsha saılanatyn Parlament Májilisi depýtattarynyń jáne máslıhattar depýtattarynyń saılaýyna qatysýǵa jiberý týraly»;
2. «Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisi jáne máslıhattary depýtattyǵyna kandıdattardyń partııalyq tizimderin usyný jáne olardyń zańnama talaptaryna sáıkestigin tekserýdi uıymdastyrý tártibi týraly».
Otyrysty ashqan Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Berik Imashev bekitilgen kúntizbelik josparlarǵa sáıkes Májilis pen máslıhattar depýtattyǵyna kandıdattardyń partııalyq tizimderin usyný aǵymdaǵy jyldyń 10 qarashasynan bastalatynyn habarlady. Osyǵan baılanysty saıası partııalardy aldaǵy saılaýǵa jiberý týraly máseleni OSK osy saılaý kezeńi bastalǵanǵa deıin qaraıdy.
Kún tártibindegi birinshi másele boıynsha Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi Asylbek Smaǵulov sóz sóıledi. Ol Parlament Májilisiniń depýtattyǵyna jáne partııalyq tizimder boıynsha saılanatyn máslıhattar depýtattyǵyna kandıdattar usyný quqyǵy belgilengen tártippen tirkelgen saıası partııalarǵa tıesili ekenin habarlady.
Ádilet mınıstrligi usynǵan aqparatqa sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasynda alty saıası partııa tirkelgen jáne barlyǵy jumys jasaýda. Búgingi kúni barlyq saıası partııalar zańnamalyq tártippen áreket etedi, ýákiletti organdarda saıası partııalardy qaıta uıymdastyrý nemese taratý boıynsha quqyqtyq negizder joq.
Osylaısha, Ortsaılaýkom otyrysynda «Aq jol» Qazaqstannyń demokratııalyq partııasyna, «Aýyl» halyqtyq-demokratııalyq patrıottyq partııasyna, «Birlik» saıası partııasyna, Jalpyulttyq sosıal-demokratııalyq partııaǵa, Qazaqstannyń Kommýnıstik halyq partııasyna jáne «Nur Otan» partııasyna Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtattaryn saılaýǵa qatysýǵa ruqsat berý týraly 6 Qaýly qabyldandy.
Saıası partııalardy máslıhat depýtattaryn saılaýǵa jiberýge qatysty 14 oblysta «Aq jol», «Aýyl», JSDP, «QKHP» jáne «Nur Otan» partııalarynyń Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalarynda fılıaldary tirkelip, jumys isteıtindikten, Ortsaılaýkomnyń qaýlylarymen atalǵan saıası partııalar barlyq óńirlerdegi máslıhattar depýtattaryn saılaýǵa jiberildi. Osyǵan baılanysty Ortsaılaýkomnyń qaýlylarymen atalǵan saıası partııalar barlyq óńirlerdegi máslıhattar depýtattaryn saılaýǵa jiberildi.
«Birlik» partııasynyń fılıaldary 13 oblysta, sondaı-aq Nur-Sultan jáne Almaty qalalarynda tirkelgen jáne jumys jasaýda. Al Shymkent qalasynda jáne Túrkistan oblysynda fılıaldary bolmaǵandyqtan, «Birlik» partııasy osy óńirlerdegi máslıhattar depýtattaryn saılaýǵa qatysa almaıdy.
Osyǵan baılanysty «Birlik» saıası partııasyna Shymkent qalasy men Túrkistan oblysynyń máslıhattaryn qospaǵanda, Qazaqstan Respýblıkasy máslıhattarynyń depýtattaryn saılaýǵa qatysýǵa jiberý týraly qaýly qabyldandy.
Berik Imashev atap ótkendeı, eger «Birlik» partııasy usyný kezeńinde atalǵan eki óńirde fılıaldaryn ashyp, tirkese, onda partııany Shymkent qalasy men Túrkistan oblysy máslıhattarynyń depýtattaryn saılaýǵa jiberýge bolady.
Otyrystyń ekinshi máselesi boıynsha Ortalyq saılaý komıssııasy tóraǵasynyń orynbasary Konstantın Petrov sóz sóıledi.
K.Petrov óz baıandamasynda kezekti saılaýdy daıyndaý jáne ótkizý jónindegi negizgi is-sharalardyń kúntizbelik josparlaryna sáıkes, partııalyq tizimder boıynsha saılanatyn Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtattaryn usyný 2020 jylǵy 10 qarashada bastalyp, 2020 jylǵy 30 qarashada jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 18-de aıaqtalatynyn habarlady. Máslıhattar depýtattaryn usyný 2020 jylǵy 10 qarashada bastalyp, 2020 jylǵy 4 jeltoqsanda jergilikti ýaqytpen saǵat 18-de aıaqtalady. Májilis depýtattyǵyna saılaý úshin adamdardy partııalyq tizimge engizý saıası partııanyń joǵary organy – ıaǵnı sezd músheleri jalpy sanynyń kópshilik daýsymen júrgiziledi.
Tıisti ákimshilik-aýmaqtyq bólinisti máslıhat depýtaty etip saılaý úshin adamdardy partııalyq tizimge engizý saıası partııanyń tıisti fılıalynyń (ókildiginiń) joǵary basshy organy – ıaǵnı konferensııa músheleri jalpy sanynyń kópshilik daýsymen júrgiziledi.
Saıası partııalardyń partııalyq tizimderge osy saıası partııanyń múshesi bolyp tabylmaıtyn adamdardy engizýge quqyǵy joq.
Sondaı-aq, jańa normaǵa sáıkes saıası partııa Parlament Májilisiniń, máslıhattyń depýtattyǵyna kandıdattardyń partııalyq tizimderin bekitý kezinde olarǵa kandıdattardyń jalpy sanynyń keminde otyz paıyz mólsheri áıelder men jıyrma toǵyz jasqa tolmaǵan adamdardy qamtýy tıis.
Aǵymdaǵy jylǵy 21 qazanda Ortsaılaýkom qaýlysymen partııalyq tizim nysany belgilendi. Tizim nysany elektrondyq jáne qaǵaz túrinde usynylady.
Saılaý týraly Konstıtýsııalyq zańǵa sáıkes Parlament Májilisiniń depýtattyǵyna kandıdattardyń partııalyq tizimi Ortalyq saılaý komıssııasyna usynylady.
Ortalyq saılaý komıssııasy partııalyq tizimge engizilgen Májilis depýtattyǵyna kandıdattardyń Konstıtýsııada jáne konstıtýsııalyq zańda belgilengen talaptarǵa sáıkestigin tekserýdi júzege asyrady. Osyǵan baılanysty kórsetilgen qujattar kelip túskennen keıin dereý ýákiletti memlekettik organdarǵa suraý salý jiberiledi:
1) Ishki ister mınıstrligine – Qazaqstanda Parlament Májilisi depýtattyǵyna kandıdattardyń sońǵy on jyl ishinde azamattyq belgileýi jáne turýy bóliginde;
2) Bas prokýratýranyń Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıtetine partııalyq tizimge engizilgen kandıdattardyń bas bostandyǵynan aıyrý ornynda bolýyn; zańda belgilengen tártippen ótelmegen jáne alynbaǵan sottylyǵynyń bolýyn; sottyń zańda belgilengen tártippen sybaılas jemqorlyq qylmys jáne sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyq jasaýda kinásin moıyndaýyn; sotpen qabiletsiz dep taný bóliginde júzege asyrylady.
3) Ádilet mınıstrligine zańnamada belgilengen tártippen saıası partııanyń tirkelgenin rastaý bóliginde suraý salý jiberiledi.
Bir saıası partııadan Parlament Májilisi depýtattyǵyna kandıdattardyń oǵan engizilgen adamdar sany saıası partııalar arasynda bólinetin depýtattyq mandattardyń belgilengen sanynan otyz paıyzǵa aspaıtyn bir ǵana tizimin tirkeýge jol beriledi.
Partııalyq tizimderdi tirkeý 2020 jylǵy 10 qarashada bastalyp, 2020 jylǵy 10 jeltoqsanda jergilikti ýaqytpen saǵat 18:00-de aıaqtalady.
Máslıhat depýtattyǵyna kandıdattardyń partııalyq tizimi tıisti aýmaqtyq saılaý komıssııasyna usynylady.
Tıisti aýmaqtyq saılaý komıssııasy (oblystyq, qalalyq, aýdandyq Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalary) partııalyq tizimge engizilgen kandıdattardyń Konstıtýsııa men Konstıtýsııalyq zańda belgilengen talaptarǵa sáıkestigin tekserýdi júzege asyrady.
Osyǵan baılanysty kózdelgen qujattar kelip túskennen keıin ýákiletti memlekettik organdarǵa suraý salý jiberedi:
1) Ishki ister mınıstrliginiń aýmaqtyq organdaryna – azamattyǵyn rastaý bóliginde;
2) Bas prokýratýranyń Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıtetiniń aýmaqtyq organdaryna: partııalyq tizimge engizilgen kandıdattardyń bas bostandyǵynan aıyrý ornynda bolýyn; zańda belgilengen tártippen joıylmaǵan jáne alynbaǵan sottylyǵynyń bolýyn; sottyń zańda belgilengen tártippen sybaılas jemqorlyq, qylmys jáne sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyq jasaýda kinásin moıyndaýyn; sotpen qabiletsiz dep taný bóliginde usynady.
3) zańnamada belgilengen tártippen ýákiletti organda saıası partııanyń tirkelgenin rastaý, saıası partııa fılıalynyń (ókildiginiń) tıisti máslıhattar depýtattarynyń saılaýynda partııalyq tizimderdi usyný ókilettigin belgileý bóliginde Ádilet mınıstrliginiń aýmaqtyq organdaryna beriledi.
Máslıhattarǵa partııalyq tizimderdi tirkeý 2020 jylǵy 10 qarashada bastalady jáne 2020 jylǵy 10 jeltoqsanda jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 18-de aıaqtalady.
Saılaý týraly Konstıtýsııalyq zańnyń talaptaryna sáıkes kandıdat pen onyń zaıyby (jubaıy) tirkeýge deıin turǵylyqty jeri boıynsha Memlekettik kiris organdaryna usyný merzimi bastalatyn aıdyń birinshi kúnine - ıaǵnı 2020 jylǵy 1 qarashaǵa kiristeri men múlki týraly deklarasııalar tapsyrady.
Kún tártibindegi ekinshi máseleni qorytyndylaı kele, Ortsaılaýkom Tóraǵasy Berik Imashev saıası partııalar saıası básekelestiktiń negizgi sýbektileri bola otyryp, óńirlik deńgeıde de depýtattyq mandattar úshin kúreske senimmen kirisý úshin jetkilikti tájirıbe jınaqtaǵanyn atap ótti. Búgin olarǵa ruqsat berildi, endi olardy usyný kezeńi kútip tur. Ol partııalyq tizimderdi usyný zańnamaǵa sáıkes júrgizilýi tıis ekenin atap ótti.
Saılaý prosesine qatysýshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda Ortalyq saılaý komıssııasy QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligimen «Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń jáne máslıhattarynyń depýtattyǵyna kandıdattardy usyný jáne tirkeý kezeńinde COVID-19 koronavırýstyq ınfeksııasynyń taralýynyń aldyn alý jónindegi usynymdar» ázirlendi.
OSK tóraǵasy Berik Imashev saıası partııalar ókilderiniń nazaryn depýtattyqqa kandıdattar usyný jónindegi is-sharalardy uıymdastyrý jáne ótkizý kezinde osy usynymdardy múltiksiz saqtaý qajettigine aýdardy.
Otyrystan keıin buqaralyq aqparat quraldary úshin brıfıng ótti, onda Ortsaılaýkom músheleri BAQ suraqtaryna jaýap berdi.
