Keshe Májilistiń Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraıymy Darıǵa Nazarbaevanyń jetekshiligimen komıtettiń kezekti otyrysy «Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń áleýmettik úılerdi damytýdyń problemalary men perspektıvalary» degen taqyrypta Zeınetaqy tóleý jónindegi memlekettik ortalyqta ótti.
Keshe Májilistiń Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraıymy Darıǵa Nazarbaevanyń jetekshiligimen komıtettiń kezekti otyrysy «Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń áleýmettik úılerdi damytýdyń problemalary men perspektıvalary» degen taqyrypta Zeınetaqy tóleý jónindegi memlekettik ortalyqta ótti.
Komıtet tóraıymy «Qoǵam izgiliginiń, onyń damýynyń, órkenıettiliginiń deńgeıin onyń áleýmettik álsiz músheleri – qarttardyń, múgedekterdiń jáne jetim balalardyń ómir súrý jaǵdaıy sııaqty áleýmettik parametr arqyly anyqtaýǵa bolatynyn atap ótti. Bular otandastarymyzdyń ishindegi memleket, qoǵam tarapynan shyn máninde kómekke, kúndelikti yqylas pen qoldaýǵa muqtaj top. Biz bul adamdar qamqorlyqty sezinetindeı, múmkindiginshe, qoǵamǵa paıda keltire alatyndaı, al bul adamdardyń kópshiligi osyǵan umtylady da, qoldan kelgen barlyq jaǵdaıdy jasaýymyz kerek, – dedi komıtet tóraıymy.
2011 jyly Qazaqstanda áleýmettik qyzmetter kórsetetin, onyń ishinde turǵyn jaımen de qamtamasyz etetin 293 uıym boldy, olardyń 87-si qarttarǵa jáne eresek múgedekterge arnalǵan ınternat-úıler, onda 12 myńnan astam adam turyp jatyr, 27 múgedek balalarǵa arnalǵan ınternat-úılerde 3 myńdaı múgedek bala turady. Sonymen qatar, osyndaı qyzmet kórsetetin basqa tıptegi 179 uıym bar.
Qazaqstanda barlyǵy 1 mln. 769 myń zeınetker jáne 60 myńnan astam múgedek bala esepte tur, olardyń 51,4 myńy 16 jasqa deıingi balalar, 8,9 myńy 18 jasqa deıingiler.
BUU-nyń egde adamdarǵa qatysty 1 qaǵıdatyna sáıkes olardyń tabys kózin qamtamasyz etý, qoǵam tarapynan qoldaý jasaý arqyly azyq-túlikti, sýdy, turǵyn úıdi, kıim jáne medısınalyq qyzmet túrlerin paıdalanýǵa múmkindikteri bolý kerek.
Búgingi kúni qarttar men múgedekterge arnalǵan ınternat-úıler bularǵa degen qamqorlyq jasaıtyn memlekettik mekemelerdiń eń keń taraǵan tıpi bolyp tabylady.
Aǵymdaǵy jaǵdaıda balalar úıleri men jasóspirimder úıleriniń sany týraly naqty statıstıka qolda joq. BAQ málimetteri boıynsha Qazaqstanda 25 balalar úıinde ata-anasyz 3 myńǵa jýyq bala tárbıelenýde. Olardyń kópshiligi jekemenshik.
IýNISEF málimetteri boıynsha áıelder kóbinese turǵyn úıdiń bolmaýynan jáne tabystyń azdyǵynan balalarynan bas tartady.
Qazaqstanda resmı túrde 37 myń jetim bala turady (Qazaqstandaǵy barlyq balalar sany – 5 mln. 103 myń). Memleket jyl saıyn 1 balanyń tárbıesine 1 mln. teńge jumsaıdy.
Balalar úılerin áleýmettik turǵydan baqylaý júıesi jetildirilmegen. Balalar úıiniń jeke quramymen jumys ta kóńildegideı emes. Onda jumys isteıtinderdiń biliktiligin kóterýge az kóńil bólinedi. Olarmen psıhologııalyq jumystar júrgizilmeıdi. Balalar úılerin óte jaqsy qarjylandyrǵannyń ózinde adamı faktor barlyq materıaldyq jetistikterdi joqqa shyǵarady.
Qazaqstandyq balalar úılerinde 13 myńǵa jýyq bala tárbıelenedi. Budan basqa, 29 jasqa deıingi jetimder turatyn jasóspirimder úıleri men jastar úıleri ashylýda.
Sarapshylardyń pikiri boıynsha, bul júıeniń basty problemasy balalar úıleri túlekteriniń óz betimen ómir súrýge beıimdelmegeni bolyp otyr.
IýNISEF-tiń statıstıkasy boıynsha, balalar úıinen shyqqan qyz balalardyń 60 paıyzy jezókshelikpen aınalysady, al er balalardyń 70 paıyzy qylmyskerlik joldy tańdaıdy.
2000 jylmen salystyrǵanda, sábıler úıinde turatyn balalardyń sany 40 paıyzǵa qysqardy.
Darıǵa Nursultanqyzy osy jaılardy aıta kelip, otyrysqa qatysýshylardy kún tártibindegi másele boıynsha ashyq áńgimege shaqyrdy.
Kún tártibindegi máseleni talqylaýǵa Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri S.Q. Jaqypova, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Balalar quqyqtaryn qorǵaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary B.O.Álibaeva jáne Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri E.Á.Baıjúnisov qatysty.
Sodan keıin otyrysqa qatysýshylar onlaın rejiminde Qazaqstan óńirlerimen baılanysyp, baıandamashylardy tyńdady, olarǵa suraqtar qoıdy.
«Egemen-aqparat».
