Keshe elordadaǵy «Radisson SAS» qonaqúıinde «Áıelderdiń saıası jáne ekonomıkalyq ilgerileýi – básekege qabiletti álemge jol» degen taqyrypta konferensııa uıymdastyryldy.
Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń, «Qazaqstan kásipker áıelder odaǵy» qoǵamdyq birlestigi men «Konrad Adenaýr» qorynyń qarjylaı qoldaýymen ótken jıynda negizinen 2006-2016 jyldarǵa arnalǵan Genderlik teńdik strategııasy men «Erler men áıelderdiń teń quqyqtarynyń jáne teń múmkindikteriniń memlekettik kepildikteri týraly» Zańdy iske asyrý arqyly áıelderdiń ekonomıkalyq jáne saıası mártebesin joǵarylatý jaıy áńgime ózegine aınaldy.
Keshe elordadaǵy «Radisson SAS» qonaqúıinde «Áıelderdiń saıası jáne ekonomıkalyq ilgerileýi – básekege qabiletti álemge jol» degen taqyrypta konferensııa uıymdastyryldy.
Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń, «Qazaqstan kásipker áıelder odaǵy» qoǵamdyq birlestigi men «Konrad Adenaýr» qorynyń qarjylaı qoldaýymen ótken jıynda negizinen 2006-2016 jyldarǵa arnalǵan Genderlik teńdik strategııasy men «Erler men áıelderdiń teń quqyqtarynyń jáne teń múmkindikteriniń memlekettik kepildikteri týraly» Zańdy iske asyrý arqyly áıelderdiń ekonomıkalyq jáne saıası mártebesin joǵarylatý jaıy áńgime ózegine aınaldy.
Osydan on bes jyl buryn, ıaǵnı, 1998 jyly 22 jeltoqsanda Elbasynyń Jarlyǵymen Prezıdent janyndaǵy Otbasy jáne áıelder isteri jónindegi ulttyq komıssııa qurylǵany belgili. Jıyn barysynda osy on bes jylda jetken jetistikter aıtyldy, áıelder eńsergen isterge baǵa berildi.
Konferensııada alǵashqy quttyqtaý sózdi aıtqan Prezıdenttiń keńesshisi, Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraıymy Gúlshara Ábdiqalyqova komıssııa qurylǵaly áıelderdiń jaǵdaıyn jaqsartýǵa qatysty qabyldanǵan baǵdarlamalardyń kópshiligi iske asyrylǵanyn málimdedi.
«Ulttyq komıssııa qurylǵan kezde Elbasy N.Nazarbaev onyń qyzmetiniń negizgi tórt baǵytyn belgilep bergen bolatyn. Bul – áıelderdiń jáne olardyń otbasylarynyń densaýlyǵyn jaqsartý, áıelderdiń elimizdiń qoǵamdyq-saıası ómirine belsendi qatysýy jáne olardy sheshimder qabyldaı alý deńgeıine deıin alǵa jyljytý, áıelderdi ekonomıkalyq turǵyda alǵa jyljytý jáne áıelderge qatysty zorlyq kórsetýdiń barlyq túrin joıý. Elimizdiń barlyq áıelderiniń múddesin qorǵaıtyn, sondaı-aq, úkimettik jáne úkimettik emes uıymdar arasyndaǵy baılanystyrýshy býyn bolyp tabylatyn ulttyq komıssııanyń bul kúngi jetistigi osy baǵyttaǵy isterinen aıqyn kórinedi», dedi G.Ábdiqalyqova.
TMD kóleminde elimiz alǵash ret áıelderge qatysty zorlyq-zombylyqty joıý týraly BUU konvensııasyna qosyldy. Pekın is-qımyldar platformasyn oryndaý úshin Úkimettiń qaýlysymen 1999 jyly áıelderdiń jaǵdaıyn jaqsartý jónindegi is-sharalardyń ulttyq jospary ázirlendi. 2003 jyly elimizde genderlik saıasat tujyrymdamasy qabyldandy. Onda negizgi basymdyqtar, ustanymdar men tapsyrmalar aıqyndaldy. Bir jarym jyldan keıin 2006-2016 jyldarǵa arnalǵan genderlik teńdik strategııasy bekitildi. Osy jyldar ishinde genderlik saıasatqa baǵyttalǵan eki zań ómirge keldi. Onyń biri – «Turmystyq zorlyq-zombylyq profılaktıkasy» týraly zań bolsa, ekinshisi – «Erler men áıelderdiń teń quqyqtarynyń jáne teń múmkindikteriniń memlekettik kepildikteri» týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń zańy.
G.Ábdiqalyqova Parlamenttiń tómengi palatasynda áıelderdiń sany 25,2 paıyzǵa jetkenin, bunyń jalpy EQYU keńistigindegi ortasha kórsetkishten joǵary ekenin baıandady. Ol sondaı-aq, elimizde Ulttyq komıssııanyń bastamasymen 2002 jyldan beri áıelder kásipkerligin qoldaý boıynsha baǵdarlamalar júzege asyrylyp, qazirgi ýaqytta shaǵyn jáne orta kásipkerlikpen aınalysatyn kásipker áıelderdiń úlesi 52 paıyzdy, al jeke kásipkerlikte áıelder sany 66 paıyzdy qurap otyrǵanyn jetkizdi.
Jıynda sóz alǵan Parlament Májilisiniń depýtaty, Ulttyq komıssııanyń múshesi Aıgúl Soloveva ózi kezinde basqarǵan «Qazaqstannyń isker áıelder assosıasııasy» qoǵamdyq birlestigi men «Qazaqstan kásipker áıelder odaǵy» qoǵamdyq birlestiginiń búgingi jetistikteri men jeńisterine rızashylyq bildirdi. Depýtat Ortalyq Azııa memleketteri arasynda kóshbasshylyqqa umtylyp otyrǵan Qazaqstan kásipker áıelder odaǵyn, sondaı-aq, genderlik teńdik uǵymyn qoǵamǵa sińirý úshin aıanbaı eńbektenip júrgen barlyq qyz-kelinshekterdi Ulttyq komıssııanyń on bes jyldyq mereıtoıymen quttyqtady.
«Osydan on bes jyl buryn biz genderlik teńdikti áıelderdi belgili bir oryndarǵa «qoıý», kandıdatýrasyn «ótkizý» turǵysynan túsinetinbiz. Qazir jaǵdaı ózgerdi. Soǵan sáıkes túsinik te ózgerdi. Endi erlermen teń dárejede básekege qabilettilik týraly órkenıetti túrde másele qozǵaıtyn dárejege jettik», dedi A.Soloveva.
Al Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń jaýapty hatshysy Janna Qurmanǵalıeva mınıstrliktiń áıelderge qatysty barlyq jobalardy qoldap kele jatqanyn, budan bylaı da qoldaı beretinin baıandady.
Qoǵamdaǵy aqyldy, kórikti, isker, tipti, úı sharýasyndaǵy áıelderdiń de otbasynyń altyn qazyǵy ekenin aıtqan «Konrad Adenaýr» qorynyń dırektory Amos Regınald Helms bul jıynda er-azamattar atynan áıelderdi quttyqtaýǵa múmkindik aldy. Sondaı-aq, Parlament Májilisiniń depýtaty, «Aq jol» partııasynyń tóraǵasy Azat Perýashev ta quttyqtaý sóz sóılep, genderlik teńdikke baılanysty kózqarasyn ortaǵa saldy.
Jıynda Astana qalasy, Esil aýdanynyń ákimi Sabılıa Mustafına, Parlament Májilisiniń depýtaty Nurlan Jazylbekov, «Qazaqstannyń isker áıelder assosıasııasy» qoǵamdyq birlestiginiń prezıdenti Raýshan Sársembaeva, «Respýblıkalyq balalardy ońaltý ortalyǵy» AQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Beksultan Tutqyshev, t.b. laýazymdy tulǵalar túrli taqyrypta baıandamalar jasady. Jıyn barysynda áıelderdiń básekege qabilettiligin joǵarylatýdaǵy Ulttyq komıssııanyń róli, parlamenttik fraksııalar jumysyndaǵy áıelder róli, el ekonomıkasyn damytýǵa áıelderdiń qatysýy, BAQ-ta qazirgi qazaqstandyq áıeldiń ımıdjin qalyptastyrý týraly, basqa da máseleler talqylandy. Konferensııa sońynda respýblıka kóleminde uıymdastyrylǵan «Áıelderdiń qolynan bári keledi!» atty úkimettik emes uıymdar arasyndaǵy baıqaý qorytyndylary shyǵarylyp, jeńimpazdar marapattaldy.
Aıgúl SEIILOVA,
«Egemen Qazaqstan».
–––––––––––
Sýretti túsirgen
Erlan OMAROV.
