Shyǵys Qazaqstan oblysynyń memlekettik tildi meńgergen ózge ult jastarynyń oblystyq forýmy bul joly Shemonaıha aýdanynda ótti. Til janashyrlarynyń forýmy munyń aldynda Rıdder, Zyrıan, Serebrıanka jáne О́skemen qalalarynda bolǵan. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti kúnine arnalǵan onkúndik aıasynda ShQO tilderdi damytý jónindegi basqarmasy men Shemonaıha aýdandyq ákimdigi birlesip júzege asyrǵan bul baǵdarlama kópshiliktiń kóńilinen shyqty deýge bolady.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń memlekettik tildi meńgergen ózge ult jastarynyń oblystyq forýmy bul joly Shemonaıha aýdanynda ótti. Til janashyrlarynyń forýmy munyń aldynda Rıdder, Zyrıan, Serebrıanka jáne О́skemen qalalarynda bolǵan. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti kúnine arnalǵan onkúndik aıasynda ShQO tilderdi damytý jónindegi basqarmasy men Shemonaıha aýdandyq ákimdigi birlesip júzege asyrǵan bul baǵdarlama kópshiliktiń kóńilinen shyqty deýge bolady.
Forýmnyń maqsaty – rýhanı jáne ulttyq birliktiń negizgi faktory retinde memlekettik til – qazaq tilin ózge ult jastary arasynda keńinen nasıhattaý. Memlekettik tildiń qoldanylý aıasynyń odan ári keńeıýine yqpal jasaý. Atalmysh forýmnyń ótýine qoldaý jasaǵan óńir basshysy Berdibek Saparbaev eń aldymen forýmǵa jınalǵan jastarmen «dóńgelek ústel» basynda kezdesip, tildiń bolashaǵy, onyń qoldanysynyń keńeıip kele jatqany jaıly áńgimelep berdi. Shemonaıhadaǵy forýmǵa arnaıy kelip qatysqan Asyly Osmanova memlekettik tildi meńgergen jastarǵa alǵysyn bildirip, óziniń ǵumyr boıy qazaq tiliniń bolashaǵyna jany ashyp, onyń qoldanys aıasyn keńeıtý úshin kúresip kele jatqanyn tilge tıek etti. Budan keıin aýdandyq Mádenıet úıinde forým óz jumysyn bastady.
– О́ńirde jastardyń bilim alýyna barlyq jaǵdaı jasalǵan. Qazir barlyq aýdandar men qalalarda jastar ortalyǵy jumys istep tur. Tildi meńgeremin deýshilerge bilikti mamandar kómekke keledi. Eń bastysy, ynta men jiger kerek. Elbasy N.Nazarbaev «Qazaq tiliniń bolashaǵy – qazaq tilinde» dep tekke aıtpasa kerek. Memlekettik tildi meńgerýdiń qıyndyǵy joq ekenine jınalǵan jastar kýá bolsa kerek. Endeshe, sizderdiń pikirlerińizge qulaq salaıyq, – dedi óńir basshysy B.Saparbaev.
Budan keıin memlekettik tildiń mártebesin kóterýge úles qosqan birneshe jasqa óńir basshysy Qurmet gramotalary men oblys ákiminiń Alǵys hattaryn tapsyrdy. Bul qurmetke ıe bolǵandardyń arasynda E. Rýdakova, Z.Smykova, Iý.Soskına, O.Tıýrına, taǵy basqalar bar.
– Men qaımaǵy buzylmaǵan qazaq aýylynda óstim, qazaq tilin erekshe qurmetteımin, tipti, qazaqsha oılaımyn. Tilge degen qurmet pen ynta-jiger bolsa jetip jatyr, tez úırenip alýǵa bolady. Al keıbir qazaq jastarynyń tilge murnyn shúıirip, ana tilin qurmetteýi bylaı tursyn, ony úırenýdi qajet dep tappaýy meni qatty tolǵandyrady, – dedi óskemendik stýdent Oksana Chertkova.
– Meniń ata-anam taza nemis. Qazaqstanda týyp-ósken soń qazaq tilin bilýge tıispin degen qaǵıdany qadir tuttym. Keıbir dostarym qazaq bolǵanymen, ana tiline shorqaq. Olardyń namysyn janyp, tildi qurmetteýge, úıretýge úles qosyp júrgenimdi maqtan tutamyn. Keıde men qyzmet etetin dúkenge saýda jasaýǵa ata, ájeler kelip, orysshaǵa qınalyp turǵanda, qazaq tilinde ne qajet ekenin suraǵanda, olardyń júzinen maǵan degen iltıpat pen qurmetti anyq sezinemin. Sonyń ózi men úshin úlken baqyt. Qurmetti dostarym, nıet bolsa memlekettik tildi úırenýdiń eshqandaı qıyndyǵy joq, – dep aǵynan jaryldy Ulan aýdanynan kelgen Olesıa Jumaǵulova.
«Memlekettik tildiń tiregi – memlekettik organdar» atty baıandama jasaǵan Marına Maqsutova qazirgi kezde basqarma, departamentter ótkizgen jıyndardyń tek orys tilinde ótetinin, ana tiliniń aıasyn keńeıtý úshin alqaly bas qosýlar qazaq tilinde ótse, basqalarǵa oı salatyny jaıly aıtty. Glýbokoe jáne О́skemennen kelgen K.Kashkın men S.Pıskarev memlekettik tildi meńgerýge tıisti organdardyń jetkilikti deńgeıde kóńil bólmeı otyrǵanyn ashyp aıtty. Forýmda sóz alǵan til janashyry Asyly Osmanovanyń aqyl-keńesi jastardy beı-jaı qaldyrmady. «Qazaq tiliniń mártebesin arttyrý sizderge baılanysty. Oqyp, úırený kóp izdenisti qajet etedi», dedi ol.
Forýmǵa qatysýshylar oblys jastaryna úndeý qabyldady. Budan keıin aýdan ónerpazdary án men kúıden shashý shashty.
Ońdasyn ELÝBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Shemonaıha aýdany.
