Teatr • 09 Qarasha, 2020

Shámshige arnalǵan premera

570 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Jaqynda 86-maýsymynyń shymyldyǵyn túrgen Almaty Memlekettik qýyrshaq teatry alǵashqy premerasyn bel­­gili kompozıtor, Qazaqstannyń halyq ártisi Shámshi Qal­daıaqovtyń 90 jyldyǵyna arnap, án erkesiniń mereıtoıyna erekshe tartý jasady. Jeti aı buryn karantınge jabylsa da, jas kórermenimen baılanysyn úzbeı, onlaın formatta jumys istegen qýyrshaq teatrynyń «О́mir-ózen» atty bul qoıylymy bir saǵatqa jýyq án padıshasynyń syrly áýenimen sýsyndatyp, ulttyq estrada ónerine jańalyq ákelgen ótken jyldarǵa sapar shekkizip, sahna arqyly saıahat jasatty.

Shámshige arnalǵan premera

Qoıylym eń aldymen kórer­men­derdiń ózine Shámshi ánderin oryndatýdan bastaldy. Al dúıim qazaq dalasynda, ásirese eresek, egde qaýymnyń arasynda Shámshiniń ánin shyrqamaıtyn, qulaqqa sińgen tanys áýen estil­gende, tosyrqap turyp qalatyn adam bar ma, sirá? Sezim qylyn shertip, júrekti lúpil qaqqyza­tyn saǵynyshqa toly lırıkalyq án­derdiń bir-bir shýmaǵyn ár kó­rermen júrgizýshi ártispen bir­ge shabyttana shyrqap, shalqyǵan kóńil tek shymyldyq ashyl­ǵanda ǵana sabyr taýyp, ba­sylǵandaı boldy. «Aq bantık», «Qaıyqta», «Ana týraly jyr», «Arys jaǵasynda», «Keshikpeı kelem dep eń», «О́mir-ózen» – kompozıtordyń qaı ániniń de kom­pozısııalyq qurylymy, ta­qy­ryby sahnalyq qoıylymǵa óz-ózinen suranyp turǵandaı. Rejısser Erkebulan Qabdyl Shám­shiniń halyq arasyna keń ta­raǵan ánderiniń mazmunyn bir arnaǵa toǵystyryp, qos ǵa­shyq­tyń mahabbat hıkaıasyna negizdegen. Al spektakldiń sý­retshisi – Altynaı Júsipáli.

1

Qýyrshaq teatrynyń aıadaı za­ly áp-sátte án padıshasynyń ádemi álemine aınalyp shyǵa kel­di. Rejısser E.Qabdyldyń jas kórermenge Shámshi ánderiniń ómir­­­sheńdigin, talant tabıǵaty­na ja­­syrynǵan syrdy túsindirgisi kel­genin, kompozıtor ánderin na­sı­hattaýdy maqsat tutqanyn ań­ǵarmaý múmkin emes. Qazaq óne­riniń tutas bir dáýirin ór­kendetý­ge aıyryqsha úlesin qos­qan án serkesiniń mýzykalyq murasy búgingi jas balalarǵa jat bolmaı, kerisinshe, júreginen oryn taýyp jaqyndaı túsýi úshin sahnalyq tá­silderdi keńinen paı­dalanǵan. Án tabıǵatyna saı, obrazǵa laıyq, óte sándi tigilgen qýyrshaqtardyń qatysýymen oryndalatyn árbir án jandy áser týǵyzady. Ulttyq qunary basym, án ózeginen ushyp shyq­qan anaǵa, dosqa, týǵan jerge de­gen súıispenshilik, meıirim, syı­­lastyq, izgilik sezimi bala bo­­­ıynda jańadan qalyptasyp ke­le jatqan adamgershilik qasıet­ter­men ushtasyp, otanshyl azamat bolyp ómir súrýge jete­leı­tini sózsiz. «Eń basty maqsa­ty­myz – Shám­shi ánderin óskeleń ur­paq­qa nasıhattap, ulttyq qundy­lyq­tardy dáripteý. Tól ónerin tanyp ósken balanyń keleshekte óz eli men jerine degen mahabbaty mol bolady», deıdi Erkebulan Qabdyl.

Balalarǵa Shámshi Qaldaıaqov­tyń ánderin tanystyrý qoıy­lymy sahnadaǵy sátti qadamnyń biri. Spektaklde Mádenıet sala­synyń úzdigi Maqsat Ka­ma­lov jáne «Sahnager» ult­tyq teatr baıqaýy «Úmit» nomı­na­sııasynyń ıegeri Araı Saqta­ǵa­nova eki jastyń mahabbaty lı­nııasynda oınasa, Araılym Ba­ıyr­bekova, Rýslan Ábý, Shoqan Qul­nazarov, Baqytjan Kaıýov, Ásem Chaıalkanova, Saltanat Tó­re­baı, Ǵalym Amangeldiuly, Gúl­barshyn О́nimbaı syndy jas ár­tister jarty ǵasyr boıy qala­ny da, dalany da terbetip kele jat­qan ásem ánderdi tamyljyta oryndady.

1

Aıta ketken jón, qýyrshaq teat­ry buǵan deıin aqyn Muqaǵalı Maqataevtyń shyǵarmashylyǵyn arqaý etken «Men dep oıla...» at­ty qoıylymdy sahnalaǵan. Qa­zaqtyń taǵy bir óner ıesi Shámshi Qaldaıaqovqa arnalǵan kezekti qoıylym – osy týyndynyń zań­dy jalǵasy.

 

ALMATY

 

Sońǵy jańalyqtar