Balalar kúlkisi aınalany shuǵylaǵa bólesin!

Balalar kúlkisinen asqan tamasha bar ma? Tipti, kúnniń shuǵylasyn, kempirqosaqtyń jarqyn túsin onymen salystyrýǵa bola ma? Tek qana balalar kúlkisine bólengen úıde ǵana naǵyz baqyt ornaıtyny anyq. Kez kelgen ata-ana, sonyń ishinde balalar aýrýyn bastan keshirgen ata-analar ǵana muny jaqsy túsinedi.

Balalar kúlkisinen asqan tamasha bar ma? Tipti, kúnniń shuǵylasyn, kempirqosaqtyń jarqyn túsin onymen salystyrýǵa bola ma? Tek qana balalar kúlkisine bólengen úıde ǵana naǵyz baqyt ornaıtyny anyq. Kez kelgen ata-ana, sonyń ishinde balalar aýrýyn bastan keshirgen ata-analar ǵana muny jaqsy túsinedi.

Osydan biraz ýaqyt buryn ǵana balalardyń júrek aýrýy, aq qan, sal aýrýlary jetkinshekter men olardyń ata-analaryna aıtylǵan taǵdyrdyń úkimi sekildi estiletin. О́ıtkeni, ortalyq klınıkalardan naýqastardyń bárine oryn tabyla bermeıtin, al shetelderge shyǵaryp emdetýge jaǵdaı joq edi. Tek 2008 jyly el Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen Astanada alǵash ret Ulttyq medısına holdınginiń birinshi klınıkasy ashylǵan kezde ǵana myńdaǵan qazaqstandyq balalardyń saýyǵyp ketýine naqty úmit paıda boldy. «Qazaqstan-2050» Strategııasynda ult densaýlyǵynyń bizdiń tamasha bolashaǵymyzǵa negiz qalaıtyndyǵyn málimdegen Prezıdent Nursultan Nazarbaev 16 jasqa deıingi barlyq balalardy medısınalyq qyzmet kórsetýdiń barlyq qyrlarymen qamtamasyz etý qajettigin atap kórsetti. Mine, sondyqtan da, qazir zamanǵa laıyq jabdyqtalǵan ortalyqtarda balalarǵa julyn transplantasııasy men búırek aýystyrý operasııalary jasalý ústinde. Tipti, keshe ǵana jaryq dúnıe esigin ashqan náresteniń júregine operasııa jasaý, dene kemshilikterin túzetý isi júzege asyrylatyn boldy. Balalar saýyqtyrý tehnologııalaryn keńinen paıdalaný múmkindikterine qol jetkizdi.

Bizdiń dárigerlerdiń sheteldik áriptes mamandarmen qatar turyp, jumys isteý jaǵdaılary da jıi kezdesedi. Memleket buǵan kóptegen qarjy shyǵyndaýda. О́ıtkeni, bolashaq urpaqtyń densaýlyǵy bárinen de joǵary qoıylyp otyr. Degenmen, bul aıtylǵandardyń bári naýqas balalar men olardyń ata-analarynyń kýálandyrýynsyz qurǵaq sóz bolyp qana qalar edi. Eger siz holdıngtiń ortalyqtaryna barsańyz onda jazylǵan alǵystardan kitap quras­tyryp shyǵýǵa bolatyndyǵyna kóz jetkizesiz. Ol alǵystardyń árqaısysynda baldyrǵandar men olardyń otbasylarynyń tarıhy men taǵdyry, aýrýdy qalaı jeńip shyqqandyǵy týraly jaılarǵa kýá bolasyz. Elimizdiń ár túkpirinen, tipti shetelderden Astanaǵa kelip, naýqastarynan saýyǵyp, rızashylyqtaryn jetkizgen jandar jazǵan joldardy oqı otyryp, bizdiń elimizdiń qol jetkizgen tabystaryna ózińiz de tańǵalatyndyǵyńyz anyq.

ÚMIT OTYN JAQTY

Respýblıkalyq balalardy saýyqtyrý ortaly­­ǵynda biz osymen ekinshi ret em qabyldaý ústin­de­miz. Birinshi ret byltyrǵy jyly kelgen edik. Qa­zir densaýlyǵymyzda oń ózgerister bar. Osy­nyń ózi biz úshin erekshe mańyzdy bolyp tabyla­dy. Sondyqtan munda qansha kelsek te, sharshamas edik.

Dál osyndaı ortalyqtyń bizde, Qazaqstanda, qurylýy «erekshe» balalardy tárbıeleý ústindegi jáne olardy saýyqtyrý úshin qazirgi zamandyq kásiptik kómekti qajet etetin biz sekildi qadamdar úshin mańyzy zor oqıǵa. Árıne, bizge oblys ortalyǵynda da kómek kórsetiler edi. Biraq medısınalyq klaster qarqyndy damyp, jekelegen aýrýlardyń úzdik dárigerlerin shetelderden shaqyra alý múmkindigi bar Astanada jaǵdaı múldem erekshe. Meniń ulym Turar 6 jasqa kelgenimen óz qolyn qınalyssyz kóterip kórgen emes. Saýsaqtaryn da qınalyp jumady. Ortalyqta saýyqtyrý sharalarynan ótkennen keıin osynyń bári oǵan jeńil túsetin boldy. Bálkim, bizdiń bul jetistigimizdiń ózi keıbireýler úshin mańyzdy kórine qoımas. Biraq qıyndyqty kóp bastan keshirgen biz muny balamyzdyń naǵyz erligi dep qabyldaımyz.

Munda jumys isteıtin mamandar maǵan úmit shoǵyn ustatyp, óz kúshimizge degen senimdi qalyptastyrdy. Men óz bastamasymen osyndaı bıik deńgeıdegi saýyqtyrý ortalyǵyn bizdiń elimizde ashyp bergen Memleket basshysyna sheksiz alǵysymdy bildiremin. Osyǵan deıin kóptegen ata-analar osyndaı aýrýǵa ushyraǵan balalarynyń jazylyp shyǵatyndyǵyna úmit arta almaıtyn. Tipti, ony emdep jazatyndaı maman izdeýge de senimsizdikpen qaraıtyn. О́ıtkeni, ol kezde jaǵdaı solaı edi. Al biz bolsaq, elimizdegi qazirgi ózgeristerden qýat alyp, balalarymyzdyń alańsyz bolashaǵyna senimmen qaraý múmkindigine ıe boldyq. Sondyqtan osyndaı ortalyqtardyń árbir qalada bolǵanyn qalar edim.

Aıqyn OShAQBAEVA,

Turar О́mirzaqtyń anasy.

Qyzylorda.

QÝANYShYMDY SО́ZBEN AITYP JETKIZÝ QIYN

Bir jarym jastaǵy meniń ulymnyń ómiri respýb­­lıkalyq balalardy saýyqtyrý ortalyǵy dárigerleriniń qyzmetimen tyǵyz baılanysta desem bolady. Munda ony byltyr eńbekteýge úıretken edi. Al bıyl ortalyq mamandarynyń kómegimen ol óziniń alǵashqy qadamyn jasady. Endi tusaý kesý dástúrin ótkizýge ázirlik ústindemiz. Bul sharany da osynda ótkizetinimiz anyq.

Logopedpen ótkizilgen dáristerden keıin Radmır alǵash ret «ana» degen sózdi aıta aldy. Balanyń osyndaı jetistikterin kórgen ata-ananyń qýanyshynda shek bar ma? Sondyqtan men mundaǵy mamandarǵa óte rızamyn.

Munda elimizdiń ár óńirlerinen ǵana emes, shet­elderden de adamdar kelip balalaryn emdetip jatady. Máselen, Sankt-Peterbýrgtan kelgen bir naýqaspen tanystym. Onyń aıtýynsha, barlyq qajetti mamandar bir shańyraq astyna jınalyp, balalardy saýyqtyrý úshin jan-jaqty kúsh-jiger jumsaıtyn mundaı ortalyq Reseıdiń eshbir jerinde joq. Eskerte ketetin jaǵdaı, árbir qazaqstandyq osynaý tamasha qyzmetter keshenin munda kvota bo­ıynsha tegin ala alady. Árbir emdeý kýrsy 24 kúndi quraıdy. Mine, osy ýaqyt aralyǵynda balanyń ózin-ózi jetildirýine jaqsy múmkindik qalyptasady.

Gúlden TО́LEGEN,

Radmır Saǵyndyqtyń anasy.

Taraz.

ǴAJAIYP SÁT ORNADY-AÝ AQYRY!

Asa qurmetti Nursultan Ábishuly!

Qazaqstannyń bas qala­syn­da birqatar ınnova­sııa­lyq or­talyq­tardyń basyn qosqan medı­sına klasterin qalyp­tastyr­ǵany­ńyz úshin Sizge zor alǵy­symyz­d­y bildirýge ruqsat etińiz. Bizdiń bala­larymyzdyń ómiri úshin berilgen osynaý zor kómekke Sizge shyn júre­gimizden alǵysymyzdy arnaımyz.

Sizdiń bastamashyldyǵyńyzben qurylǵan serpindi joba bizdiń memleketimizdiń tehnologııalyq damýyn jańa deńgeıge kóterýge, qazaqstandyqtardyń ómir sapasyn jaqsartýǵa zor múmkindik berip otyr. Sizdiń osynaý tamasha emhanalar keshenin qurý jónindegi kóregen sheshimińizdiń nátıjesinde qazirdiń ózinde myńdaǵan adamnyń ómiri saqtalyp qaldy. Budan artyq qandaı qamqorlyq bolýy múmkin?

Bizdiń otbasymyzda egiz qyz ben ul ómirge kelgen kezde jubaıym ekeýmizdiń qýanyshymyzda shek bolǵan joq. Uldyń densaýlyǵy qalypty bolyp týdy da, al qyzy­myz Erkejan, taǵdyrdyń basqa salǵany osy bolǵan shyǵar, naý­qas bolyp shyqty. Dáriger náres­tege «balalardyń serebraldy paralıchi» degen dıagnoz qoıǵan kezde ne bolǵanymyzdy bilmeı esimiz shyǵyp ketti. Osy kezden bastap qyzymyzdyń boıyndaǵy qorqynyshty naýqaspen kúresimiz bastaldy. Biz kóptegen aýrýhanalar men ortalyqtarda em qabyldadyq. Dárigerlerdiń aıtqanyn múltiksiz saqtadyq. Sóıtip júrgenimizde 2008 jyly bizdiń emdeýshi dárigerimiz bylaı dedi: «Sizderge Astanaǵa barý kerek. Onda jańa saýyqtyrý ortalyǵy ashyldy. Bul ortalyq qazirgi zamandyq eń ozyq qural-jabdyqtarmen jabdyqtalǵan. Sizderge bir kómek bolsa, sol jerden bolady».

Basynda Astanaǵa barýǵa dátim barmady. Úsh balamdy qaıda tas­tap ketpekpin?! Biraq dáriger óz aıtqanynan qaıtpaı turyp aldy.

Respýblıkalyq balalardy saýyq­tyrý ortalyǵyna birinshi ret kelgen kezimizde mundaǵy qyzmet­kerlerdiń ystyq yqylasy men júrekjardy jarqyn sózderi bizdi qatty tolqytty. Osy sátten bas­tap qyzymnyń saýyǵyp ketetinine úlken úmitim paıda boldy. Bul jerde qyzymyzdyń naýqastyq dıagnozy tolyq aıqyndalyp, jedel túrde operasııa jasaý qajet degen sheshim qabyldandy. Mundaı operasııa Erkejanǵa Analar men balalar ortalyǵynda jasaldy. Osynyń nátıjesinde qyzymyz 6 jasqa kelgende júre bastady. Munan keıin biz ózimizge úlken úmit shoǵyn syılaǵan ortalyqqa taǵy da kelip, «Bolashaq» bólimshesiniń dárigerleriniń baqylaýymen qaıtadan tekseristen óttik. Bul jerde elimizdiń ár óńirinen kelgen balalar az emes eken. Olar munda tek qana em qabyldap qoımaı, sonymen qatar, shyǵarmashylyq daǵdylardy qalyptastyra bastaıdy. Sýret salyp, óleń jazady. Osyndaı sáttegi balalardyń jarqyn kúlkisin kórseńiz. Ony kórgende janyń shýaqqa bólenedi.

Osynaý tamasha balalar orta­lyǵynyń barlyq qyzmet­kerlerine olardyń bizge kórset­­­ken qamqorlyǵy men rııasyz kóńilderi úshin alǵysymdy bildi­remin. Ujymdaǵy joǵary kásip­qoılyq, adamǵa degen ystyq yqylas pen meıirim, bir sózben aıtqanda, biz sekildi jany men táni qatar júdegender úshin jasalǵan qamqorlyqty ǵaja­ıyp sátke balaımyn. Meniń bul pikirimmen alǵystaryn aq qaǵaz­ǵa jazyp qaldyrǵan analardyń tolyq kelisetindigine senim mol. Joǵary bilikti mamandarǵa jáne ujymnyń barsha múshelerine aıtylǵan mundaı alǵys hattar­dy Balalardy saýyqtyrý ortalyǵy, Ana men bala ortalyǵy, Neırohırýrgııa ortalyǵy sekildi holdıng me­kemelerinen kóptep kezdestirýge bolady.

Asa qurmetti Nursultan Ábish­uly! Osyndaı tamasha klını­­­kalar­­dyń bizdiń elimizde qyzmet kórsetip jatqandyǵy úshin biz óte qýanyshtymyz. Sizdiń osy mekemelerdi qalyptastyrǵan tarıhı erligińiz halyq jadynda máńgi qalady dep oılaımyn. Qurmetti Nursultan Ábishuly! Sizge zor densaýlyq tileýge ruqsat etińiz. Árbir araılap atqan tań Sizdiń úıińizge kelisim men baqyt ákelsin. Sizge jáne jaqyndaryńyzǵa barlyq jaqsylyqty tileımin.

Gúlmıra О́TEGENOVA,

Erkejan Ystanbekovanyń anasy.

Túrkistan.

JOǴARY STANDARTTAR DEŃGEIINDE

Respýblıkalyq balalar saýyqtyrý orta­l­yǵyna biz jyl saıyn kelip turýǵa tyrysamyz. О́ıtkeni, biz balamyzdyń densaýlyǵy jóninen bul jerde jaqsy jetistikterge qol jetkizdik. Beknurǵa osyndaǵy saýyqtyrý sharalarynan keıin «BSP jeńil túri» degen dıagnoz qoıylǵan bolatyn. Kórsetilgen kómekterdiń nátıjesinde Beknur óz densaýlyǵyn tolyqtaı qalpyna keltirýge qol jetkizdi. Endi biz munda túzetý júrgizetin ustazdardyń dárisin alyp júrmiz. Oıyn terapevtiń, mýzykalyq terapevtiń, defektolog, logoped sekildi mamandardyń kórset­­ken qyzmetin Beknur balaǵa tán qýanyshpen qabyl­­­daıdy. О́ıtkeni, bul kómekterdiń ózi mýzyka jáne basqa da kóńildendirý túrinde beriledi. Buryn balamyz partaǵa bes mınýt qana otyra alatyn bolsa, endi jıyrma mınýt qınalmaı otyra alady.

Ortalyqtaǵy jaǵdaı men kóńil kúı shýaǵy óte tamasha. Psıhologtar, psıhoterapevter munda analarmen de jumys istep, balalarǵa qandaı tárbıe berý qajettigin úıretedi. Munyń syrtynda biz osy jerde basqa elderden kelgen mamandarmen de keńesý múmkindigine ıe boldyq. Máselen, men Lıtva men Reseıden kelgen dárigerlermen sóılesip, olardyń da aqyl-keńesterin tyńdadym.

Osyndaı klınıkany salyp bergen Prezıden­timizge úlken rahmet. Mundaı alǵysty Astanaǵa elimizdiń árbir túkpirinen kelip, balalaryn emdetken árbir ata-ananyń aıtatyndyǵyna senimim zor.

Nurgúl,

Beknur Zubaırovtyń anasy.

Atyraý.

AMANGELDINIŃ ARMANY ORYNDALADY

Respýblıkalyq balalardy saýyqtyrý ortalyǵymen meniń qarym-qatynasym erekshe: oń jaq gemıparez aýrýyna shaldyqqan meniń ulym úsh jasynda naq osy ortalyqta alǵash ret qadam basty da, osy jerde oǵan tusaý keser rásim jasaldy. Bul jerde bizdiń balalarymyzǵa óte qymbat turatyn dáriler berilip, qazirgi zamanǵy qural-jabdyqtarda qyzmetter kórsetiledi. Balalar, tipti, osy jerde mektepke barý múmkindigine de ıe boldy.

Munda tek balalardy ǵana saýyqtyrmaıdy. Olardyń analary psıhoterapevterdiń, psıhologtardyń kómegine ıe bolyp, janyna jaǵymdy qýat alady. О́ıtkeni, munda búkil ujym bolyp jetkinshektiń jetistigine qýanyp, árkim óziniń tájirıbesimen bólisedi. Meniń oıymsha sapaly medısınalyq qyzmet degenimizdiń ózi osy.

Meniń maqsatym – deni saý balanyń anasy bolý. Balamnyń da ózindik armany bar: ol kez kelgen bala basqara alatyn mashına qurastyryp shyqqysy keledi. Nursultan Nazarbaevtaı kóregen Prezıdenttiń arqasynda onyń bul armanyna jetetindigine degen senimim zor.

Mádına ǴANIEVA,

Amangeldi Ýálıhanovtyń anasy.

Semeı.  

ALDYMYZDAN ÁLEM AShYLǴANDAI

Balalardyń saýyq­tyrý ortalyǵynyń kór­­setken qyzmetiniń arqa­­synda BSP dıagnozy boıynsha naýqasqa shal­dyqqan meniń qy­zym Olıa aqyry jeti jasqa jet­kende óz aıaǵy­­­nan tur­dy. Biz orta­lyqtaǵy al­ǵashqy pasıent­­terdiń biri boldyq. Mu­nan keıin de jıi kelip turdyq. Sonda bir baıqaǵanym, or­talyq qyzmetkerleri na­ǵyz óz isterine beril­gen jandar eken. Bul klı­­­nıkada mektep te jumys isteıdi. Sonyń nátıjesinde sa­ba­ǵymyzdy úzbeı-aq saýyqtyrý kýrstaryn ótýge qolymyz jetti.

Men bul medısınalyq holdıngti qalyptastyrý ıdeıasy Prezıdentimiz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtan bas­taý alǵanyn jaqsy bilemin. Osy úshin Elbasyna analyq alǵysymdy aıtamyn.

Onyń ústine elimizde sońǵy jyldary múgedek bala­­­­larǵa degen qoǵam kózqarasy da ózgerip, balalar baqshalary men mektepterde dene túzetý toptary ashylýda. Ádette, Olıa úıde daıyndalady. Biraq soǵan qaramastan synyptastary ony óz ortalarynan kórýge árdaıym qýanyshty. Balalardyń ózderine asa bir jyly kózqaraspen qaraıtynyn Olıa da sezip, bul jaıynda áńgime qozǵap qoıady. Osyndaı jyly kózqarastar qyzymdy qanattandyryp, óz aýrýyn jeńýine kúsh-jiger beretindigin sezinemin.

Sizderdiń barlyqtaryńyzǵa túsinikterińiz ben kó­mekterińiz úshin úlken alǵysymdy aıtamyn.

Irına ROMANKOVA.

Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Zyrıan qalasy.

_______________________________________________

«Egemen Qazaqstan» men «Kazahstanskaıa pravda»

gazetteriniń birlesken jobasy.