Saıasat • 10 Qarasha, 2020

Jol jobalaryna basymdyq berildi

194 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Qaıtalanýy múmkin indettiń ekinshi tolqynyna daıyndyq, jol qu­ry­lys­tary, áleýmettik ınfra­qu­ry­lym­dar jobasy, shaǵyn jáne orta bız­nestiń damýy, jumyspen qamtý má­se­le­leri Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken Aqtóbe ob­lysynyń ákimi Ońdasyn Orazalınniń «Memleket bas­shy­­synyń Joldaýy aıasyndaǵy óńirdiń damýy týraly» brı­fın­ginde qamtyldy.

Jol jobalaryna basymdyq berildi

О́ńir basshysy pandemııa at­qa­­rýshy bıliktiń kem­shi­lik­­terin de ashyp tasta­ǵa­nyn mo­ıyn­dady. Kóktem-jaz aılarynda aqtóbelik 3 250 turǵyn indetke shaldyqsa, búgingi tańda osyndaı 6 naýqas tirkelgen. Bulardyń bári de – Reseıden kelgen oblys turǵyndary. Dári-dármek tapshylyǵy, indetke daıyndyqtyń nasharlyǵy jáne indet kezinde ana óliminiń 13 ese­ge artýyna baılanysty jer­­gilikti atqarýshylyq bılik Mem­leket basshysynyń qatań sy­nyna ushyraǵany belgili. Ana óliminiń kóbeıýi sebebin Oń­da­syn Orazalın bylaı dep túsindirdi: «Byltyr 1, bıyl 14 ana ólimi tirkeldi. О́kinishke qaraı, 9 áıel júktilik kezinde kovıdke shaldyǵyp, ómirden ótti. Artynan tekseris júrgizilip, olardy der kezinde baqylaýǵa almaǵan aýrýhana basshylary jaýapqa tartyldy».

Qazir qalalyq jáne aýdandyq aýrýhanalar eki aılyq dári-dármek qorymen toltyryldy. Naýqastarǵa 3 600 tósektik oryn, reanımasııada 400 tósektik oryn ázirlenip, olar ókpeni jasandy jeldetý apparattarymen jabdyqtalǵan. Investorlar 550 mln teńge qarjy bólip, oǵan Reseıden kovıdke qarsy dári-dármekter alynyp, dári­ha­­nalarǵa taratyldy. Dál búgin­de shekara baqylap-ótkizý beket­te­rinen ótkende COVID-19-ǵa shaldyqqan 6 naýqas anyqtalyp, birden aýrýhanaǵa jiberilgen.

Oblys aýmaǵy men Reseı arasynda árli-berli kúni­ne myńdaǵan kólik ótip jatqan­dyq­tan, shekaranyń arǵy jaǵy­nan indet taratýshylar qaýpi jo­ǵa­rylap barady. Búgingi tańda «Álimbet» jáne «Jaısań» ótki­zý beketterinen syrttan kelgen kez kelgen qazaqstandyqtyń qo­lynda jaramdylyq merzimi 3-kúnge teń PSR-test bolýy kerek. Kúrdeli másele – oblys aýmaǵynan ótetin tranzıttik kólikterge toqtaý joq. Bul jerde tranzıttik aýyr kólikter júr­gizýshilerinde joǵary dene qyz­ýy baıqalsa, olar týraly máli­metter blok-beketterge ha­bar­­lanady.

Sondaı-aq oblys ákiminiń aıtýynsha, Aqtóbe oblysy tur­ǵyn­darynyń ortasha eńbek­aqy­­sy 174 myń teń­ge­ni quraıdy. Munaı, qarjy, ónerkásip sektorynda jumys isteıtinder 400-500 myń teńge kóleminde joǵary jalaqy alady. О́tken jylmen salystyrǵanda, óńirdegi jalaqy mólsheri 12,4 paıyzǵa ósken. Iri kásiporyndarmen arada jasalǵan memorandýmdardyń arqasynda 50 myń mamannyń aılyq jalaqysy ósti.

Kelesi jyldyń jospary – óńirde 21 myń jańa jumys ornyn qurý. Bıyl el Úkimeti «Jumyspen qamtý jol kartasy» arqyly bólingen qarjy jol, kóshelerdi jóndeý sııaqty ınfraqurylymdyq jobalarǵa jumsaldy. Sonyń arqasynda 11 myńnan asa qosymsha ju­mys oryndary ashylyp, osy jumys­tarǵa qabyldanǵandardyń 42 paıyzy jastar, 5 paıyzy ju­myspen qamtý ortalyǵynda tir­kel­gen jumyssyzdar qata­ry­nan, 2 paıyzy múgedek azamattar qatarynan tolyqty. Mundaǵy ortasha eńbekaqy – 83 myń teńgeni qurady.

Bıyl Úkimetten «Jumyspen qamtý jol kartasy» memle­ket­tik baǵdarlamasymen res­pýb­lı­ka­lyq bıýdjetten 17 mlrd teńge bólingen qarjyǵa 650 shaqyrym jol, Aqtóbe qalasynyń 117 kóshesi jóndeldi. Jaıaý júr­gin­shiler joly, aýlalar abattandyrylyp, balalardyń oıyn alańdary salyndy.

О́ńir aýmaǵynda respýb­lı­ka­lyq mańyzy bar joldardyń 55 paıyzy jóndelgen. Aımaq basshysy pandemııaǵa qaramastan qaladaǵy jáne eldi mekenderdegi bıylǵy jol jóndeý jumys­ta­ry­na óte rıza. Jol salý, jóndeý jumystarymen jergilikti merdi­ger­ler aınalysyp, al olardyń salǵan joldarynyń sapasyn «Jol aktıvteri ulttyq sapa orta­lyǵy» ShJQ RMK mamandary saraptamadan ótkizip jatyr.

Aqtóbelikter sońǵy 5 jyldan beri «Aqtóbe-Qandyaǵash» tas jolynyń 90 shaqyrymy qaıta salynady degen ýádeni jyl sa­ıyn estıdi. Aldyńǵy jyly osy jol bıýdjeti 77 mlrd teńge, kelesi jyly 65 mlrd teńge dep jobalanǵany taǵy bar. Alaıda shyndyǵy sol, osy eń nashar jol – qazir qurylysy qarqyndy júrip jatqan «Aqtóbe – Atyraý (RF Astrahan shekarasy)» tranzıttik jolynyń jalǵasy.

О́ńir basshysy Aqtóbe men Qandyaǵashtyń arasyndaǵy 90 shaqyrymnyń jyryna alda­ǵy jyly núkte qoıylady deıdi. Anyǵy, Azııa Damý Banki­si qarjy­landyratyn osy jo­ba­nyń tenderlik sharalary ótki­zilip, oǵan 17 merdiger qa­tysqan. Sheteldikter de, jer­gi­lik­ti jol qurylys kompanııalary da jabylyp salatyn osy 90 shaqyrymǵa qandaı qurylys materıaldaryn qoldanylatynyn jıylyp sheshpekshi. О́ńir basshysy jol salýda asyǵystyqqa jol berýdiń qajet emes ekenin alǵa tarta otyryp, «Atyraý-Aqtóbe» tas jolynyń boıynda áli kúnge deıin Maqattan bastap Qandyaǵashqa deıin jol belgileri salynbaǵanyn atap ótti. Jol qurylysyndaǵy, eń basty másele – onyń sapasy.

Sonymen qatar bıyl 1 mln 100 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilse, kele­si jyly onyń kólemi 1 mln 200 myń sharshy metrge ulǵaı­maq­shy. О́ıtkeni qala ósip jatyr. Qazirgi ýa­qytta Aqtóbe qalasynyń tur­ǵyn­­darynyń sany 540 myń­nan asty. Tir­kel­megen azamattardyń sanyn qos­qanda 600 myńnan asyp jy­ǵy­lady. 2021 jyly óńirdegi áleý­mettik az qamtylǵan otbasy­lar úshin 7 myń 200 páter salyn­baq­shy.

Sondaı-aq óńir basshysy Aqtóbe qalasyndaǵy qoǵamdyq kó­liktiń jaǵdaıy týraly saýal­dar­ǵa, ózen arnalaryn keńeıtý men túbin tereńdetý jobalary, Oıyl ózeniniń tartylýyna jol bermeý maqsatynda jergilikti bıliktiń qolǵa alyp jatqan sharalary týraly suraqtarǵa ja­ýap berdi.