Ekonomıka • 12 Qarasha, 2020

Bıýdjettiń búıirin bultıtqandar eldegi eń iri 50 salyq tóleýshi anyqtaldy

500 ret

kórsetildi

5 mın

oqý úshin

FinReview.info sarapshylary memlekettik bıýdjettiń kiris bóligin muqııat zerttep, Qazaqstandaǵy iri 50 salyq tóleýshini anyqtady. 50 kompanııa 2020 jyldyń on aıynda el qazynasyna 2,9 trln teńge aýdarǵan. Bul bıýdjetke túsetin salyqtyq túsimder jıyntyǵynyń 50 paıyzyna teń.

Farhat QAIRATULY

Bıýdjettiń búıirin bultıtqandar eldegi eń iri 50 salyq tóleýshi anyqtaldy

Birden aıtý kerek, bıyl Qazaqstandaǵy salyqtyq túsimder aıtarlyqtaı kemidi. FinReview.info sarapshylary onyń 10,3 paıyzǵa azaıǵanyn habarlady. Bulaı bolýy zańdy. О́ıtkeni bıyl pandemııaǵa baılanysty elimizde birneshe ret salyqtyq rejimdi jeńildetý sharalary qabyldandy. Bul óz kezeginde shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyn yntalandyrdy. Máselen, 1 qazannan bastap shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri eńbekaqy tóleý qorynan salyqtar men áleýmettik tólemder aýdarýdan bosatyldy.

Dese de, mundaı qadamdar eldegi iskerlik belsendilikti tómendetti ári salyqtyq túsimderdi qysqartty. 2020 jyldyń toǵyz aıynda memlekettik bıýdjetke 5,8 trln teńge salyqtyq túsim túsken. Kórsetkish ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 664 mlrd teńgege nemese 10,3 paıyzǵa kem.

Ádettegideı, bıýdjetke túsken negizgi somany munaı jáne ilespe gaz óndirýmen aınalysatyn kásiporyndar aýdarǵan. FinReview.info reıtıngindegi 50 orynnyń 19-y osy salada jumys isteıtin kompanııalarǵa buıyrǵan. Munaı-gaz sektory toǵyz aıda salyqtyq tólemderdiń 61 paıyzyn qamtamasyz etken. Bul degenimiz – 1,8 trln teńge. Atap óterligi, ótken jylmen salystyrǵanda atalǵan sektordyń bıylǵy kórsetkishi 49 paıyzǵa tómendegen. Mundaı jaǵdaı alǵash ret tirkelip otyr.

Munaı-gaz sektorynan keıingi orynda metallýrgııa tur. Bul salanyń jalpy salyqtyq túsimder jıyntyǵyndaǵy úlesi 318,8 mlrd teńge nemese 10,8 paıyz. Odan keıingi orynǵa temeki óndirý salasy ornalasqan. Bul salada úsh iri kásiporyn jumys isteıdi. Olar toǵyz aıdyń ishinde 221,9 mlrd teńge salyq tólegen. Tórttikti ken óndirý ónerkásibi jáne karerlerdi qazý kompanııalary túıindegen. Olar bıýdjetke 139,7 mlrd teńge aýdarǵan. Sondaı-aq reıtıngke munaı óńdeý, telekommýnıkasııa, bank sektory, logıstıka, spırttik sýsyndar óndirisi, ınjenerııa sekildi salalar engen.

Salyqty kóp tóleıtin kompanııalardyń úshtigine «Teńizshevroıl» JShS, «Qarashyǵanaq Petroleým Opereıtıng B.V.» jáne «Mańǵystaýmunaıgaz» AQ enip otyr.

QAZAQSTANDAǴY TOP-50 SALYQ TО́LEÝShI

Kompanııa	Salyqtyq túsimderdiń kólemi
Kompanııa	2020 jyl (qańtar-qyrkúıek)	2019 jyl
1. «Teńizshevroıl» JShS	782 568 683 908	1 939 713 254 375
2. «Qarashyǵanaq Petroleým Opereıtıng B.V.»	318 534 908 668	627 293 673 261
3. «Mańǵystaýmunaıgaz» AQ	96 592 458 882	367 951 149 857
4. «Qazsınk» JShS	96 348 429 163	143 019 326 098
5. «Fılıp Morrıs Qazaqstan» JShS	91 443 218 980	95 146 150 987
6. «Djeı Tı Aı Qazaqstan» JShS	88 301 710 998	102 482 838 652
7. «Embimunaıgaz» AQ	84 338 948 750	194 867 653 774
8. «SNPS – Aqtóbemunaıgaz» AQ	83 731 372 912	162 112 675 557
9. «О́zenmunaıgaz» AQ	76 718 295 402	188 340 845 129
10. «Qazgermunaı» BK» JShS	65 072 783 511	124 231 435 545
11. «Nort Kaspıan Opereıtıng Kompanı N.V.»	50 805 411 925	88 197 508 644
12. «Altyntau Kokshetau» AQ	49 273 704 905	59 026 700 273
13. «KAZ Minerals Bozshakol» JShS	48 776 773 532	54 322 702 458
14. «PetroQazaqstan Oıl Prodakts» JShS	48 356 037 531	47 838 602 515
15. «Qazaqstan Halyq jınaq Banki» AQ	45 581 114 048	45 581 114 048
16. «Qazhrom» TUK» AQ	44 945 448 460	44 945 448 460
17. «KAZ Minerals Aktogay» JShS	44 289 638 713	66 915 300 111
18. «Brıtısh Amerıkan Tobakko Kazaqstan Treıdıng» JShS	42 125 868 906	41 303 868 614
19. «Qazaqmys korporasııasy» JShS	41 830 696 636	75 449 099 866
20. ArselorMıttal Temirtaý	37 624 023 100	72 157 029 990
21. Pavlodar munaı-hımııa zaýyty	37 291 282 619	25 671 372 450
22. «SSKО́B» AQ	37 179 502 170	67 196 968 095
23. «Qarajanbasmunaı» AQ	36 562 900 614	115 283 469 081
24. «Kaspi Bank» AQ	33 946 048 519	39 465 318 411
25. Kaspıı qubyr konsorsıýmy	33 763 455 687	35 949 290 143
26. «Qazmunaıgaz» UK» AQ	33 364 474 289	92 082 383 335
27. Atyraý munaı óńdeý zaýyty	32 283 831 776	36 697 365 211
28. «Kaspıı Munaı» AQ	31 187 238 466	67 097 050 176
29. «VostokSvetMet» JShS	28 187 977 817	30 403 267 530
30. KaR-Tel	28 048 626 354	37 055 949 290
31. «Consolidated Contracting Engineering & Procurement S.A.L. – Offshore»	27 955 791 205	33 221 111 373
32. «QazTransOıl» AQ	27 873 915 953	39 229 731 627
33. Adjıp Qarashyǵanaq B.V.	26 494 534 336	74 226 647 559
34. «Mobaıl Telekom – Servıs» JShS	24 369 092 806	34 890 708 776
35. «Bolashaq-Atyraý» JShS	23 775 450 632	35 453 408 130
36. «Qazaqstan temir joly» UK» AQ	23 003 462 557	15 872 237 261
37. «Carlsberg Kazakhstan» JShS	19 128 344 849	21 272 965 174
38. «Qazaqtelekom» AQ	18 326 149 468	33 665 907 151
39. CNPC Interneshıonal (Býzachı) B.V.	18 194 461 593	42 100 337 426
40. «Maten Petroleým» AQ	18 074 343 098	51 987 269 966
41. LÝKOIL Oversız Qarashyǵanaq B.V.	17 663 621 795	40 380 725 838
42. Nelson Petroleým Býzachı B.V.	17 231 104 148	43 926 090 555
43. Shlıýmberje Lodjelko INK	15 746 238 516	15 746 238 516
44. «KSELL» AQ	15 599 458 910	21 284 053 963
45. «Intergaz Ortalyq Azııa» AQ	15 483 599 915	20 535 775 928
46. Shevron Interneshnl Petroleým Kompanı	15 081 548 163	54 100 439 101
47. «Inkaı» BK» JShS	14 333 981 906	19 764 414 999
48. «PetroQazaqstan Qumkól Resorsız» AQ	13 390 134 213	44 934 099 052
49. Bı Djı Qarashyǵanaq Lımıted	12 028 112 350	78 096 137 306
50. «QazStroıServıs MGQK» AQ	11 916 577 997	36 109 645 175
BARLYǴY:	2 944 744 791 651	5 844 596 756 812