Áýeli qazaq tilindegi tańǵajaıyp ertegilerdi úlkenderdiń aıtýynan tyńdaǵan. Keıin ózi oqyp, sıqyrly álemniń ishinde júrdi. Tilge degen qumarlyq, bilýge degen beıim osy kezde qalyptasty. Kózi ilingenshe qııal áleminde, este joq eski kezeńde ózi súıip oqıtyn ertegi keıipkerlerimen birge júretin. Bir ǵajaby, qazaq tilindegi ertegilerdiń bári jaqsy aıaqtalady. Keıipkerleri de meıirban, peıilderi darhan dalanyń keńdigindeı. Ańqaý, adal. Tiri janǵa jamandyq oılamaıdy. Talaı ertegini elite oqyǵanynan túıgeni osy. Búginde ózge ult ókilderi arasynda ótkiziletin san alýan baıqaýda júlde alyp júrgen, jergilikti ult tiliniń bilgiri, Atbasar qalasynyń týmasy Tamıla Martazanova ertegi álemimen erjetkenderdiń biri.
Atbasar qalasyndaǵy №2 kópsalaly orta mektepte oqyp júrgen kezinde tildi tolaıym meńgerýge ustazy Altynaı Qajenova kóp yqpal etken eken.
– Eń aldymen tilimdi qalyptastyryp, osy deńgeıge jetkizgen ustazyma aıtar alǵysym kóp, – deıdi Tamıla Magametqyzy, – aldymen qalalyq, sosyn aýdandyq, oblystyq, respýblıkalyq ózge ult ókilderi arasynda ótkiziletin san alýan baıqaýlarǵa qatystym. Júldesiz qalǵan jerim joq. Osy baıqaýlarǵa tyńǵylyqty daıyndyq kerek boldy. Sol kezde ustazymnyń janynan shyqpaıtynmyn. Altynaı Qasymqyzy baıqaýǵa ózi ertip aparatyn. Men qansha qobaljyp, ýaıymdasam, ol kisi menimen birge, bálkim menen de kóp ýaıymdaıtyn. Búginde qazaq tilin qapysyz meńgerip, tabysqa jetetuǵyn bolsam, ol eń aldymen ustazymnyń arqasy. Tildi ǵana emes, eldi, Otandy súıýdi úıretti. Salt-dástúrdiń, ádet-ǵuryptyń mánin uqtyrdy. Ult tilin, onyń qıly-qıly tarıhyn, soqtyqpaly-soqpaqty jolynan ótken taǵdyryn tereńirek bilgen saıyn meniń jan-dúnıem qazaqy álemmen tabysa túsedi. О́ńime qarap jurt násilim basqa ekendigin tanyǵanymen, tildese kele qazaqtyń boıjetkenderinen aıyrmashylyǵymnyń joq ekendigin uǵar edi. О́ıtkeni, men de osy eldiń qyzymyn.
Birshama sheshen sóıleıtin, tildi erkin meńgergen Tamıla Magametqyzynyń aıtýyna qaraǵanda, til bilý ómir jolyndaǵy júkti de jeńildetken. Oblys ortalyǵyndaǵy Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý memlekettik ýnıversıtetiniń zań fakýltetin oıdaǵydaı aıaqtaǵannan keıin eńbek jolyn bastaǵanda kóp-kórim kómek bolypty. Ásirese is qaǵazdaryn júrgizgende. Talap boıynsha qos tildi qatar bilý kerek. Orys tilinde de erkin sóıleıtin jas qyz til máselesine kelgende tipti qamshy saldyrmaıdy.
–Tildi erkin meńgerý úshin qorshaǵan ortanyń áseri kóp bolatyndyǵy belgili, – deıdi keıipkerimiz, – meniń ákem Magamet Bamatgıruly, anam Madash Magametqyzy meniń qazaq tilin úırengenime eshbir qarsylyq bildirgen joq. Qaıta osy qadamyń óte durys dep qanattandyryp otyrdy. Ata-anamnyń aıtýyna qaraǵanda, bizdiń ata-babamyzdy qıyn-qystaý kezeńde qazaq halqy qushaq jaıa qarsy alǵan. Bir ýys bıdaımen bólisken, bir úzim nandy bólip jegen. Sol qamqorlyqtarynyń arqasynda el qataryna qosylyppyz. Endi sol jaqsylyqtyń óteýin qalaı qaıtaramyn dep kóp oılandym. Meniń qolymnan ne keledi? Eger tilin meńgersem, dástúrin qadirlesem, osy dalanyń perzenti bolsam, elge adal qyzmet etsem atalaryma sińirgen eńbektiń bárin bolmasa da, bir shókimin aqtar edim ǵoı.
Qazaq dalasynda týyp, halqynyń qasıetin qadirlegen qarshadaı qyzdyń peıiline, aldyna qoıǵan maqsat-muratyna bek razy boldyq. Barlyǵy adam sanasynda ǵoı. Sanasyna sáýleli, izgi oı uıalatqan, búginde oblys ortalyǵyndaǵy quqyqtyq keńes berý ortalyǵynda zańger bolyp jumys isteıtin Tamılanyń tujyrymy durys-aý, shirkin!
Kókshetaý
