Salystyrmaly túrde alǵanda Ortalyq Azııa elderindegi jaǵdaı qalypty ári ósim kórsetý áleýeti saqtalǵan. Osyndaı oń tendensııa bizdiń elde de baıqalýda. Máselen, «Finprom.kz» aqparattyq portalynyń málimetterine sáıkes Qazaqstanǵa aǵymdaǵy jyly tartylǵan sheteldik ınvestısııalardyń jalpy kólemi 3,6 mlrd AQSh dollaryn qurady. Olardyń ishinde salymdardyń negizgi bóligi Nıderland, AQSh jáne Reseıge tıesili. Sonymen birge «Moody’s ı FitchRatings» reıtıngtik agenttigi Qazaqstannyń reıtıngin ınvestısııalyq senimdi deńgeıinde rastady. Demek, elimizde ekonomıkany jandandyrý baǵytynda qabyldanyp jatqan sharalardyń oń baǵasyn berýge negiz bar.
Syrttan tartylǵan jáne ishki resýrstardyń arqasynda salymdar boıynsha kórsetkishi joǵary sektorlar qatarynda bilim berý salasynyń nátıjeleri biregeı. 2018 jyldan beri ınvestısııalar kólemi boıynsha ósim kórsetpegen bilim salasyna ınvestorlardyń qyzyǵýshylyǵynyń artýynyń sebebi iri ınfraqurylymdyq jobalardy júzege asyrýda memleket-jekeshelik áriptestigi qaǵıdattaryna negizdelgen mehanızmdi keńinen qoldaný bolyp tabylady. Aǵymdaǵy jyldyń qańtar-qyrkúıek aılarynyń qorytyndysy boıynsha qarqyndy ósim kórsetken bul salaǵa 143,5 mlrd teńge ınvestısııa tartylyp, ótken jylmen salystyrǵanda bul kórsetkish 27%-ǵa artyp otyr.
Osyndaı oń betburysqa bilim salasyn jetelegen atalmysh mehanızmniń basty maqsaty – memlekettiń qoldaýymen kásipkerlerge bilim salasyn keńinen ıgerýi arqyly halyqqa usynatyn qyzmet kórsetýdiń sapasyn arttyrý. Búginde memleket pen jeke sektordyń yntymaqtastyǵynyń negizinde óńirlerde 14 myńnan astam oqýshyǵa arnalǵan 40 jekemenshik mektep pen 11 myń tósektik orynǵa shaqtalǵan 44 stýdenttik jataqhana boı kóterdi.
Daǵdarys jaǵdaıynda jańa naryqtar men jobalarǵa izdenis ústindegi ınvestorlar men kásipkerlerge osy áriptestiktiń qanshalyqty tıimdi ekenin, jataqhanalar salý jobasy arqyly kórsetýge bolady.
Jalpy, memleket jataqhana salýǵa daıyn kásipkerlerge keshendi qoldaý kórsetýge ázir. Onyń saıası negizi eki jyl buryn Elbasynyń «Bes áleýmettik bastamasynda» qalanǵan bolatyn. 2018 jyldan bastaý alǵan mehanızmge ınvestorlardy keńinen tartý mindetin oryndaý úshin ártúrli jańashyldyqtar da engizilý ústinde.
Qarjylyq qoldaý sharalarynyń ishindegi negizgisi – maqsatty memlekettik tapsyrysty ornalastyrý. Memlekettik tapsyrys somasy aılyq eseptik kórsetkishke táýeldi ári jyl saıyn 4-5%-ǵa artyp otyrady. Aǵymdaǵy jyldyń jaǵdaıynda 1 stýdentke arnalǵan tólemniń kólemi 400 myń teńgege deıingi somany quraıdy. Budan bólek, mehanızm sheńberinde qurylysy úshin jer telimderimen qamtamasyz etý, jobalyq-smetalyq qujattamalardy usyný, bankti nesıeniń paıyzyn jeńildetý boıynsha ózge de qoldaý tetikteri qarastyrylǵan.
|
Memlekettik qoldaý quraly |
Merzimi |
Sharttary |
|
Maqsatty memlekettik tapsyrysty ornalastyrý |
8 jyl boıy |
1 stýdentke 122/144 aılyq eseptik kórsetkish, stýdentterdiń qoldanysqa berilgen jataqhanada turýy mindetti. Alǵashqy 12 aı tólem arttyrýshy koeffısıent negizinde tólenedi, jazǵy demalys kezeńine de tólemder qarastyrylǵan |
|
Oqý oryndarymen konsorsıým qurý arqyly ınvestısııa kólemin ońtaılandyrý |
Merzimi sheksiz |
Áriptestiktiń barlyq sharttary konsorsıonaldyq kelisimde bekitiledi. Kelisim sheńberinde jobany jer telimimen nemese qosymsha qarjymen qamtamasyz etýge qol jetkizýge bolady |
|
Jer telimderin jeńildetilgen negizde usyný |
Menshikke nemese jalǵa rásimdeýge baılanysty |
О́ńirlik áleýmettik kásipkerlik korporasııalar arqyly, jergilikti memleket-jekemenshik áriptestigi jobalary aıasynda |
|
Tıptik jobalyq-smetalyq qujattamany usyný |
2021 jyldan bastap, jaramdylyǵy orta eseppen 5 jyl |
Tıptik jobalyq-smetalyq qujattamany Qazaqstannyń barlyq 4 klımattyq aımaǵyna qoldaný múmkindigi |
|
Banktik nesıeniń paıyzdyq mólsherlemesin arzandatý |
7 jylǵa deıin |
«Qarapaıym zattar ekonomıkasy», «Bıznestiń jol kartasy – 2025» «Damý» qory baǵdarlamalary aıasynda |
|
Pandemııaǵa baılanysty qashyqtan oqytý kezinde memlekettik tapsyrysty ornalastyrý |
Qashyqtan oqytý aıaqtalǵanǵa deıin |
Tólemder jataqhananyń jobalyq qýatyna sáıkes júrgiziledi |
Nátıjesinde, eki jyldyń tóńireginde iske qosylǵan jataqhanalardyń 27-si nemese oryndardyń jalpy sanynyń 35%-y jeke sektordyń ınvestısııalarynyń arqasynda paıda boldy.
Biraq joǵary qarqynǵa qaramastan jataqhanaǵa degen suranystyń áli de tolyq qamtylmaǵanyn atap ótken jón. Qazirgi ýaqyttyń ózinde 68 myńnan astam stýdent jataqhanaǵa muqtaj. Orta eseppen bir jataqhana 500 orynǵa arnalsa, tapshylyqty joıý úshin shamamen 136 obektini iske qosý qajet. Sonymen qatar aldaǵy 10-15 jyldyń barysynda stýdentter kontıgentiniń 27%-dyq ósimi boljanýda. Demek, 2030 jyly elimizdegi stýdentter sany 1,5 ese artyp, 364 myń adamdy quraıdy. Iаǵnı bul kórsetkishter bolashaqta jataqhanaǵa degen suranystyń arta túsetininiń bir aıqyn dáleli.
Búginde baǵdarlama óz jalǵasyn tabýda. Jobaǵa qyzyǵýshylyq tanytqan ınvestorlar Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Qarjy ortalyǵyna habarlasa otyryp, tolyq aqparatpen tanysa alady.
Baılanys málimetteri: 8 (7172) 695-127, 8 (705) 198-01-01, jobanyń saıty – studdom.fincenter.kz, telegram-arnasy – invest.fincenter.kz.
«Qarjy ortalyǵy» AQ
