Tehnologııa • 26 Qarasha, 2020

Qazaqstanda ǵaryshtan arheologııalyq nysandardy izdeý júıesin qurý josparlanýda

111 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Jobany NAC Analytica korporatıvtik qory, GlobalXplorer amerıkandyq uıymy jáne Nazarbaev Ýnıversıtetiniń arheolog-ǵalymy Denıel Pıý iske asyrady, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Qazaqstanda ǵaryshtan arheologııalyq nysandardy izdeý júıesin qurý josparlanýda

Jobanyń maqsaty – Qazaqstandaǵy arheologııalyq nysandardy izdeý úderisin jedeldetý jáne avtomattandyrý. Ázirleýshilerdiń pikirinshe, mundaı izdeý júıesin qurý adam, ýaqyt jáne aqsha resýrstaryn ońtaılandyrýǵa, sondaı-aq kópshiliktiń arheologııaǵa degen qyzyǵýshylyǵyn týdyrady. 

"Adamdar arheologııa týraly estigende, olar birden qolynda tis shetkalary bar, las jerde otyrǵan ǵalymdardy kóz aldyna elestetedi. Bul óte qyzyq, óıtkeni búgin bizdiń salada kóptegen joǵary tehnologııalar qoldanylady. Biz jumys istep jatqan joba Qazaqstan úshin óte qolaıly, óıtkeni munda keńistik kóp, halyq tyǵyzdyǵy tómen jáne aǵashtar men ósimdikter turǵysynan topyraq jamylǵysy óte úlken emes", - deıdi doktor Pıý.

Bastapqy kezeńde jer betin skanerleıtin júıe joǵary dáldiktegi sýretterdi ǵalymdarǵa baǵyttaıtyndaı etip ornatylady. Olar dalada tabylǵan arheologııalyq eskertkishterdi qujattaıdy jáne olardy keıde ǵylymı qoǵamdastyqtan góri jaqsy biletin, jergilikti turǵyndardyń derekterimen salystyrady, - dep túsindiredi uıymdastyrýshy.

Ekinshi kezeńde ınteraktıvti veb-saıtty iske qosý josparlanýda, onda qarapaıym paıdalanýshylar arheologııalyq nysandardy anyqtaý prosesine tartylady.

"Saıtqa kirgenderdiń árqaısysy paıdalanýshy atyn jasaı alady jáne basqarý jáne monıtorıng paneline kire alady. Onda spýtnıkter túsirgen sýretter "siz munda qyzyqty bir nárseni kórip tursyz ba?» degen sqraqtarmen shyǵady. Eger paıdalanýshy "joq" dep jaýap berse, ekranda basqa sýretter kórsetiledi. Eger paıdalanýshy "ıá" dep jaýap berse, onda sýret basqa paıdalanýshylarǵa kórsetiledi. Osylaısha, eger belgili bir sýret kóptegen oń jaýaptar alsa, arheologııalyq jumystarǵa ǵalymdar toby jiberiledi. Prosess qyzyqty bolady!", - dep qosady professor Pıý.

Onyń aıtýynsha, osyǵan uqsas júıe Perý men Egıpette sátti qoldanylyp keledi. Al Google kompanııasy ony adamnyń bet-álpetin taný fýnksııasy úshin paıdalanady. Sondaı-aq ǵalym 2016 jyly Qostanaıda geoglıf tabylǵan kezde óziniń tıimdiligin dáleldegen spýtnıktik tehnologııalardyń joǵary qýattylyǵyn atap ótti. Sol kezde jergilikti ǵalym Google kartalaryn qoldandy.

Sońǵy jańalyqtar

Jańatastaǵy joıqyn daýyl

Aımaqtar • Búgin, 08:45

Medali kóp chempıon

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 08:40

Dúbirli doda bastaldy

Olımpıada • Búgin, 08:35

Segiz Olımpıadaǵa qatysqan

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 08:30

Keshendi qoldaý qujaty

Bilim • Búgin, 08:25

Bir saıysta – bes altyn

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 08:20

Qazaq óneri – Doha sahnasynda

О́ner • Búgin, 08:15

Saǵadaǵy satıra keshi

Taǵzym • Búgin, 08:10

Kúrshim kóginde qyran samǵady

Mıras • Búgin, 08:05

Juldyzdaı jarq etken qalamger

Tulǵa • Búgin, 08:00

Monakodan utyldy

Tennıs • Búgin, 07:55