Keshe Qazaqstan Premer-Mınıstri Serik Ahmetov Tashkentte ótken Shanhaı yntymaqtastyq uıymy úkimet basshylary keńesiniń otyrysyna qatysyp, sóz sóıledi. Sondaı-aq, keńes aıasynda S.Ahmetov birqatar elderdiń úkimet basshylarymen ekijaqty kezdesýler ótkizdi.
Keshe Qazaqstan Premer-Mınıstri Serik Ahmetov Tashkentte ótken Shanhaı yntymaqtastyq uıymy úkimet basshylary keńesiniń otyrysyna qatysyp, sóz sóıledi. Sondaı-aq, keńes aıasynda S.Ahmetov birqatar elderdiń úkimet basshylarymen ekijaqty kezdesýler ótkizdi.
Quramyna Qazaqstan, Qytaı, Qyrǵyzstan, Reseı, Tájikstan jáne О́zbekstan syndy alty memleket kiretin Shanhaı yntymaqtastyǵy uıymynyń (ShYU) osyǵan deıingi otyrysy Bishkekte ótken bolatyn. Mine, araǵa bir jyl salyp, atalǵan uıymǵa múshe elderdiń alty úkimet basshysy Tashkentte bas qosyp otyr. Árıne, keńes otyrysyna uıymǵa múshe memleketter ǵana emes, sonymen qatar, uıymǵa baqylaýshy elder – Aýǵanstan, Úndistan, Iran, Mońǵolııa, Pákstan jáne únqatysý jónindegi áriptester – Belarýs, Túrkııa, Shrı-Lanka ókilderi de qatysty.
Keńes otyrysy aldymen shaǵyn quramda bastalyp, keıin keńeıtilgen quramda jalǵasty. Onda saýda-ekonomıkalyq ózara is-qımyldy odan ary damytý jáne nyǵaıtý, gýmanıtarlyq yntymaqtastyqty tereńdetý boıynsha sharalar talqylandy. Qazirgi tańda ShYU-nyń negizgi mindetteri aımaqtaǵy beıbitshilikti, turaqtylyqty jáne qaýipsizdikti saqtaý, ekonomıkalyq jáne gýmanıtarlyq yntymaqtastyqty damytý bolyp tabylady. Jalpy, keshegi keńes otyrysynda talqylanǵan taqyryptar da osy salalardy qamtydy.
Qazaqstan Premer-Mınıstri S.Ahmetov keńeıtilgen quramdaǵy kezdesýde sóz sóıledi. Ol uıym aldynda turǵan mańyzdy máselelerge toqtalyp, Qazaqstan tarapynan usynystar aıtty. Máselen, Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe memleketterdiń birlesken kúsh-jigerin bir arnada shoǵyrlandyrý kerektigine nazar aýdardy. Sondaı-aq, ShYU memleketteriniń kópjaqty saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyǵynyń qabyldanǵan baǵdarlamasyn oryndaý jónindegi sharalar josparyn, odan ári damytý sharalary tizimin egjeı-tegjeıli júzege asyrýda júıelilik qajet. Jaǵdaı shapshań ózgerip otyrǵan búgingi zamanda ShYU hatshylyǵy kórsetilgen qujattardy júzege asyrý barysyna arnaıy baqylaý jasaýy jáne qajettiligine qaraı olardy der kezinde jandandyrýǵa bastamashy bolýy kerek, dedi ol. Buǵan is júzinde kómektesýge bizdiń el únemi daıyn ekendigin málimdedi.
Otyrysta talqylanǵan ózekti máselelerdiń biri – Damý bankin qurý jumystary aıasynda órbigen bolatyn. Esterińizde bolsa, ShYU-ǵa múshe elderdiń Damý bankin ashýdyń qaǵıdalyq kelisimi týraly sheshimge 2011 jyly qol qoıylǵan. Qazirgi tańda onyń qarjy úlgisin qalyptastyrý jumystary júzege asýda. Osyǵan qatysty S.Ahmetov Qazaqstan ustanymdaryn bildirdi. Sonymen qatar, Damý banki men Damý qorynyń qyzmetin qalyptastyrý qaǵıdalaryna kelisý jónindegi jumysty aıaqtaý, sondaı-aq, olardy iske qosý ShYU-nyń basqa elder men uıymdar úshin tartymdylyǵy men ekonomıkalyq yntymaqtastyǵy tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beretinin atap ótti. ShYU Iskerlik keńesi, Naqty jobalardy júzege asyrý jónindegi bankaralyq birlestik sııaqty úkimettik emes qurylymdardyń qyzmetin qaıta baǵdarlaý qajet, degen S.Ahmetov ShYU arnaıy jumys toptarynyń qyzmetine taldaý jasaý álsiz tustarymyzdy anyqtaýǵa múmkindik beretinin alǵa tartty. Úkimet basshysy uıymnyń energetıka klýbyn qurý jaıyna da toqtalyp, alda keden salasy, aımaqtardaǵy sý máseleleri tóńireginde de keshendi jumystar atqarylýy tıistigin atap kórsetti.
S.Ahmetov Qazaqstan bastamashy bolǵan Innovasııalyq yntymaqtastyq baǵdarlamasy jaıyna da jeke toqtaldy. Qazirgi kúni uıym tarapynan ilgerilep kele jatqan bul baǵyttaǵy jumystarǵa jaqsy baǵa bere otyryp, aldaǵy ýaqytta da jandandyra berý qajettigin atady. Negizgi maqsaty ulttyq ekonomıkalardyń básekege qabilettiligin kóterý, taýarlar óndirisi men qyzmetterde ınvestısııalarǵa, energııa únemdeıtin ónimderge qol jetkizý bolyp tabylatyn ShYU memleketteriniń ınnovasııalyq yntymaqtastyq baǵdarlamasynyń qazaqstandyq jobasymen jumys jasaýda áriptesterdiń syndarly turǵydan kelýine úmit artamyz, dep túıindedi oıyn S.Ahmetov. Sóziniń sońynda Qazaqstan Úkimetiniń basshysy otyrysqa qatysýshylardy kelesi jyly Astanada ótetin Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe memleketter Úkimet basshylary keńesiniń otyrysyna shaqyrdy.
Otyrys qorytyndysy boıynsha birqatar qujattarǵa qol qoıyldy. Máselen, úkimet basshylary uıymnyń ári qaraı damýynyń negizgi baǵyttary boıynsha ShYU músheleriniń ustanymdary aıqyndalǵan birlesken kommıýnıke qabyldandy. Sondaı-aq, Damý bankin jáne Damý qoryn (arnaıy shotty) qurý jónindegi ári qaraıǵy jumystarǵa qatysty sheshimderge jáne kólik qatynasy salasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytý jónindegi ShYU-ǵa múshe memleketter úkimet basshylarynyń birlesken ótinishine qol qoıylyp, ShYU-ǵa múshe elder aýmaǵyndaǵy juqpaly aýrýlardan týǵan epıdemıologııalyq jaǵdaı týraly Málimdeý baǵdarlamasy bekitildi.
Keńes otyrysy aıasynda S.Ahmetov BUU Bas hatshysynyń orynbasary, BUU-nyń Azııa jáne Tunyq muhıt elderi úshin ekonomıkalyq jáne áleýmettik komıssııasynyń Atqarýshy hatshysy Noelın Heızermen kezdesti. Kezdesý barysynda halyqaralyq qatynastar jaıyndaǵy aýqymdy máseleler sóz boldy. Taraptar, sonymen qatar, BUU-nyń Azııa jáne Tunyq muhıt elderi úshin ekonomıkalyq jáne áleýmettik komıssııasynyń Almatydaǵy sýbaımaqtyq bólimshesiniń qyzmeti týraly pikir almasty. Bul bólimshe 2011 jyly ashylǵan bolatyn.
S.Ahmetov, sondaı-aq, Qytaı Halyq Respýblıkasy Memlekettik Keńesiniń Premeri Lı Kesıanmen kezdesti. Áriptester Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń mańyzdy baǵyttaryn talqylady.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan» – Tashkentten.
