Á. Pirmetovtyń aıtýynsha, satyp alýlardaǵy oń dınamıka básekelestikti keńeıtý jáne bir kózden satyp alýdy barynsha qysqartý arqasynda múmkin boldy.
"О́tken jyldardyń tájirıbesi jetkilikti básekelestik orta qurý únemdeýdiń úlesin arttyratynyn kórsetti. Ortasha alǵanda, bul bir kózden satyp alýlarǵa qaraǵanda 4-5 ese kóp", - dedi Álisher Pirmetov.
Á. Pirmetov satyp alý qyzmetin uıymdastyrýdaǵy jańa tásilderdiń nátıjelerin usyndy. Ol satyp alýdyń durys qurylǵan júıesin qamtamasyz etýge kompanııalar tobynyń turaqty jumys isteýi baılanysty bolǵanyn atap ótti. Osyǵan baılanysty Qor olardy ortalyqtandyrý boıynsha sharalar qabyldady.
Osylaısha, alǵashqy pılottyq jobalar aǵymdaǵy jyly iske asyrylyp, tıimdiligin kórsetti. Atap aıtqanda, uıymdastyrýshylyq qurylymdar ońtaılandyryldy, basqarý deńgeıleri qysqartyldy, satyp alý jáne sharýashylyq qamtamasyz etý fýnksııalaryna arnalǵan shyǵystar 22% - ǵa deıin tómendetildi, ótkizilgen satyp alý qorytyndylary boıynsha únemdeýdiń úles salmaǵynyń kórsetkishi 23% - ǵa deıin ósti.
Aǵymdaǵy jyly Qor kategorııalyq satyp alýlardy odan ári damytý boıynsha jumystardy jalǵastyrdy. Satyp alýdyń osy túri aıasynda Á. Pirmetov Qordyń ımporttyq ónimderdi jetkizýdi tolyǵymen alyp tastaǵanyn habarlady. Sonymen qatar, jetkiziletin ónimderge biryńǵaı talaptardy shoǵyrlandyrý jáne damytý arqyly aıtarlyqtaı qarajat únemdeldi.
Mysaly, "Arnaıy aıaq kıim" kategorııalyq strategııasy boıynsha ımport alynyp tastaldy jáne 16 OTО́-den 100% satyp alyndy. Satyp alý kólemi-4,5 mlrd teńge. Buǵan deıin qarajat Reseı men Qytaıǵa "ketken", - dep atap ótti A.Pirmetov. Sonymen qatar, onyń aıtýynsha, satyp alý baǵalarynyń aýqymy 10 eseden astam qysqardy, bul 1 mlrd teńgeden astam paıda alýǵa múmkindik berdi. Sondaı-aq, strategııada aıaq kıim óndirisinde qazaqstandyq shıkizatty paıdalaný boıynsha óndirýshilerge qoıylatyn talaptar kózdelgenin atap ótken jón.
Álisher Pirmetov sondaı-aq "offteık-shart"tetigi sheńberinde ımportty almastyrýdy yntalandyrý týraly eske saldy. Onyń aıtýynsha, atalǵan jobalardy iske asyrý Qazaqstanda balamasy joq jańa óndirister qurýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar, bul tásil otandyq ınvestısııalyq qyzmetti jandandyrýǵa, jańa jumys oryndaryn qurýǵa múmkindik beredi.
Qazirgi ýaqytta ımportty almastyrý baǵdarlamasy aıasynda 43 joba maquldandy, 25,5 mlrd teńge somasyna 71 offteık-shart jasaldy. Qosymsha, 7,7 mlrd teńge somasyna taǵy 21 offteık-shart jasasý josparlanýda. Kepildendirilgen off-teık sharttar túrinde qoldaý alǵan kásiporyndar tek ótken jyly 16,5 mlrd teńge salyq tóledi.
"Offteık-sharttar" tetigi ózin otandyq kásipkerlerdi qoldaýdyń aıtarlyqtaı tıimdi quraly retinde kórsetti. Eń bastysy, eger buryn kompanııalardyń qarajaty shetelge "ketken" bolsa, qazir olar Qazaqstan ekonomıkasyna jumys isteýde. Jańa tehnologııalar men quzyretter ıgerilýde, jańa jumys oryndary qurylýda jáne bıýdjetke salyq tólenip jatyr", - dep atap ótti Á. Pirmetov.
О́z kezeginde, holdıng ishindegi satyp alýdy ońtaılandyrý sheńberinde 2017 jyldan bastap 2020 jylǵa deıin básekeles ortaǵa 4000 pozısııa berildi, qazirgi ýaqytta osy tizbede 213 pozısııa bar. Qabyldanǵan sharalar osy kezeńde 23 myń bıznes sýbektilerine 1 trln teńge somasyna Qordyń satyp alýlaryna tikeleı qol jetkizýge múmkindik berdi. Sonymen qatar, qurylǵan básekelestik orta esebinen Qor kompanııalary 70 mlrd teńge kóleminde únem aldy.
Qor sondaı-aq kásipkerlerdi qoldaýdyń naqty sharalaryn iske asyrdy. Osylaısha, aınalym qarajatynyń jetkiliksiz ekendigin eskere otyryp, Qordyń taýar óndirýshileri shartsyz basymdyqty jáne 30% - dan kem emes mindetti aldyn ala tólemdi kózdedi, 5 jumys kúninen keshiktirmeı jetkizilgen taýarlar úshin aqy tóleý týraly talap engizildi jáne jobalaý qujattamasyn ázirleý kezinde qazaqstandyq ónimdi mindetti túrde qoldaný jónindegi talap belgilendi.
Qabyldanǵan sharalardyń tıimdiligi men ýaqtylylyǵyn qol jetkizilgen kórsetkishter rastaıdy - "qarapaıym zattar ekonomıkasy" baǵdarlamasynyń alty salasy boıynsha satyp alýdaǵy jergilikti qamtý úlesi 2019 jylmen salystyrǵanda aǵymdaǵy jyly 30% - dan 69% - ǵa deıin ulǵaıdy, OTО́-den satyp alý úlesi 2019 jylǵy 39% - dan 2020 jyly 83% - ǵa deıin ósti.
Aǵymdaǵy jyldyń 11 aıynda satyp alý kólemi 2,9 trln teńgeni qurady, onyń 90% - y nemese 2,6 trln teńge otandyq kásipkerler arasynda ornalastyrylǵan.
Esterińizge sala keteıik, 2020 jyldy "Samuryq-Qazyna" Qory Kásipkerlikti qoldaý jyly dep jarııalady.
