Árıne qomaqty ınvestısııa ıgerilse ǵana ıgiligin el kóredi. Osy turǵydan aıtqanda, tórtkúl dúnıedegi munaı alpaýyttary kóz tikken ken ornyndaǵy keleshek keńeıý jobasyna 45 mlrd AQSh dollary kóleminde ınvestısııa salyndy. «Teńizshevroıl» JShS basshylarynyń málimetinshe, atalǵan joba iske qosylǵanda ken ornynan munaı óndirý jylyna 12 mln tonnaǵa deıin ulǵaıady. 2023 jyly iske qosylatyn jobaǵa 300-ge jýyq qazaqstandyq kompanııa merdigerlikke tartyldy. Búginde bul jobada otandyq 27 myń maman jumys istep júr.
Qazir «Teńizshevroıl» munaı óndirýmen birge keleshek keńeıý jobasyna basa mán berip otyr. О́tken aptada jobaǵa qajetti 408 modýldi jetkizýdiń úsh jyldyq baǵdarlamasy sátti aıaqtaldy.
– «Teńiz» ken ornyna modýlderdi tasymaldaýdyń aıaqtalýy – qazaqstandyq kompanııalardyń teńiz logıstıkasy men metall konstrýksııalaryn óndirý salasyndaǵy básekege qabilettiligi dáleldengen orasan zor jetistik. Naryqtyq sharttardyń kúrdeliligine, pandemııanyń teris áseri men teńiz logıstıkasy operasııalarynyń ǵalamdyq aýqymyna qaramastan seriktesterimizdiń úmitin aqtadyq. Jobany odan ári sátti jalǵastyrý úshin el Úkimetimen, jergilikti atqarýshy organdarmen, iskerlik baǵyttaǵy seriktesterimizben yntymaqtastyqty jalǵastyra beremiz, – deıdi «Teńizshevroıl» JShS-niń bas dırektory Imer Bonner.
Onyń aıtýynsha, barlyq modýl josparǵa sáıkes ýaqytynda jetkizildi. Bul endi ken ornyndaǵy ornatý, ózge de qurylys jumystaryn odan ári jalǵastyrýǵa jol ashyldy. О́ıtkeni keleshek keńeıý jobasy – Qazaqstan úshin mańyzdy joba. Jobany júzege asyrý biliktiligi joǵary jumys kúshin, halyqaralyq kompanııalarmen seriktestik arqyly engizilgen tehnologııalardy, sondaı-aq jańǵyrtylǵan ınfraqurylymdy qalyptastyrady.
Atalǵan joba iske asyryla bastaǵannan beri qazaqstandyq taýarlardy, jumystar men qyzmetterdi satyp alýǵa 10,3 mıllıardtan astam AQSh dollary jumsaldy. Qazir jobada jumys isteıtinderdiń shamamen 91 paıyzyn qazaqstandyq mamandar qurap otyr. «Teńizshevroıl» ınjenerlik, materıaldyq-tehnıkalyq, óndiristik qyzmetterdi kórsetýge qazaqstandyq kompanııalardy jumyldyrýda. Keleshek keńeıý jobasyna qatysý úshin 2 350-den astam qazaqstandyq kompanııa aldyn ala iriktelip alynypty. Olardyń 1 281-i aldyn ala biliktilikten ótip, nátıjesinde qazaqstandyq kompanııalarmen 630-dan astam kelisimshart jasaldy.
Al árqaısysy 500-den 1 800 tonnaǵa jetetin modýlder Qazaqstanda, Ońtústik Koreıa men Italııada daıyndalyp, Reseıdiń ishki sý joly júıesi arqyly Kaspıı teńiziniń Prorva túbegindegi júk túsirý termınalyna tasymaldanypty. Barlyq modýldik júktiń jalpy salmaǵy 280 myń metrıkalyq tonnany qurady. Qazaqstandyq Ersai, KCOI kompanııalary Mańǵystaý oblysynda halyqaralyq standarttarǵa sáıkes 75 qurastyrmaly modýldik estakada men 10 qashyqtan baqylaý blogynyń qurylysyn aıaqtap, tehnıkalyq áleýeti men kásibıligin dáleldedi.
Jumystyń údemeli kezinde 120-dan astam keme paıdalanyldy. Onyń ishinde 40 keme jańadan qurastyrylyp, keıbiri osy joba úshin arnaıy ózgertildi. Qazaqstandyq «KazTeńizTransFlot» kompanııasy Kaspıı teńizindegi tasymaldy júzege asyrdy. Kemeler Qazaqstan men basqa núkteler arasynda 140 myń shaqyrymnan astam qashyqty júzip ótti. Bul jobanyń taǵy bir ereksheligi – «Teńiz» ken orny mańyndaǵy Prorva túbegi. Munda modýldik júkti qabyldaý, odan ári tasymaldaý úshin salynǵan jańa baǵyt túzildi. Prorva túbeginde uzyndyǵy 71 shaqyrymdy quraıtyn teńizge kirý arnasy, júk túsirý, saqtaý qondyrǵylary men kirme jol bar.
Osyndaı iri jobany iske asyrýǵa kirisken «Teńizshevroıl» JShS bas dırektorynyń orynbasary Aıbek Krambaevtyń málimetine súıensek, sheteldik mamandar quramy burynǵydan azaıa bastady. Sonyń esebinen qazaqstandyq mamandardyń sany ósip keledi. Olardyń úlesi byltyr jeltoqsanda 82% bolsa, bıyl jyl sońyna deıin 88%-ǵa jetedi. Bul oraıda árıne otandyq kadrlardyń biliktiligine basa nazar aýdarylyp otyr. Máselen, 2007 jyldan beri 198 qazaqstandyq qyzmetker sheteldikterdi almastyrypty. Onyń ishinde negizgi tehnıkalyq laýazymǵa 87, al basshylyq laýazymǵa kóterilgen 111 otandasymyz bar. Budan basqa taǵylymdamadan ótý úshin halyqaralyq jáne jergilikti taǵaıyndaýlardaǵy qazaqstandyq qyzmetkerlerdiń úlesi 10 adamǵa kóbeıip otyr. Qazaqstandyq qyzmetkerler Fılıppın, Qytaı, Ońtústik Koreıa, AQSh, Ulybrıtanııa sııaqty elderge jiberildi. Sondaı-aq 2 myńnan astam qyzmetker biliktilikti arttyrý baǵdarlamalaryna qatysty.
Atyraý oblysy
