Myńjyldyq dala folklory

Osy oraıda, joǵarydaǵy jobany iske asyrý mindeti júk­telgen Ǵylym jáne bilim mınıs­tr­ligi men M.O.Áýezov atyndaǵy ádebıet jáne óner ınstıtýty bir­shama ister tyndyrypty. Atap óter bolsaq, memlekettik tap­syrys negizinde eń áýeli «Fol­klor­lyq ekspedısııalar men qoljazba qorlarynyń materıaldaryn júıeleý jáne zerdeleý, sonymen qatar dala folklorynyń antologııasyn qalyptastyrý» atty joba qolǵa alynyp, bul iske Úkimet tarapynan 276 829 mln teńge qarjy qarastyrylypty.

Nátıjesi de jaman emes. Aı­ta­lyq, joba qabyldanǵan al­ǵash­qy jyldyń (2019) ózinde-aq antologııanyń bes tomdyǵy jaryq kórip, olardyń aýdıo jáne sıfrly nusqalaryn daıyndaý boıynsha jan-jaqty jumys atqarylǵan kórinedi.

Árbir tomy 10 000 dana taralymmen basylǵan «Dala folklory antologııasynyń»
47 650 myń danasy eń áýeli, res­pýblıka kitaphanalary men elimizdiń joǵary oqý oryndaryna taratylsa, qalǵan 2 350 danasy otandyq hám sheteldik ǵalymdar men ónertanýshylarǵa úlestirilipti.

Sonymen qatar elimizdegi qoljazbalar qory saqtalǵan ıns­­tıtýttar men muraǵattarda saq­tal­ǵan qundy jádigerler sıfr­ly júıege kóshirilip, olar zamanaýı túrde elektron­dy katalogtanýmen qatar ǵy­ly­mı-dalalyq ekspedısııalar nátıjesinde jınaqtalǵan folklorlyq muralar qoryn óńdeý, saraptaý jumystary sátti atqarylypty.

Jobany iske asyrýdyń ke­le­si bir baǵyty – «Ejelgi, orta­ǵasyrlyq kezeńderdiń jazbasha ádebı eskertkishterin ázir­leý men zerdeleý jáne ejelgi ádebıet antologııasyn daıyndaý» atty jospar negizinde qurylyp, bul mindetti iske asyrý úshin mem­le­ket­tik tapsyrys arqyly 48 578 mln teńge qarjy bólingen eken.

Nátıjesinde, elimiz kóle­min­­degi ǵylymı-zertteý ıns­tı­týt­tardyń qoljazba qor­la­ry men muraǵattarynda saq­tal­ǵan materıaldar ǵyly­mı ádis­­pen júıelenip, aýdı­torııa­nyń qolje­tim­­diligi úshin «Ejelgi ádebıet antologııasy» atty ki­tap­­tar sıkli sıfrly format­ta túrde jaryq kóre bastaǵany qup­tarlyq.

Atalǵan antologııanyń al­ǵash­qy kitaby – «Islamǵa de­ıin­gi ádebı eskertkishter» degen atpen 10 000 danamen jaryq kórse, onyń 9 530 danasy respýblıka kitaphanalary men joǵary oqý oryndaryna taratylypty. Qalǵan 470-i sheteldik jáne otandyq ǵalymdar men tanymal óner-bilim ıelerine syıǵa tar­tyl­ǵan eken.

Sondaı-aq myńjyldyq mu­ra­ny jańǵyrtý aıasynda jasalyp jatqan taǵy bir keleli joba – «Folklorlyq mýzykalyq mura­ny saqtaý men júıeleý jáne Uly da­lanyń ejelgi motıvteriniń tań­daýly úlgileriniń jınaǵy» dep atalyp, buny tolyq oryndap shyǵý úshin memleket taraptynan 85 961 mln teńge qarajat kózdelipti.

Nátıjesinde, «Uly dala­nyń ejelgi saryndary» atty kóp tom­dyq antologııanyń alǵash­qy kitaby qazaq, orys jáne aǵyl­shyn tilinde 10 myń danamen no­talyq mátinderi men ǵylymı tú­si­niktemeleri jınaqtalǵan sıfr­­­ly formatta basylyp shyq­qa­ny qýantady.

Atalǵan joba áli de jal­ǵa­syn tabýda. Mysaly, bıyl­ǵy jyldyń alǵashqy toq­sanynda Mádenıet jáne sport, Bilim jáne ǵylym mınıstrlikteri, Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalary jáne barlyq oblys ákimdikteri birlesip óńir­lik, respýblıkalyq jáne ha­lyqaralyq deńgeıde ǵylymı zertteý baǵyty kózdelgen «Dala folklory men mýzykasynyń myń jyly» atty jobany iske asyrý jónindegi is-sharalardyń biryńǵaı josparyn bekitti.

Bul qujatta eń áýeli qazaq ul­tynyń materıaldyq emes máde­nı murasy ulttyq fol­klo­rynyń ejelgi jáne qazirgi úlgilerin saqtaý jáne ony nasıhattaý, odan keıin mádenı bilim berý keńis­ti­gi­ne notalyq formatta ártúrli halyq aspaptarynda qazirgi zamanaýı elektrondy nusqada jandy daýysta jazylǵan mýzyka jaý­harlaryn jandandyrý, sonymen qatar halyqtyń tarıhı murasyn urpaq sanasyna dástúrli mýzykalyq folklor arqyly nasıhattaý jáne ulttyq mádenı qundylyqtardy ǵylymı zertteý jaıly josparly mindetter júktelgen eken. Bul qundy qujat ult bolashaǵyna jasalǵan ıgi qadam ekeni anyq.