О́ńirde ónim óńdeýdiń órisi keń

Bıyl oblys dıqandary kúzgi jıyn-terindi uıymshyldyqpen ótkizip, qut qambaǵa mol ónim qu­ıyp aldy. Berekeniń úıiri­lýi­ne aýyl sharýashylyǵy tehnı­ka­­larynyń birshama jaqsarýy sebep bolyp otyr. Aýyl sharýa­shy­lyǵy daqyldarynyń barlyq túri boıynsha 5,2 mıllıon tonna ónim jınaldy. Ortasha gektar bere­kesi 11,8 sentnerden aınaldy. Jı­nalǵan astyq kólemi ishki qajet­tilikti tolyq kólemde, son­daı-aq, eksport áleýetin 2-2,5 mıl­lıon tonna deńgeıinde qam­ta­masyz etýge múmkindik berdi.

Astyqty óńir úshin eń keregi astyq kombaındary. Qońyr kúz­degi qarbalasta tehnıka túgel bolǵan jaǵdaıda ǵana kúzgi jaýyn-shashynǵa urynbaı, oraq naý­qanyn oıdaǵydaı aıaqtaı ala­syń. Qazir Kókshetaýda «Kazrost Engineering» kom­panııasy qar­qyndy jumys isteýde. О́ndi­ris kólemin artty­ryp, jyly­na 800 kombaın qu­ras­tyr­maq. Jobaǵa 7,5 mlrd teń­geden astam ınves­tısııa qu­ıyl­ǵan. Kásip­oryn «Vektor» jáne «Acros» tárizdi alymdylyǵy joǵary as­tyq kombaındaryn shyǵarýda. Bul kombaındar alqaptarda syndarly synaqtan ótken tehnıkalar.

– Zaýyt jańa ekinshi sehtyń qury­lysy men óndiristi jańǵyr­tý esebinen kólemdi ulǵaıtpaq. Bir aıta keterligi, kombaın qu­ras­­ty­ratyn qosymsha taǵy 7 bir­­deı beket uıymdastyrylyp otyr, – deıdi kásiporynnyń bas dı­rek­tory Daryn Imanmusaev, – ká­sip­oryndy jańǵyrtý ýaqyt­tan utyp, qurastyrý ju­mys­taryn jeńildetedi.

Jyl basynan beri zaýytta 480 astyq kombaıny quras­ty­­ryl­ǵan. Onyń 400-den astamy dı­qandardyń qolyna tıip, kúz­gi oraq jumystaryna qatysty. Qazir bul tehnıkalarǵa elimizdiń astyqty óńirlerinen suranys úz­diksiz túsip jatyr. Sóz arasynda bir kombaınnyń quny 50 mln teń­ge­niń shamasynda ekenin aıta kete­lik. Sheteldik tehnıkalardan álde­qaıda arzan ári jóndeýge de yńǵaıly.

– Shetelden alynatyn aýyl sharýashylyǵy tehnıkalarynyń baǵasy qymbat, – deıdi Aýyl sharýa­shylyǵy mınıstri Sapar­han Omarov, – otandyq óndiristi damytyp, aýyl sharýashylyǵy tehnı­kalaryn ózimizdiń shyǵar­ǵanymyz áldeqaıda jaqsy ǵoı.

Zaýytta jalǵyz kombaın ǵana emes, ózge de astyq tıe­gish, shalǵy tá­rizdi aýyl sharýa­shylyǵy tehnıkalary shy­ǵarylyp, dıqandar­dyń qajeti­ne ábden-aq jarap tur. О́z tehnıkamyz ózimizdiń kádemiz­ge jara­ǵan soń aýyl sharýashy­lyǵy ónimderin molynan óndirý­ge septigin tıgizýde. Endigi másele, sol ónimdi uqsatý jaıy. Bul tarapta da alǵa umtylǵan talpynys bar. Máselen, astyq jáne maıly daqyldardy saqtap, qaı­ta óńdeýmen aınalysatyn «Sinegor-Grain» seriktestigi Reseı men Túrkııanyń qazirgi zamanǵy qondyrǵylarymen jabdyqtalǵan. Bul jerde bir mezette bıdaı men maıly daqyl­dardy qabyldap, óńdeıtin eki jeli bar. Elevatordyń táýliktik qýaty 30 myń tonna bolsa, dıirmenniń múmkindigi odan da joǵary. Kásiporyn basshysy Jasulan Mádımuhametov­tiń aıtýyna qaraǵanda, bıylǵy shilde aıynda astyq keptirý jáne dıirmen keshenderi iske qosylǵan. Jobanyń quny 1 mlrd teńge kóleminde. Keler jyly maı óndirý jelisin, qurama jem óndirisin qolǵa almaq.

О́ńirdiń ónim óńdeýden óńi jaqsy. Máselen, «Kókshetaý sút zaýyty» seriktestigi sút ónim­derin shyǵaratyn jańa jelini iske qosyp otyr. Sol arqy­ly táýligine 50 tonna sút, aıran, qatyq, qaımaq, irimshik, qospa, qurt, sary maı tárizdi sút ónim­deriniń birneshe túri shyǵady. Kásip­orynǵa 1,5 mlrd teńge kóleminde ınvestısııa salynyp, ıtalııalyq «SleverMahines» jabdyǵy ornatylǵan.

Osylaısha, Kókshe óńirinde ónim óndirý men óńdeýdiń jańa belesi baǵyndyrylýda.

Aqmola oblysy