Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Samat Eskendirovtiń qatysýymen baspasóz máslıhaty ótti. Onda atalǵan oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy, memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalardyń aımaqta júzege asyrylýy, basqa da ózekti máseleleri týraly keńinen áńgimelendi.
Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Samat Eskendirovtiń qatysýymen baspasóz máslıhaty ótti. Onda atalǵan oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy, memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalardyń aımaqta júzege asyrylýy, basqa da ózekti máseleleri týraly keńinen áńgimelendi.
Áýeli aıtylǵan brıfıng aıasynda Soltústik Qazaqstan oblysynda iske asyrylyp jatqan jobalardyń kórmesi uıymdastyrylyp, jurtshylyq nazaryna usynyldy. Kórmeden kórgen, kóńilge túıgen pikirge júginer bolsaq, bıylǵy jyly el qambasyna 5 mln. 200 myń tonna altyn dán quıǵan aımaqtyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý úrdisi óte jaqsy. Brıfıngte óńirdiń tynys-tirshiligi men oryn alǵan problemalarǵa baılanysty, sondaı-aq, qol jetkizilgen jemisti ister týraly oblys ákimi baıandama jasady. Ol aq qaıyńdar óńiriniń jurtshylyǵy altyn sabaqty astyǵymen maqtanatynyn da jasyrmady.
– Qurmetti brıfıngke qatysýshylar, men osy mańyzdy sharaǵa daıyndalý barysynda jýrnalısterdi qandaı suraqtar qyzyqtyrady degen oıǵa tereń zer saldym. Sóıtip, tilshilerdi halyqtyń áleýmettik jaǵdaıy men týyndaǵan birqatar máseleleri tolǵandyrýy yqtımal degen toqtamǵa keldim. Desem de, áýeli Qyzyljar óńiriniń jan-jaqty órleý nátıjelerine qarap, ondaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń joǵary deńgeıin, sondaı-aq, memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalardyń tıimdi júzege asyrylyp jatqanyn kórýge bolatynyn aıtqym keledi. Al endi oblystaǵy problemalarǵa toqtalsam, búgingi kúnde eki másele ózekti bolyp tur. Olar – aýyl men aýdanaralyq joldarǵa jáne qadiri artyp qat dúnıege aınalǵan aýyz sýǵa qatysty máseleler. Búginde bul máselelerdi tolyǵymen keshendi túrde sheshý joldary qarastyrylyp, tıisti jumystar atqarylyp jatyr, – dedi oblys ákimi.
Tilshiler tarapynan oblys ákimine kóptegen suraqtar qoıyldy. О́z kezeginde biz, óńirdegi temirjol jelileriniń negizgi bóligi, onyń ishinde Petropavl qalasyndaǵy bolat jol men nysandarynyń bári «Reseı temir joldary» AQ-qa qaraıtyndyǵyn, bul jaǵdaı óńirdegi sharýashylyqtar men kásiporyndarǵa qandaı qolaısyzdyqtar týdyryp jatqany jóninde suraq qoıdyq. Sebebi, qazirgi kúnde Reseı men Qazaqstan temir joldarynyń tarıfi eki túrli. Iаǵnı, Reseı temir jolynyń qyzmeti aıtarlyqtaı qymbat. Sondaı-aq, Soltústik Qazaqstan aýmaǵyndaǵy Reseıge qarasty temir joldardy óz elimizdiń ıeligine qashan ótkerý jospary bar ekenin de suradyq.
Oblys ákiminiń aıtýyna qaraǵanda, dál osy ýaqytta ol temir joldardyń Reseıge qarasty bolýy soltústikqazaqstandyq eginshilerge kerisinshe tıimdi kórinedi. Sebebi, qazaqstandyq astyq vagondary túıispe beketterinen ótkende 8-9 AQSh dollaryna deıin qymbattaıtyn kórinedi. Eger osy másele rettelse, shetelderge eksporttalatyn dándi-daqyldardy Reseı aýmaǵy arqyly Qara teńiz porttaryna shyǵarý óte tıimdi ári paıdaly bola túser edi. «Reseı ıeligindegi temirjol jelileriniń boıynda oblystyń 1 mln. tonnaǵa jýyq astyǵy orylyp, bolat joldarmen tasymaldanady. Al endi keler jyldan bastap Keden odaǵy elderindegi temirjol tarıfteri teńestirilgende, oblystyń tasymal sharýashylyǵy búgingiden de ońtaılanady», dedi S.Eskendirov.
Al oblys aýmaǵyndaǵy temir joldardy Qazaqstanǵa qaıtarý týraly suraǵymyzǵa, «olardy qaıtarýdyń qajeti joq dep oılaımyn» dep jaýap berdi ákim. Munymen qatar, óńirdegi avtojoldardyń jaı-kúıi jóninde de suraq boldy. «2014-2015 jyldary SQO-daǵy barlyq avtokólik joldary tolyq jóndeledi», dep bastady sózin oblys basshysy. «Búgingi kúni jol jóndeý ádisiniń úsh túri bar. Atap aıtqanda, rekonstrýksııalyq, kúrdeli jáne ortasha jóndeý jumystary. Biz onyń ishinde ortasha jóndeý túrin jıi qoldanamyz. Bul joba boıynsha oblystaǵy 200 shaqyrym jol jóndeýden ótti. Al, respýblıkalyq mańyzy bar Petropavl–Astana baǵytyndaǵy magıstraldiń 132 shaqyrymy jóndeldi», dedi S.Eskendirov.
Petropavl qalasynyń ataýyn Qyzyljar dep ózgertýge baılanysty suraq ta jýrnalıster nazarynan shet qalmady. Ákimniń aıtqanyna sensek, búkil qazaq elin tolǵandyryp júrgen másele, Soltústik Qazaqstan oblysynda qoǵamdyq másele retinde múlde kóterilmepti. «Onomastıkalyq zańdarǵa qatań ózgerister engizildi. О́zderińiz bilesizder, qalanyń ataýyn ózgertý úshin halyqtyń kelisimi kerek. Petropavl qalasynyń ataýyn Qyzyljar dep ózgertý týraly másele kóterilgen emes. Sondyqtan ózgertýge eshqandaı negiz joq», dedi S.Eskendirov. Al oblys ákimi retinde óziniń jeke pikirin bildirýge quqyly emes ekenin alǵa tartty.
«Byltyrǵy jylmen salystyrǵanda bıyl turǵyn úı qurylysy kólemi 48 paıyzǵa artty. Tek sońǵy 10 jylda qurylys qyzmetiniń kólemi 24 mlrd. teńgeni qurady. Osy jyly «Qoljetimdi baspana-2020» baǵdarlamasy boıynsha 113 myń sh.m. nemese 1252 páter qoldanysqa berildi. Búginde 600 otbasy baspanaly boldy. Biz bul qarqyndy keleshekte de saqtaýǵa tyrysamyz. Baǵdarlama boıynsha 2020 jylǵa qaraı 18 myń otbasy baspanaly bolmaq», dedi baspana týraly qoıylǵan suraqqa jaýap bergen S.Eskendirov.
«Búginde oblystyń 4 aýdanynda jańa emhana qurylystary júrgizilýde. «Salamatty Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasynda halyqtyń salamatty ómir saltyn ustanýǵa degen ynta-yqylasy artqan. Aımaqtaǵy týý kórsetkishi 2,9 ese artyp, náresteler ólimi 23 paıyzǵa azaıdy. Týberkýlezben aýrý kórsetkishi 18,6 paıyzǵa tómendedi. Ana ólimi tárizdi qaıǵyly oqıǵalar oryn alǵan joq. Sonymen qatar, balalar arasyndaǵy kardıohırýrgııalyq aýrýlardyń aldyn alýǵa kóp mán berilip otyr», dedi oblys halqynyń densaýlyǵyna baılanysty óńir basshysy.
Oblys basshysy jýrnalısterdiń barlyq suraqtaryna tolyq jaýap berip, óńirdiń órkendi isteri jalǵasyn taba beretinin aıtty.
Nurbaı ELMURATOV,
«Egemen Qazaqstan».
