Momyshulynyń toıy týǵan jerinde toılandy

Baýyrjan Momyshuly Jýa­ly aýdanynyń Kólbastaý aýylynda dúnıege kelgen. Qarýyn qalamǵa aıyrbastaǵan shaǵynda da qazaqtyń sóz ónerine súbeli úles qosqan ol «Ushqan uıa» kita­bynda óziniń ata-tegin, ómir jolyn keńinen baıandaıdy. Ult qaı­ratkeriniń týǵanyna 110 jyl­dyǵyna arnalǵan sharalar legi de batyrdyń týǵan jeri Jýaly aýdanynan bastaldy. Áskerı ǵy­lymdar doktory, professor Kım Serikbaıuly, batyrdyń ke­lini, jazýshy Zeınep Ahmetova bas­taǵan qurmetti qonaqtar áýeli Jýaly aýdanynda jergilikti halyqpen júzdesti. Batyrdyń kózin kórip, batasyn alǵan azamattar qyzyqty estelikter aıtyp, kópshilikpen oı bólisti. Budan keıingi shara Taraz qa­lasyndaǵy Abaı atyn­daǵy orta­lyqtandyrylǵan kitap­hanalar júıesinde jalǵasty. Munda da jastar úshin taǵylymy mol tarıhı estelikter aıtyldy.

Taraz qalasyndaǵy bir kezdegi «Jeńis» saıabaǵy bul kúnde Baýyr­jan Momyshuly esimimen ata­lady. О́tken jyly ǵana kúr­deli jóndeýden ótip, sáýlettik jaǵy­nan ózgergen saıabaqtyń orta­synda has batyrdyń eń­seli eskertkishi tur. Jambyl ob­lysynyń ákimi Berdibek Sapar­baev bastaǵan birqatar azamat batyr eskertkishine gúl shoqtaryn qoıyp, rýhyna taǵzym etti. Budan keıin Baýyrjan Momysh­ulynyń óleńderi qamtylǵan «Sardardyń jyr sarbazdary» atty kitaptyń tusaýy kesildi. Sondaı-aq B.Mo­mysh­uly atyndaǵy «Jeńis» saıa­baǵynyń ishinen salynǵan «Dańq» zalynda Baýyrjan Momyshulyn eske alý maqsatynda «Tulǵasy tun­ǵan tálim» atty kezdesý keshi ótti. Jıyndy oblys ákimi Berdibek Saparbaev sóz sóı­lep ashyp, júrgizip otyrdy. Ákim óz sózinde bıylǵy jyl ult rýhanııaty úshin keremet jyl bolǵanyn, Ál-Farabıdiń 1150, Abaı Qunanbaıulynyń 175 jáne Baýyrjan Momyshulynyń 110 jyldyǵy ekenin, batyr Baýyrjannyń erligin de, eńbegin de qalyń qazaqtyń biletinin, onyń árbir sózi jastarǵa árdaıym úlgi bolatynyn atap ótti. Budan keıin Kım Serikbaıuly sóz alyp, batyrmen alǵash ret 1975 jyly Orta Azııa Áskerı okrýgi jáne Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń uıymdastyrýymen Uly Jeńistiń 30 jyldyǵyna arnalǵan konferensııada kezdeskenin aıtty. «Baýyrjan Momyshuly qazaqtyń kim ekenin soǵys kezinde-aq kór­setken tulǵa. Ol kisi meniń keleshegime de sebep boldy. Ol sóz joq daryndy áskerı oıshyl, qarymdy qalamger, taǵylymdy tárbıeshi», dedi.

«Ǵalymdar sóngen juldyz­dardyń jaryǵy mıllıon jyl­darǵa jetetinin aıtady ǵoı. Ata da sol sııaqty jasaı beredi dep oılaımyn. Ata uıat, ar-namys degen uly uǵymdy tý etip kótergen adam edi. Qandaı qoǵamda, qandaı zamanda bolsa da atanyń orny zor. «Momyshulynyń kelini» degen ataqtyń ózi maǵan úlken jaýapkershilik júkteıdi», dedi Zeınep Ahmetova. Sondaı-aq ol balabaqshalardan bastap batyr rýhyndaǵy áńgimelerdiń aıtylýy kerek ekenin de jetkizdi. Al Parlament Májilisiniń depýtaty, aýǵan soǵysynyń ardageri Baqytbek Smaǵul Baýyrjan Momyshuly haqynda tebirene sóılep, óleń oqyp, «Dańq» zalyna B.Momyshuly atyndaǵy «Namys» tósbelgisi men óziniń shyǵarmalar jınaǵyn tartý etti. Jýaly aýdanynyń Qurmetti azamaty Ábilqasym Ergebekov batyr Baýkeńmen úsh ret kez­deskenin, ol kisimen kezdesý úshin onyń jazǵan barlyq shyǵarmalaryn zerttep, oqyǵanyn aıtyp berdi. Jıyn barysynda Baýyrjan Momyshulynyń nemere inisi, ardager jýrnalıst Beket Momynqul batyr týraly esteligimen bólisse, aqyn, Qazaqstannyń eńbek sińir­­gen qaıratkeri Maraltaı Raıym­bekuly Baýyrjan Momysh­ulyna arnalǵan «Suńqardyń sory» atty óleńin oqyp berdi.

Bul kúnde Jýaly aýdanynyń ortalyǵy Baýyrjan Momyshuly aýyly dep atalady. Sol aýylda batyr atynda úlken mýzeı bar. Aýdannyń Talapty aýylynda Sherhan Murtaza saldyrǵan mektepke de er Baýkeńniń aty berilgen. Kezinde tuǵyrly tulǵanyń shy­ǵar­malary, soǵystan jazǵan hattary, jalpy batyrǵa qatysty dú­nıeler toptastyrylyp, 30 tom­dyq kitap bolyp shyqqan edi. Baýyrjan Momyshuly esi­min ulyqtaý munymen toqtap qal­maıtyny anyq. Aty ǵasyrdan ǵasyrǵa jalǵasa beretin tulǵanyń taǵylymdy ǵumyry urpaqtyń esinde máńgilikke saqtalady.

Jambyl oblysy