El dıplomatııasynyń bilikti ókili

M.S.Baqbergenov Tájik KSR-iniń Qorǵantóbe oblysynda dúnıege keldi, óziniń boryshyn keńes áskerinde ótep, ulttyq sharýashylyqta jumys istedi. Jeke qaısarlyǵy men eńbeksúıgishtigi arqasynda halyqaralyq qatynastar mamandyǵy boıynsha Máskeýde oqyp, Shyǵys elderiniń referenti biliktiligin aldy.

M.S.Baqbergenov Tájik KSR-iniń Qorǵantóbe oblysynda dúnıege keldi, óziniń boryshyn keńes áskerinde ótep, ulttyq sharýashylyqta jumys istedi. Jeke qaısarlyǵy men eńbeksúıgishtigi arqasynda halyqaralyq qatynastar mamandyǵy boıynsha Máskeýde oqyp, Shyǵys elderiniń referenti biliktiligin aldy.

Muqan Sársenuly Táýelsiz Qazaqstannyń Aýǵanstandaǵy dıplomatııalyq ókildiginiń alǵashqy basshysy edi. Eki el arasyndaǵy dıplomatııalyq baılanystar dál onyń taǵa­ıyn­dalýynan keıin bastaldy deýge bolady. Qazaqstan aza­mat soǵysyn basynan keshken Aýǵanstandy qalpyna keltirý jáne damytý boıynsha halyqaralyq qaýymdastyqtyń is-áreketin qoldap, oǵan belsendi atsalysty. Bul shara osy elden shyǵatyn lańkestik, ekstremızm men esirtki bıznesin Qazaqstanda boldyrtpaý úshin qajet edi.

Osy jerde Muqan Sár­sen­ulynyń qysyltaıań jaǵdaı­lar­dan jol taba biletin jeke jáne iskerlik qasıetteri aıryqsha kórindi. Ol bizdiń dıplomatııalyq mıssııamyzdyń uzaq merzimge jumys isteýine tıisti jaǵdaı jasady. Kúızelisti ahýaldyń saldarynan aýǵan úkimetiniń Qazaqstannyń elshiligine ǵımarat berý múmkinshiligi bolmady. Onyń ústine, Kabýlda bizdiń dıplomattar tura alatyn qonaq úı, nemese tıisti jekemenshik úı de bolmady. Muqan Sársenulynyń tájik dıplomattarymen dostyq qarym-qatynasynyń arqasynda, Qazaqstan dıpókildiginiń qyzmet­­kerleri alǵashqy ýaqytta sol eldiń elshiliginde turyp, jumys istedi.

Kabýl qalasyndaǵy Qazaqstan elshiligi qyzmetkerleriniń uıym­dastyrýymen ótkizilgen as berýde Muqan Sársenuly týraly kóptegen jyly sózder men eske alýlar aıtyldy. Máse­len, AIR Parlamenti tómengi palatasynyń depýtaty Boz Mo­hammad Djaýzdjanı aýǵan par­lamentarııleri toby atynan sóılegen sózinde, ekijaqty baılanystardy úlken tabandylyqpen ornatqan M.Baqbergenovtiń ómir­lik ustanymdaryn, belsen­­­diligin aıryqsha atap ótti. Qazaq­standyq dıplomat Aýǵan­stannyń bılik jáne basqarý organdarynda la­ıyqty bedelge ıe edi, dedi ol.

Aýǵanstandaǵy qazaq dıas­porasynyń aqsaqaly Mamýr Jalıl tarıhı Otanyna 200 etnostyq qazaqty kóshirýdi uıym­dastyrýǵa Muqan Sársenulynyń jeke qatysqanyn rızashylyqpen aıtyp ótti. Aýǵanstan men Qazaq­stan arasynda tyǵyz baılanys ornatýǵa úlken úles qosqan dıp­lomatty aýǵandyqtar osy kúnge deıin yqylaspen eske alady. Muny M.Baqbergenovpen uzaq ýaqyt boıy dostyq jáne iskerlik ózara baılanys­ta bolǵan Aýǵanstannyń Qazaq­stan Respýblıkasyndaǵy birin­shi elshisi Azızýlla Rýzı de áńgimesine arqaý etti. Qazaq­stannyń Aýǵanstanǵa jibergen birinshi gýmanıtarlyq kómegi men eki eldiń iskerlik toptary arasynda qarym-qatynastar ornatý dál osy Qazaqstan dıplomatynyń atymen tyǵyz baılanysty, dedi A.Rýzı óz sózinde.

Tájikstannyń Aýǵanstandaǵy elshisi Sharafýddın Imomov kúni búginge deıin kúrdeli kezderdi bas­tan keship otyrǵan Aýǵanstanǵa M.Baqbergenovtiń 2003 jyly kelgenin eske aldy. Sheteldik dıplomattar mektep pen aýrýha­nalardyń bolmaýy sııaqty tur­mystyq problemalarǵa dýshar bolatyn, olardyń jumystary da aıtarlyqtaı qaýip-qaterlerge toly edi.

Muqan Sársenulymen tyǵyz qatynasqan BUU mıssııasynyń Aýǵanstandaǵy jetekshi qyz­metkeri Talatbek Masadykov ta qazaqstandyq dıplomattyń osy eldegi ishki qoǵamdyq-saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıdy, jergilikti halyqtyń dilin, minez-qulqy men oılaý stereotıpterin jaqsy meńgergenin atap ótti. Osynyń bári M.Baqbergenovtiń Kabýlda jemisti qyzmet etýine múmkindik berdi, dedi ol.

«Kam Grýpp» kompanııasynyń prezıdenti Z.Kamgar atap ótken­deı, M.Baqbergenov aýǵan isker­lik toptarynyń ishinde qur­met pen abyroıǵa ıe bolǵan. Saýda-ekonomıka salasyndaǵy ekijaqty qatynastar osy kisi­niń belsendi qatysýymen aıtar­lyq­taı ósken. Aýǵanstan saýda jáne ónerkásip mınıstriniń min­detin atqarýshy Sh.Kargar Mu­qan Sársenulynyń eki el ara­syn­daǵy túrli salalardaǵy ynty­maq­­tastyqtyń quqyqtyq negizin qu­rýǵa kóp eńbek sińirgenin basa aıt­ty.

О́ńir turǵyndarynyń salt-dástúrleri men ádet-ǵuryptaryn bilý, darı, parsy, ózbek, túrkimen jáne tájik tilderin meńgerý, onyń Aýǵanstannyń qoǵamdyq-saıası ómirine belsene aralasýyna jaǵdaı týǵyzǵan. Ásirese, jergilikti rýlyq-taıpalyq deńgeıdegi bedeldi adamdarmen iskerlik qarym-qatynasy onyń jumysyna kóp septigin tıgizgen. M.Baqbergenov kúndelikti ómirde aınalasyndaǵylarmen til tabysa bilýimen, izgilikti ustanymdarymen, basqa da oń qasıetterimen erekshelengen. Qysqasy, onyń joǵary adamı jáne iskerlik qasıetteri oǵan Otanymyz senip tapsyr­ǵan qyzmetti abyroımen atqarýda aıtarlyqtaı kómektes­ken. M.Baq­bergenovtiń Qazaq­stan­nyń Irandaǵy, Aýǵan­standaǵy, Qytaıdaǵy, Tájik­standaǵy jáne Túrkimenstandaǵy elshilikterinde jasaǵan jemisti jumystary úshin Qazaqstan Úkimeti tarapynan joǵary qur­metke ıe boldy. Atap aıtqanda, vedomstvo tarapynan birneshe ret gramotalarmen, medaldarmen jáne ordenmen marapattaldy.

Muqan Sársenuly tórt qyz jáne bir ul tárbıelep ósirip, olardyń barlyǵyn Otanyna paıdaly azamattar retinde qa­lyptastyrdy. Bul baǵytta onyń zaıyby Baqyttyń qosqan úlesi aıtarlyqtaı bolǵanyn atap ketken durys. О́ıtkeni, Iran men Aýǵanstandaǵy kúrdeli áskerı-saıası ahýalǵa baılanysty Muqan Sársenulynyń atalmysh memleketterge otbasyn alyp barýyna múmkinshiligi bolmady. Birge júrgen adamdardyń esterinde ol qamqor áke, memlekettik dıplomatııanyń joǵary bilikti qyzmetkeri, bilimdi shy­ǵystanýshy jáne senimdi dos retinde qalmaq.

SIM baspasóz qyzmeti.