Qoǵam • 05 Qańtar, 2021

Akseleratorlar eko-jobalardy qoldady

430 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

«Rýhanı jańǵyrý» qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń bazasyndaǵy «О́zgeristiń sárýarlary» akselerasııasynyń baǵdar­lamasyna plastıkalyq lastanýǵa qarsy jáne dástúrli ekolo­gııalyq qolónerdi qoldaýǵa baǵyttalǵan birqatar eko-jobalar engizilgen.

Akseleratorlar eko-jobalardy qoldady

Eske sala keteıik, byltyr jyl basynda «Rýhanı jańǵyrý» QQDI aıa­synda áleýmettik jobalar akseleratory iske qosylǵan bolatyn. Bul óz isin damytýǵa, trans­­formasııalaýǵa jáne mas­shtabtaýǵa suranysy bar uıym­darǵa arnalǵan baǵdarlama. «О́z­ge­ris­terdiń sárýarlary» dep atal­­ǵan baǵdarlamanyń birinshi jylyna qatysýǵa 120 joba óti­nish bildirip, sonyń ishinen 20 áleý­mettik bastama iriktelip alyn­ǵan. Joba komandalary óz tájirıbelerin aımaqtarǵa keńeıtý maqsatynda akseleratorlar tarapynan ártúrli saraptamalyq qoldaý aldy. Olardyń arasynda ekologııalyq jobalar da bar. Máselen, «Bıopaket» jobasy 100 paıyz ósimdik shıkizatynan turatyn, ári ózdiginen ydyraıtyn polımerli paketter men sómkeler shyǵarady. Álbette, plastıkalyq lastaný búginde álemniń ortaq prob­lemasy bolyp tur. Osy oraı­da, polıetılenniń joıylý ýa­qyty shamamen 500 jyl ekenin atap ótken durys shyǵar. Al ony ór­teý ekologııaǵa tipten zııan. Son­dyqtan álemde qazirdiń ózinde 40-tan astam memlekette polıetılen ónim­derin paıdalanýǵa shekteýler engizdi.

Qazaqstandyq «Bıopaket» jobasy qazirdiń ózinde bıopa­ketterdiń 10 túrin jáne bir rettik qolǵaptar óndiredi. Syrtqy pishini men fýnksııasy kádimgi polıetılen paketterinen erekshelenbeıtinine qaramastan tolyǵymen qaýipsiz. Joba jetekshileriniń aıtýynsha, ýaqyty jetken soń bıopolımerler sý, qarashirik, kómirqyshqyl gazy syndy zııansyz komponentterge ydyraıdy eken. «Nur-Sultan qala­synyń jazǵy klımattyq jaǵ­daıynda ósimdik shıkizatynan jasalǵan polımerler 120 kúnde to­ly­ǵymen fragmentteledi», deıdi olar.

Endi akseleratorlardyń qol­daýy arqyly joba jańa jyldan bastap elimizdiń ózge óńirlerine de taralatyn bolady. Joba je­­tek­shisi Batyrhan Jumanov «Bıopaket» bastamasy óńirlerge taralýmen qatar óndiristik qýat­tylyqty da arttyrady dep otyr.

«О́zgeristiń sárýarlary» baǵdarlamasynyń taǵy bir jobasy – «Teploe remeslo». Bul joba kıiz basý boıynsha dás­túrli ekologııalyq qolónerdi qaı­ta jańǵyrtýǵa múmkindik beredi. Joba komandasy mektep­terde «Tehnologııa» pániniń muǵalimderimen tájirıbe bólisip, kıiz basýdyń ekologııalyq túr­lerin úıretedi. О́z kezeginde pedagogter 5-11 synyp oqýshylaryn qolónerdiń osy túrine baýlıdy. Máselen, Volonter jyly aıa­synda «Kóshpendiler kıizi» jobasy iske qosylyp, sonyń aıasynda Nur-Sultan qalasynda 13 pedagog kıiz basýdy úırenip shyqty. Sondaı-aq kıiz basýdy búginde aýyl áıelderi de úırenýde. Birgemiz: Asyl Mura jobasy aıasynda 31 áıel osy tehnologııalardy ıgerip shyqqan. Olardyń 17-i áleýmettik osal toptardyń qatarynan. Kýrs aıaqtalǵan soń oqýshylar «Kıiz basý» klýbyn quryp, bilimderi men tehnıka­laryn odan ári jetildirýge nıet­ti. Joba jetekshileriniń aı­týyn­sha, kıiz basý tehnologııa­sy ekologııalyq buıymdar men kıim­derdi súıetinder úshin qy­zyqty. О́ıtkeni kıiz – eko­lo­gııalyq taza ónim. «Akse­lera­sııa alǵa jyl­jýdyń kelesi qadamdaryn josparlaýǵa múm­kindik berdi. Jo­bamyzdy damytý maqsatynda qajetti seriktesterdi anyqtadyq», deıdi olar.

Aıta ketelik, jyl basynda «Rýhanı jańǵyrý» qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń bazasynda «О́zgeristiń sárýarlary» áleýmettik jobalardy qoldaý baǵdarlamasy qolǵa alynyp, oǵan qatysý úshin arnaıy konkýrs ótkizildi. Oǵan 120 jobadan ótinish tústi. Olardyń 46-sy úsh aılyq qysqa merzimdi akselerasııadan ótip, 39-y sertıfıkattarǵa ıe boldy. Sonyń ishinde 20 joba óńirlerge masshtabtalýǵa iriktelip, akselerasııanyń tolyq baǵdarlamasynan ótti. 20 jobanyń beseýi bilim berý, 5-i mádenıet, 8 joba ınklıýzııa jáne ekeýi ekologııa baǵytyndaǵy joba.